nieuws

Pleidooi voor goed arbojaarverslag

bouwbreed

We naderen de periode van de jaarverslagen. De afdelingen van bedrijven dragen hun informatie aan, de schrijvers zitten klaar voor hun laptops. De ontvangers moeten nog even wachten, liefst zo kort mogelijk.

Ik schrijf hierboven over het ‘echte’ jaarverslag, het algemene dus. In zo’n jaarverslag vind je zelden iets terug over het beleid dat is gevoerd op het gebied van de arbeidsomstandigheden. In de bouw maken de bedrijven daar in de regel een apart verslag over, het arbojaarverslag. Dáár wil ik het over hebben: ik vraag me af of dat zin heeft, zo’n apart verslag over de arbeidsomstandigheden. Zou het niet anders kunnen, beter?

Menig directeur koketteert met de bewering dat de arbeidsomstandigheden in zijn bedrijf volledig zijn geïntegreerd in het algemene bedrijfsbeleid. Maar hoe serieus ook bedoeld, zo’n statement wordt nauwelijks vertaald in concreet geformuleerde doelstellingen, laat staan in maatregelen om deze doelstellingen te realiseren.

Het al genoemde arbojaarverslag kenmerkt zich meestal door een droge opsomming van bijeengesprokkelde varia. Een heldere analyse van het gevoerde arbobeleid en -bij falen de dieperliggende oorzaken daarvan- ontbreekt veelal. Kennelijk bestaat er enige schroom om vingers op zere plekken te leggen.

Maatschappelijk

Er is de laatste tijd nogal wat aandacht voor ‘de onderneming als factor in de maatschappij’, ook wel geventileerd als maatschappelijk verantwoord ondernemen. De onderliggende gedachte is dat de manier waarop een onderneming met haar personeel en haar omgeving omgaat -denk aan zaken als bescherming van milieu en voorkomen van arbeidsongeschiktheid- bepalend is voor het succes. En dan niet alleen in financiële betekenis. Er lijkt veel voor te zeggen.

Nederland schrijft zich blind. Zelfs de bouw, toch een club van sterke handen en weinig woorden, wordt bedolven onder de letters. Alles wordt verwoord. Ook het rituele arbojaarverslag, waar vaak niet doorheen te komen is, verschijnt op ons bureau en op die van vele anderen – of we het maar even willen lezen. En we hebben het al zo druk; het moet toch anders kunnen.

Ik geef een voorzet.

• Stop uw energie in het komende jaar niet in alweer een arbojaarverslag. U kunt wel een jaar overslaan: tegenover de Arbeidsinspectie kunt u geen buil vallen, het verslag is geen wettelijke verplichting meer.

• Stel een kleine werkgroep samen van leden van directie en betrokken staf. Laat die groep doelstellingen formuleren die het VCA-niveau overstijgen, bijvoorbeeld:

• de regie over het ziekteverzuimbeleid in eigen hand houden en een kwantitatief doel ervoor vaststellen;

• het terugdringen van belastende factoren. Werkdruk, fysieke belasting en blootstelling aan kwarts hebben prioriteit;

• het beheersen van het veiligheidsgedrag van onderaannemers;

• het grondig analyseren van ongevallen -ook ten aanzien van de dieperliggende, meestal organisatorische oorzaken- ten behoeve van een meer gericht preventiebeleid;

• de zorg voor verantwoord seniorenbeleid;

• de ontwikkeling van milieubeleid dat verder gaat dan afvalstoffenregistratie.

• Doe al dit werk niet op een achternamiddag maar neem (en geef) er de tijd voor.

• Ontdoe de doelstellingen van hun gebruikelijke vrijblijvendheid door:

• aan elke doelstelling een plan van aanpak te koppelen met concrete uitvoeringsmaatregelen, faciliteiten en budget. Benoem daartoe een verantwoordelijke functionaris;

• laat aan elke doelstelling een termijn verbinden;

• geef aan hoe de resultaten worden gemeten en getoetst en welke consequenties zijn verbonden aan een negatief resultaat.

Het succes van een project wordt voor een belangrijk deel bepaald door het draagvlak in de onderneming. Zorg daarom voor vroegtijdig overleg met de betrokken medewerkers en met de ondernemingsraad. Verwerk zinvolle suggesties in het plan van aanpak.

Als u arbo zo aanpakt, zal uw arbojaarverslag over 2002 een praktisch instrument worden bij de uitvoering van uw beleid. Waar wacht u nog op.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels