nieuws

Taneja’s ‘Rijkswaterstraat’ heel Hollands

bouwbreed Premium

haarlem ­ Hij verraste drie jaar geleden met de Acrobaat. Een soort smarttoren, maar dan ingevuld met vrijstaande huizen in plaats van auto’s. Begin vorig jaar shockeerde hij met de Floating Saucer, een soort zwemband met woningen. Op de valreep van dit jaar presenteert hij zijn laatste vinding, waterwoningen aan weerszijden van een aquaduct. Vorige week bedacht hij de naam: Rijkswaterstraat.

Met een brede glimlach meldt de van oorsprong Indiase architect Subash Taneja (1945) dat hij niet eens zeker weet of die naam beschermd is, maar op hoop van zegen heeft hij het naamplaatje maar vast op de maquette geplakt. Tot 23 februari is de Rijkswaterstraat te zien op zijn expositie in het Haarlemse ABC Architectuurcentrum. “Altijd als ik onder een aquaduct rijdt, fascineert mij dat beeld van zo’n voorbijglijdende boot, waarvan soms alleen de mast of de zeilen te zien zijn. Heel Nederland fascineert me. Dat vele water, de bevolkingsdichtheid, het kleine stukje grond.” Taneja meent, dat nu we toch zo met waterwoningen bezig zijn, we vooral de mogelijkheden op een aquaduct niet moeten vergeten. Zijn Rijkswaterstraat laat een aquaduct zien waar aan weerszijden van de rivier een appartementencomplex staat, goed voor tweehonderd woningen. De beide achterkanten van het complex bestaan uit een betonnen scherm in de vorm van een scheepsromp met daarin patrijspoorten. De romp dient eveneens als geluidswal. “Als mensen onder het aquaduct doorrijden, zien ze dus een enorm schip.”

Boomwoningen

Op de tentoonstelling staan naast de Rijkswaterstraat de boomwoningen die rond Slotermeer in Amsterdam komen. In het midden van zo’n woontorencomplex is ruimte vrijgehouden voor een boom die er vrij in kan groeien. Om het complex staan ook veel bomen. Taneja leeft in een wereld van verhalen, zo vertelt hij, en daarin neemt hij de mensen mee. “In India was ik te gast bij een stam die in boomwoningen woont. Ik vond het intrigerend hoe we al etend, pratend en slapend heen en weer zwiepten. Dat concept heb ik alleen maar geprojecteerd in Nederland onder de naam Bohémien. Niks bijzonders, bijna een Vinex­woning.”

Luchtkasteel

Bij zijn ‘Zaquarat’ echter blijft hij langer staan. Dit is een jongensdroom die hij ooit hoopt te verwezenlijken. De naam Zaquarat heeft hij ontleend aan Zigoelat. “Het stralend witte marmeren zomerpaleis in Udaipur ­ 250 jaar geleden gebouwd door de toenmalige maharadja ­ dat als een fata morgana uit het turkooizen water rijst. Dit is zo mooi, zo verschrikkelijk mooi, dat Nederland het verdient zoiets hebben. Waar? Pff, het kan overal waar water is en dat hoeft Nederland niet te importeren.” Bij Taneja slikt menigeen het woord luchtkasteel of illusie maar in. Ook de Acrobaat was ooit een ontwerp “dat naar alle waarschijnlijkheid gedoemd was eeuwig te blijven dromen”. (Cobouw, 20 april 2000). Die eeuwige droom wordt nu gebouwd in Almere door projectontwikkelaar De Nijs. Er zijn inmiddels vier varianten van de Acrobaat te zien op de tentoonstelling in Haarlem.”Maar ik kan er wel honderd bedenken”, snoeft Taneja.

Zwemband

De Floating Saucer ­ de drijvende zwemband met daarin tal van woningen ­ leek ook zo’n utopie. Maar Amsterdam, Leeuwarden en Lelystad hebben interesse getoond voor deze ‘illusie’. Het zou dus niets verbazen als Zaquarat nog dit decennium het pronkstuk van IJburg wordt. Tussen alle buitenissigheden door ontwerpt de architect ook doodgewone woningen en kantoorgebouwen. Hoewel, toch altijd met dat Oosterse accent, waarin zijn streven het gesloten karakter van de Nederlands iets open te breken, immer duidelijk blijkt.

‘Het landschap van Nederland fascineert’ een quote van 3 regels

Reageer op dit artikel