nieuws

Coördinatie bouwbeleid

bouwbreed

Coördinatie bouwbeleid

De overheid moet haar opdrachten evenwichtig in de tijd in de markt zetten. De HSL­Zuid tegelijk met de uitvoering van de Betuwelijn willen aanleggen is vragen om problemen. Problemen in de sfeer van de prijsvorming als gevolg van een (te) beperkte capaciteit door een gebrek aan voldoende vakbekwame mensen. De rijksoverheid zou veel meer volgens plan in de bouwnijverheid moeten meesturen. Een gematigde prijsontwikkeling en een evenwichtig verlopende werkgelegenheid zouden het resultaat zijn.

Opmerkelijke geluiden in een politiek klimaat waarin de rol van de overheid volgens sommigen naar een nachtwakersstatus moet worden teruggedrongen. Ook nu er weer een overvloed aan lege kantoorruimte in de aanbieding is, wordt naar de overheid gewezen. Deze schiet tekort als coördinator. Ook hier dient bouwgrond volgens plan te worden uitgegeven en moet de vergunningverlening afgestemd worden op de behoefte aan uitbreiding van de kantorenvoorraad.

Nu ook in de woningbouwmachine het nodige zand blijkt te zitten, heeft de Task Force Woningbouw uitgebreid uit de doeken gedaan hoe verstikkend de regelgeving is. Om over het gebrek aan voldoende competente ambtenaren maar te zwijgen. Je kunt het afdoen als een ritueel. Iemand moet toch de schuld hebben als het allemaal anders gaat dan gehoopt. Het doet een beetje denken aan de ceo’s (chief executive officers. red.) die het incasseren van de optiepakketten verdedigden met een verwijzing naar de fabelachtige stijging van de beurskoersen en nu de externe omstandigheden aangrijpen om de kritiek op hun prestaties te bezweren. De roep om het overheidsingrijpen kwam mij bekend voor. Maar dan als iets uit de de jaren zeventig. De toenmalige minster van volkshuisvesting Gruijters kwam toen met de Nota Bouwbeleid. Daarin werd gepleit voor een planmatige aanpak van de bouwproductie. Door een systeem van geboden en verboden, subsidies of heffingen en in het algemeen een vergunningbeleid zou een evenwichtig productieniveau ontstaan. Bedrijven zouden een redelijk rendement kunnen behalen zonder al te veel schommelingen. Werknemers hoefden niet te vrezen voor periodiek optredende werkgelegenheid. Als ambtenaar heb ik een bijdrage aan de betreffende nota geleverd.

Twijfel aan de maakbaarheid van de samenleving was niet op grote schaal verspreid. Of de doelstellingen uit de nota echt verwezenlijkt konden worden was niet voor iedereen even duidelijk. Althans op dat moment. Op het moment van publicatie liepen nog enkele aanvullende werken­programma’s die de bouw een paar miljard productie opleverden. Kort na een uitwerking van de gedachten in een Tweede Nota Bouwbeleid was het gebeurd met ­ zoals dat tegenwoordig heet ­ het gedachtegoed van de sturing van de bouwproductie.

Begin jaren tachtig telde Nederland meer dan 120.000 zich bouwvakarbeider noemende ingeschreven werklozen. Daar viel weinig aan te sturen. Het primaat van de (wereld)economie was overduidelijk. Het bouwbeleid van het ministerie van VROM bleef nog gedurende een lange periode bestaan, maar verdween uiteindelijk vrijwel achter de horizon. Als je goed kijkt zie je thans nog een schim. Ik heb het naar de achtergrond verdwijnen van wat coördinatie bouwbeleid ging heten altijd betreurd. Nog steeds is de omvang en de betekenis van de bouwnijverheid van groot belang voor de economie, de ruimtelijke indeling, het vervoer etcetera.

Het is jammer dat bij de rijksoverheid een plek waar kennis over deze gebieden in onderlinge samenhang beschikbaar is, ontbreekt. Nog los van de gevolgen die mogelijk voorvloeien uit de rapportage van de Enquêtecommissie Bouwnijverheid is er alle aanleiding de coördinatie van het bouwbeleid nieuw leven in te blazen. Maar dan wel op een hoog beleidsniveau.

Dus wek de schim tot leven en organiseer bij VROM weer een kennis­ en activiteitencentrum en daarmee een schakel tussen overheid en bedrijfstak. Vanzelfsprekend met gescheiden verantwoordelijkheden, maar wel met een parallelle doelstelling: een goed functionerende bedrijfstak die mooie en gewenste producten maakt.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels