nieuws

Opdrachtgever en bouwbedrijf tegenover elkaar

bouwbreed

Vooruitlopend op de resultaten van de Parlementaire enqu’te bouwnijverheid kun je niet duidelijk genoeg benadrukken dat toezicht op de naleving van wet- en regelgeving gevat dient te worden onder het algemeen belang, meent Arie de Klerk. En dat het nastreven van een gunstig aanbestedingsresultaat gezien moet worden als een privaat belang, ook al gaat het in dit geval om de aanwending van algemene middelen.

Als alles volgens plan verloopt, presenteert de parlementaire enqu’tecommissie bouwnijverheid donderdag 12 december aanstaande haar rapport. Tot die tijd blijft het gissen, maar zeker zal de commissie aandacht schenken aan de diverse rollen van de overheid in haar verschillende geledingen. Er kan dan gedacht worden aan de rollen van: wet- en regelgever, vergunningverlener, toezichthouder, handhaver, aanbesteder, opdrachtgever en opzichter. Zorgvuldigheid is noodzakelijk, want hoe makkelijk kan niet bijvoorbeeld het toezicht op de naleving van de aanbestedingsregels op gespannen voet komen met de wens om een gunstig aanbestedingsresultaat te bereiken.

Opdrachtgeverschap

Tijdens de verhoren door de enqu’tecommissie viel verschillende keren de term ‘goed opdrachtgeverschap’, zo ongeveer in de zin van: een goed begin is het halve werk. Maar hoe belangrijk het thema ‘goed opdrachtgeverschap’ ook is, de discussie over de toekomst van het aanbesteden moet daartoe niet worden verengd. Goed opdrachtgeverschap is namelijk van alle tijden: een goed opdrachtgever weet wat hij wil, zorgt dat hij voldoende geld heeft, communiceert goed, is besluitvaardig en houdt zich aan de geldende regels. Elke aannemer tekent blind voor zo’n opdrachtgever. Hoe ver de overheid nog van een eenduidig beeld van de toekomst van het aanbesteden verwijderd is bleek uit het verhoor van Wim Deetman, burgemeester van de Hofstad, die in zijn hoedanigheid van bestuursvoorzitter van de VNG onverbloemd pleitte voor leuren, vervolgens inzette op het vergroten van de macht van de opdrachtgever ten koste van die van de aannemer en en passant openbaarheid en transparantie op een hoop veegde. Ralph Pans, licht balancerend op de scheidslijn tussen secretaris-generaal van Verkeer en Waterstaat en hoofddirecteur bij de VNG, uitte zich in deze krant genuanceerder, door op de Raad van Arbitrage niet af te willen dingen. Daarenboven lijkt Pans zich ervan bewust dat het bij de bouwsector om maar liefst 69.000 bedrijven gaat, die werk bieden aan 436.000 mensen. Bij de VNG zullen Pans en Deetman elkaar regelmatig gaan ontmoeten. Aan gespreksonderwerpen zullen ze geen gebrek hebben. Waar dat het bouwen betreft zal het niet alleen gaan over de aanbestedingsregels, maar ook over: goed opdrachtgeverschap, de vereenvoudiging van de bouwregelgeving, het gronduitgifte beleid, het trekken van rode contouren, het particulier opdrachtgeverschap, de woningbouwproductie, de mobiliteit, de bouwleges, de gemeentelijke rekenkamer, de relatie met projectontwikkelaars en de problematiek van het handhaven van de bouwregelgeving en het gedogen van overtreding daarvan.

Vragen

Om te voorkomen dat het in hun overleg over alles en daarmee over niets gaat, reik ik ter ondersteuning de volgende vragen aan: Wat is de logica achter het aanhouden van een eigen kostenexpertisebureau als men tegelijk heil zegt te verwachten van het aanbesteden op prijs? Is het niet een zwaktebod om te zeggen dat, omdat de overheid werkt met geld dat door de belastingbetaler is opgebracht, aannemers de overheid niet mogen tillen? Is het in alle eenvoud niet zo dat de overheid als opdrachtgever verantwoordelijk is om zorgvuldig met die gelden om te gaan? Ook aannemersbedrijven mogen dat verwachten, alleen al omdat zij ook belasting betalen. En tenslotte, de rol van opdrachtgever is in de loop van de tijd geprofessionaliseerd. Deze professionalisering heeft als onbedoeld effect gehad dat opdrachtgever en bouwbedrijf meer tegenover elkaar zijn komen te staan. Hoe zinvol is het om op die weg door te gaan, wat is het eindpunt van die ontwikkeling en welke kosten zijn met deze confrontatie-constructie gemoeid?

Arie de Klerk Publicist over bouwen en wonen Elke aannemer tekent blind

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels