nieuws

Minder plannen

bouwbreed Premium

Minder plannen

De politieke aardverschuiving die afgelopen voorjaar plaatsvond heeft ten aanzien van het volkshuisvestingsbeleid niet tot een vergelijkbare koersverandering geleid. Hoewel demissionair heeft het kabinet nog net een derde dinsdag in september kunnen meemaken. Veel nieuws hoorden we daar op het gebied van ruimtelijke ordening en volkshuisvesting niet. Minder plannen, meer uitvoeren, voorrang voor de marktpartijen die koopwoningen wensen te ontwikkelen en ruim baan voor de zelfbouwende particulier, daar kwam het min of meer op neer. Om met Jan Marijnissen te spreken: een pimpelpaars beleid.

Rotterdam, de stad die het meest drastisch ‘om’ ging, volgt een vergelijkbare koers. Meer ruimte voor marktpartijen, meer koopwoningen (de wethouder stelt dat Rotterdam een overmaat aan goedkope huurwoningen heeft) en vooral minder plannen, dan komt alles vanzelf goed. Deze maatregelen worden verkocht als dé oplossing voor het meest nijpende probleem waar men voor staat; de stagnerende woningproductie en de gelijktijdige snelle prijsverhoging van koopwoningen. Nu kan elke middelbare scholier met economie in het vakkenpakket vertellen dat het laatste hoogstwaarschijnlijk het gevolg is van het eerste. De combinatie van verhevigde marktwerking, met de overheid zelf als opjager van de grondkosten, en de afnemende huurwoningproductie heeft de jaarlijkse woningproductie die lange tijd vrijwel constant is geweest drastisch doen verminderen en de prijs doen stijgen. Dat deze trend te keren zou zijn door meer marktwerking en minder overheidsbemoeienis lijkt me een fabeltje, zeker als bovendien nog steeds wordt uitgegaan van 30 procent vrijstaande woningen in particulier opdrachtgeverschap.

Het moet toch zelfs voor amateur­politici duidelijk zijn dat serieproductie goedkoper en sneller is dan de productie van eenmalige eenheden. Iedereen weet dat de bouw van een vrijstaand huis langer duurt en gemiddeld genomen duurder is dan een woning die in serie is gebouwd. Dat geldt ook voor de zogenaamde cataloguswoningen. De stelling dat de marktpartijen sneller en goedkoper zouden kunnen werken dan de overheid is inmiddels door de recente bouwpraktijk onderuit gehaald. Mede door de verzelfstandiging van de woningbouwcorporaties is er de laatste tijd minder gebouwd dan ooit.

Intussen kijken onze buren met verwondering naar het Nederlandse beleid dat decennialang als het grote voorbeeld voor de woningbouw gold. In Duitsland, waar de woningvoorraad voor meer dan 50 procent uit huurwoningen bestaat, vraagt men zich af waarom wij zonodig massaal op koopwoningen overgaan. De Belgen zien stomverwonderd het eigen­huisjes­beleid aan. In het land van de vrijstaande woning onder particulier opdrachtgeverschap zijn ze nu er eindelijk een vorm van nationale planning is ontstaan blij dat ze eindelijk middelen hebben om de eigenbouw af te remmen. De bouw van een eigen vrijstaand woonhuis wordt er inmiddels bijna gezien als een egoïstisch daad, zo niet een misdaad. Als het de overheid menens is wat betreft het opvoeren van de woningproductie, dan zal ze niet minder maar juist meer moeten plannen. Ten minste zal daarbij de kwaliteit van de woningbouw moeten worden gegarandeerd, desnoods door nog meer en nog striktere regelgeving. Anders kampen we over enige jaren niet alleen met een kwantitatieve, maar ook nog met een kwalitatieve woningnood.

Dit alles behoeft het op zichzelf zinvolle beleid ten aanzien van meer invloed van de bewoner op zijn woning niet te frustreren. Maar dan moet wel worden afgestapt van de gedachte dat zoiets alleen in een koopwoning zou kunnen en worden beseft dat vrijstaande woningen hoe dan ook ruimtevreters zijn die veel kosten. Zelf bouwen in groepsverband en in hoge dichtheden, zoals in een straatwand of een gestapelde variant, zal moeten worden bevorderd. Dat lukt alleen maar door meer plannen en meer sturing. Intussen ligt de politiek tot begin volgend jaar plat en zal er dus niks gebeuren. Het enige voordeel van die situatie is dat we weer snel kunnen gaan stemmen.

Reageer op dit artikel