nieuws

Toneelschuur moet ook stiltegebied zijn

bouwbreed Premium

haarlem – De Haarlemse binnenstad is met de in aanbouw zijnde Toneelschuur een kleurrijke blikvanger rijker. Het levendige cultuurpaleis, dat twee toneel- en twee filmzalen herbergt, moet tegelijkertijd de uitstraling van een stiltegebied hebben. De akoestische lat ligt dan ook hoog.

Niets van wat zich binnen de rijk geschakeerde muren afspeelt mag in de directe woonomgeving hoorbaar zijn. De akoestische eisen aan de door striptekenaar Joost Swarte ontworpen Toneelschuur zijn dan ook hoog. De gestelde geluidsnorm is 33 dB(A). De staalconstructies zijn volledig gesepareerd. ìAlles steunt wel, maar leunt nietî licht Martin de Waal, bedrijfsleider van hoofdaannemer bouwbedrijf M.J. de Nijs uit Warmenhuizen toe. ìDe omwonenden mogen geen enkele hinder ondervinden van het in de zalen geproduceerde geluid. De Toneelschuur moet als het ware als een compleet stiltegebied functioneren.î

Woning

De grote toneelzaal is pal tussen de bestaande woningbouw opgetrokken. De stalen kolommen (hart op hart drie meter) van dit bouwdeel rusten dan ook op een vier centimeter hoge rubberen ondergrond. Om het flankerend geluid vanuit deze zaal naar de buitengevel te isoleren zijn op de betonnen funderingsbalken dempende stalen veerprofielen (Vibrex beugels) aangebracht, waarop het complete buitenspouwblad van metselwerk is aangebracht. In de grote zaal ñ uitgerust met zwarte betonwanden en lichtblauw geverfde omloopruimtes ñ zijn eveneens maatregelen getroffen. De stalen frames van de 3,40 meter hoge deuren die als ze openstaan een T(oneelschuur) vormen, hangen met een rubberen dempingstrook trillingsvrij in hun sponning. De nog aan te brengen houten panelen moeten straks hun akoestische werking doen.

Gescheiden

De verschillende bouwdelen waaruit de Toneelschuur is opgebouwd, zijn van elkaar gescheiden, soms door 80 centimeter dikke wanden. Deze zijn opgebouwd uit 300 millimeter kalkzandsteen, 2 keer 160 millimeter steenwol, een luchtspouw van 80 millimeter en traditioneel 100 millimeter dik metselwerk. De Waal: ìDe hele opbouw is volledig gescheiden om geluidoverdracht te voorkomen.î De ruwbouw is inmiddels voor het overgrote deel gereed. De Nijs werken momenteel aan de laatste staalconstructie van de foyer. Volgens de laatste planning moet de nieuwbouw medio februari 2003 worden opgeleverd. Het frivole gebouw valt gelijk in het oog door het gebruik van veel verschillende bouwmaterialen. De Toneelschuur telt maar liefst negen gevelbekledingen: koper, zink, corten staal, rabatdelen van Siberische larix, glas, gevelstukisolatie en drie verschillende soorten metselwerk. De Waal:ìDe kolommen mogen geen trillingen afstaan aan het metselwerk. Vanwege het achterwege laten van traditionele spouwankers is ter versteviging van het metselwerk in de lintvoegen wapening aangebracht. Dat is gebeurd in de vorm van een kunststof 170 millimeter brede mat (Batgrip) die om de drie tot zes lagen is aangebracht.î Ook de gevel van de kleine toneelzaal op de eerste verdieping, het meest opvallend door zijn frisse groenkoperen uiterlijk, moest akoestisch worden verbeterd ten opzichte van het ontwerp. Naast de 300 millimeter dikke kalkzandsteenlaag, bestond deze muur oorspronkelijk uit een enkele laag 18 millimeter multiplex. Later is daar 12 millimeter cementgebonden spaanplaat aan toegevoegd, waardoor het uiteindelijke gewicht van het buitengevelblad, inclusief koperlosanges, werd verhoogd en dus verbeterd. De twee boven elkaar gelegen uitkragende filmzalen, waarvan de eerste zich op 4,60 meter hoogte bevindt, zijn duidelijk herkenbaar aan hun ronde vorm. In de filmzalen zijn drie verschillende soorten vloeren toegepast (staalplaatbetonvloer, breedplaatvloer en kanaalplaatvloer), dit keer uit gewichtsbesparende overwegingen. De diversiteit in toegepaste materialen heeft organisatorisch heel wat voeten in de aarde. De Waal: ìDe bouwplaats is even groot als het te realiseren bouwwerk, waardoor je moet afroepen wat direct kan worden verwerkt. Veel uitwijkingsmogelijkheden zijn er, niet want de entree van de iets verderop gelegen rechtbank moet ten alle tijde bereikbaar zijn.î

Strip

Ook de technische detaillering vergde grote inspanningen en creativiteit, teneinde het beoogde beeld niet te verstoren. ìOp de glazen pui bijvoorbeeld moeten vier materialen aansluiten; mede gezien de geringe toleranties zijn dat toch kwetsbare hoeken. En dan heb je nog de maatvoering. Er is ÈÈn kolom die in meerdere richtingen schuin wegloopt.î Het realiseren van dit arbeidsintensieve ontwerp is al met al ook voor De Waal een ervaring op zich. ìJe bent toch een strip aan het bouwen. Het verhaal ligt. Aan jou de taak om het te visualiseren.î

De toneelschuur

Opdrachtgever Gemeente Haarlem

Ontwerp Joost Swarte i.s.m. Mecanoo architecten

Aannemer Bouwbedrijf M.J. de Nijs en zonen

Constructeur Adviesbureau voor Bouwtechniek ABT

Installatieadvies Halmos

Geluidsadvies Dorsser Blesgraaf

Bouwkosten 9 miljoen euro

Oplevering februari 2003 Stalen kolommen rusten op rubberen ondergrond

Reageer op dit artikel