nieuws

Museum Van Speelklok tot Pierement krijgt ‘meer smoel’

bouwbreed Premium

utrecht ­ Dé trots van de Domstad wordt verbouwd. Het museum Van Speelklok tot Pierement krijgt een nieuwe glazen zaal en een nieuwe hoofdentree. Beide ingrepen zijn vooral bedoeld om het jaarlijkse bezoekersaantal van honderdduizend op te krikken. Het nieuwe auditorium, met een multifunctioneel karakter, wordt gereserveerd voor onder meer tijdelijke exposities, concerten en lezingen. De verplaatsing van de ingang van het stille en enigszins verborgen Buurkerkhof naar de drukke Steenweg moet het museum “meer smoel” en daarmee een stimulans in de bezoekersaantallen geven. Het gezicht van het museum dat sinds 1984 in de middeleeuwse Buurkerk huist, wordt met de nieuwe entree meer naar het publiek gekeerd. In dezelfde noordgevel komen enkele uitstalkasten. Deze ‘vitrinetaal’ zal uitdrukking geven aan wat zich in het museum bevindt en zodoende passanten hopelijk over de drempel trekken. De verbouwing gaat nog dit jaar van start; het museum blijft gedurende de bouw onverminderd open.

Ontwerp

Architect Jan Bakers heeft met zijn ontwerp in de vijfbeukige hallenkerk (met originele zerkenvloer) in eerste plaats het volume van het gotische godshuis niet willen verstoren. Hoewel de kerk in 1984 met zwaarbetonnen zalen redelijk is dichtgebouwd, moest die toch nog alles overheersende lichte, witte openheid ervan behouden blijven. Bovendien wilde de architect de kwaliteit van de oorspronkelijke ruimtelijkheid zo veel mogelijk overbrengen op de museumbezoeker, en dus moest het ontwerp rondom “ijl” worden uitgevoerd. Vanuit de glazen zaal die zes meter boven het entreeniveau ligt, ervaart de museumgast de kerk dan ook in heel zijn hemelsbrede glorie. Bakers: “Doordat bezoekers in groepen worden rondgeleid, hebben ze niet in de gaten dat ze eigenlijk in een kerk zijn. Ik wil dat de mensen zich bewust worden van de sfeer van de oude Buurkerk.” Daarom ook zal bijvoorbeeld het tijdens de laatste verbouwing achter de cv­ruimte weggemoffelde retabel weer zichtbaar worden. Evenals de immense witheid van de kerk, herinnert deze altaartafel aan de beeldenstorm: alle hoofden van de heilige figuren zijn eraf getikt. Het bleek een enorme puzzel om het retabel bloot te leggen, maar het moest, vond Bakers, uit respect voor het verleden. De in 1984 tevoorschijn gekomen fresco’s zullen nadrukkelijker aan het publiek worden gepresenteerd.

Auditorium

Maar deze veranderingen, hoe belangrijk ook voor het museum, vallen in het niet bij de bouw van het nieuwe auditorium dat in het verlengde van het middenschip dwars op de richting van de dansorgelzaal komt te staan. Er passen ongeveer 120 stoelen in. De zaal moest uit glas worden opgetrokken, vond Jan Bakers “maar hoe pak ik dat aan”, was zijn vraag aan constructeur Rob Nijsse van ABT in Velp. Die adviseerde een rank stalen ‘ribbenskelet’ waarbinnen de glasplaten worden geklemd. Constructeur Nijsse: “We bouwen van heel dunne, ellipsvormige staalprofielen de door de architect ontworpen gekromde ruimte. De glasplaten daarin worden koudgevormd aangebracht door op de vier punten boutverbindingen aan te draaien. De spanningen die daarbij worden opgeroepen hebben we met een computermodel geanalyseerd. Daaruit bleek dat het slechts een spanning van 10 tot 12 Newton per vierkante millimeter opriep, terwijl in die geharde glasplaten tot 50 Newton per vierkante millimeter toelaatbaar zijn. De breukspanning ligt zelfs op 200 Newton per vierkante millimeter. Met andere woorden, we introduceren maar een klein beetje extra spanning door het koud vervormen.”

Glazen puien

Aan weerszijden van de glazen zaal is een foyerruimte gemaakt die wordt afgeschermd door hangende, glazen puien. Deze wanden, waarmee twee beuken helemaal worden dichtgezet, hebben naast een afschermingsfunctie ook een brand­ en rookwerend doel. Het in het ontwerp opgenomen nieuwe trappenhuis en de glazen lift geven een eigentijds cachet aan de nieuwe entree van het rijksmonument. Het benodigde geld voor het ingrijpende karwei is inmiddels binnen. Gemeente, provincie en overige geldschieters legden anderhalf miljoen euro voor de verbouwing op tafel. Het museumbestuur wil mettertijd eveneens het inpandige café en de museumwinkel naar de nieuwe ingangpartij verplaatsen. Met die tweede fase zal wederom een bedrag van enkele miljoenen gemoeid zijn.

Reageer op dit artikel