nieuws

Berekening wateraccumulatie taak van constructeur

bouwbreed Premium

gorinchem ­ Daken die instorten na een flinke stortbui zijn in 80 procent van de gevallen terug te voeren op het ontbreken van een goed noodafvoersysteem. En dat komt weer doordat tien jaar na invoering van NEN 6702 een tijdrovende wateraccumulatieberekening voor veel staaldakconstructies nog altijd achterwege blijft.

Jaarlijks bezwijken in Nederland als gevolg van flinke stortbuien de daken van zo’n tien tot twintig gebouwen. In alle gevallen betreft het utiliteitsgebouwen met een staaldak. “En in bijna alle gevallen ook, blijkt dat de staalconstructie onder het dak te licht is uitgevoerd,” zegt C. van der Meijden, manager techniek bij Bureau Dak Advies (BDA). Het bureau wordt regelmatig door verzekeringsmaatschappijen ingehuurd om de oorzaak van de bezwijking vast te stellen. Als blijkt dat ophoping van water de oorzaak is, heeft de eigenaar pech. Vrijwel geen enkele maatschappij gaat dan tot uitkering van de bouwkundige schade over waarna slechts moeizame procedures tegen de aannemer resten. Tijdens de Nationale Dakendag die vandaag in Utrecht plaatsvindt, drukt Van der Meijden de opdrachtgevers op het hart om er niet gemakshalve van uit te gaan dat constructeurs altijd een wateraccumulatieberekening op hun ontwerp uitvoeren. Dat doen zij in veel gevallen niet of slechts gedeeltelijk.

Begrip

“Met de invoering van het Bouwbesluit in 1992 is de NEN 6702 van kracht geworden. Als de effecten van wateraccumulatie niet worden doorgerekend, schiet de constructieve berekening dus gewoon tekort. Maar ook degenen die moeten controleren bij de verlening van bouwvergunningen gaan niet helemaal vrijuit”, zegt Van der Meijden. “Zij moeten immers op basis van het Bouwbesluit checken of de berekening wel daadwerkelijk is toegepast.” Enig begrip hiervoor kan Van der Meijden opbrengen. De rekenmethode is tijdrovend en kostbaar. Voor een deel is het dus een budgetprobleem. Maar deels is het nog lang geen gewoonte om de belasting door water in de berekeningen mee te nemen. Bij het ontwerp wordt doorgaans wel rekening gehouden met de veranderlijke belasting van vloeren en gevels. Ook is er aandacht voor sneeuw­ en windbelasting maar de belasting van het dak door wateraccumulatie schiet er vaak bij in. Met de invoering van het Bouwbesluit is er nu wel meer aandacht voor de aanwezigheid van noodafvoeren van daken. Wel moet de grootte van die afvoer in relatie staan met de stijfheid van de onderliggende constructie. Er worden noodafvoeren geplaatst van wel 80 centimeter breed. Maar alleen daarmee wordt het probleem volgens Van der Meijden niet opgelost.

Losse pols

Het ontwerp van een noodafvoersysteem gaat nogal eens uit de losse pols, is de ervaring van de adviseur. Vooral aannemers die een loods plaatsen of loodgieters die het dak er bij doen, maken zich er schuldig aan. Ze zijn volgens de dakspecialist vaak niet op de hoogte van de bouwregels. Die bieden op zichzelf voldoende duidelijkheid, maar zijn mogelijk te ingewikkeld. Bij de bestaande voorraad, gebouwen van vóór 1992, weet men zich vaak helemaal geen raad. Van der Meijden: “Veel van deze gebouwen hebben geen noodoverloop. Als het dak wordt gerenoveerd, wordt een wateraccumulatieberekening vrijwel nooit uitgevoerd, omdat geen praktisch hanteerbare methode beschikbaar is. Het daksysteem van staaldaken bestaat bijna standaard uit een geprofileerd staalplaat, een dampremmende laag, een thermische isolatie en vervolgens een dakbedekking. Dat de geprofileerde staalplaat bij wateraccumulatie in de meeste gevallen een waterbelasting kan hebben van circa 100 millimeter, is geen garantie dat dat ook geldt voor de onderliggende stalen gordingen. En daar zit hem juist het probleem. Alleen constructeurs zijn in staat dat uit te rekenen.” Goed functionerende hemelwaterafvoeren leveren ook een bijdrage aan het voorkomen van bezwijken door wateraccumulatie. “De noodzaak van onderhoud aan het dak en doorvoeren mag niet worden onderschat”, aldus Van der Meijden. “Maar het is natuurlijk geen garantie. Als daken bezwijken onder de waterlast, regent het vaak zo hard dat het riool overbelast is, dus kunnen de hemelwaterafvoeren het water ook niet meer kwijt. Een effectief afschot is eveneens belangrijk. Maar veruit de meeste aandacht moet uitgaan naar de stijfheid van de constructie en de aanwezigheid van noodafvoeren.”

Reageer op dit artikel