nieuws

Geld verdienen door consumentgericht bouwen

bouwbreed

Het belang van consumentgericht bouwen groeit voortdurend. Velen vinden inmiddels dat de consument beter bediend moet worden. Naast het particulier opdrachtgeverschap, zijn er ook initiatieven voor klantgerichte projectmatige bouw. Meer service, minder zorg en risico voor de consument en een sneller proces tegen lagere kosten moeten die als toegevoegde waarde hebben. Pogingen tot meer keuzevrijheid bieden die meerwaarde nu nog onvoldoende.

Industrialisatie gekoppeld aan ketensamenwerking moet daarin verandering brengen. Een boodschap die inmiddels al zolang is verkondigd, dat het moeilijk lijkt er nog in te geloven. Een nieuwe invalshoek biedt echter toch zicht op succes. Die breekt met het oude ‘kennis (afschermen) geeft macht’ en werkt volgens een nieuw adagium ‘kennis delen geeft (meer) markt’. Eind jaren tachtig klapte de woningmarkt in Zweden volledig ineen. Skanska (de grootste bouwer in Scandinavië) werd hierdoor tot innovatie gedwongen. Samen met IKEA werd BoKlok (Zweeds voor wijs wonen) ontwikkeld. De wensen van de consument werden via geavanceerde marketingtechnieken, ingebracht door IKEA, vertaald in een kant en klaar product dat in kleine series (max. 40 appartementen) wordt gebouwd. Hierdoor zijn deze woningen zeer marktgericht hoewel er geen keuzevrijheid voor de koper is. De keten van marketing, ontwerp, produceren en bouwen valt onder ÈÈn regie. De woningen worden door het koppelen van enkele modules in ÈÈn week tijd gebouwd. De modules zijn in de fabriek al volledig afgebouwd. Door industrialisatie en ketenintegratie blijkt het mogelijk de productiekosten met 25% terug te brengen. Inmiddels zijn er in Zweden na 1997 meer dan 1000 Boklok-woningen gebouwd en is nu de stap gemaakt naar Noorwegen en Finland. Hoewel de Nederlandse consument meer keuzevrijheid lijkt te wensen dan de Zweedse, valt er uit het voorbeeld te leren dat industrialisatie een belangrijke sleutel is voor consumentgericht bouwen.

Impuls

Misschien wat minder dramatisch dan in Zweden eind jaren tachtig, kent nu ook de Nederlandse woningmarkt een afnemende woningproductie en tegelijkertijd een groei van de woningbehoefte. Dit geeft een impuls tot procesvernieuwing. Innovatie die niet alleen de koper beter bedient, maar die ook het proces vereenvoudigt, versnelt en de kosten reduceert. Door flexibiliteit wordt het risico van onverkochte woningen verkleind. Die kunnen tot op het laatst aan specifieke klantwensen worden aangepast. Het klantorderontkoppelpunt moet dan wel naar een zo laat mogelijk moment in het bouwproces. Dit maakt behoefte aan een scheiding van drager en inbouw weer actueel. De woningmarkt werd tot eind jaren negentig volledig door het aanbod gestuurd. De toegenomen mondigheid en koopkracht van de consument vragen sindsdien om een andere benadering. De consument heeft behoefte aan maatwerk. In de gangbare praktijk wordt aan deze wens invulling gegeven met voorgeprogrammeerde (meerwerk) opties. Eigen wensen vinden moeilijk gehoor. Deze beperking is nodig omdat het proces anders nauwelijks meer te beheersen is. Ook aan flexibiliteit tijdens het wonen is veel behoefte. Daarom is demontabiliteit een aanvullende eis, mede ingegeven door het verlangen naar duurzaam bouwen. Omdat een aantal bedrijven de geboden flexibiliteit onvoldoende vonden, verrichten zij in 2000 met steun van de Stichting Bouwresearch, een studie naar de mogelijkheden van een leidingloos casco. De studie liet zien dat er veelbelovende innovaties zijn maar dat die te los van elkaar staan. Door de aansluitproblemen die dat in ontwerp en uitvoering oplevert, ontstaat niet de gewenste meerwaarde. Afstemming was de dringende conclusie. Die moet leiden tot twee soorten onderling bij elkaar passende industriële bouwsystemen; ÈÈn voor het casco en ÈÈn voor de afbouw. Cascosystemen voor gedifferentieerde woonmilieus die door marketing op de vraag in de markt worden afgestemd. Afbouwsystemen om de woonplekken binnen zo’n milieu in te richten naar de wensen van een klant.

Veelbelovend

In de studie is verder geconstateerd dat er veelbelovende pilotprojecten zijn, maar dat die onvoldoende vervolg kennen door de fragmentatie van de markt. De toeleverende industrie die de innovaties verder moet brengen, ziet door die versnippering te weinig volume en continuÏteit in de vraag. Er ontbreekt sturende kracht in de markt. In onderling overleg hebben de betrokken bedrijven een programma van eisen opgesteld voor zowel casco- als afbouwsystemen. Met dit programma zijn verbeterpunten opgespoord in bestaande, veel voorkomende combinaties van bouwproducten. De initiatiefnemers, Bouwfonds (Hans Rosenhart), Era (Rens Metz), Panagro (Louis Hiddes) en Slokker (Gerrit ter Beek) hebben met steun van CVK en de VOBN een innovatieplan ontwikkeld. Startpunt zijn de geÏnventariseerde verbeterpunten die samen met partijen uit de toeleverende industrie tot bouwsystemen voor nieuwbouw Èn renovatie worden ontwikkeld. De clustering van producenten die hiervoor nodig is, zal zich ook uitstrekken tot in de engineering en op de bouwplaats. De tools voor het beheer van informatie en voor de communicatie, met de klant en onderling, worden langs dezelfde lijnen ontwikkeld.

Ambitie

Het concept voor ketenintegratie wordt met BouwBeter uitgewerkt in discussie met geÏnteresseerde bedrijven. Een brede bekendheid wordt gezien als een succesfactor. Op een speciale website wordt daarom interactief kennis uitgewisseld zowel onderling als met de sector (www.sbr.nl, projecten Flexibel Bouwen en Wonen en BouwBeter). Tot slot is er de ambitie om eind 2003 de groei in klantentevredenheid, reductie van procestijd en verhoging van het rendement te kunnen meten.De iniatiefnemers pakken niet alle vraagstukken zelfstandig op. Samenwerking met anderen is een noodzaak. Daarom kan ieder bedrijf dat zich actief Èn met financiële middelen aan het realiseren van deze ambitie wil bijdragen deelnemen. Pieter Huijbregts, directeur Coficient BV en manager van dit project voor SBR, namens de betrokken bedrijven

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels