nieuws

Metamorfose voor Dudok-huisjes Hilversum

bouwbreed

Twintig kleine, rijksbeschermde arbeiderswoningen van de Hilversumse stadsarchitect W.M. Dudok, worden verbouwd tot dertien onderkomens. De huisjes in de Hilversumse Duivenstraat – op vier na allemaal zonder verdieping – ondergaan met deze ingreep inwendig een behoorlijke metamorfose.

Het nuttige vloeroppervlak laat na voltooiing in enkele gevallen een verdubbeling zien. Aan de buitenkant van de pandjes wordt mondjesmaat gesleuteld. Hoewel de nieuwe uitbouw van de vier patiowoningen, op de plek waar de oude schuurtjes worden afgebroken, in het fragiele monumentenplan verhoudingsgewijs fors te noemen is.

In 1928 werden de krap bemeten woningen neergezet als semi-permanente bouw: simpele huisjes, met de bedoeling ze na een jaar of wat weer af te breken. De Duivenstraat is de eerste fase van drie in het totaalplan van 76 te restaureren woningen, in omringende straten. Alle 76 zijn een ontwerp van architect Dudok. De restauratie kost eigenaar Woningstichting Dudok bijna anderhalf miljoen euro.

Negatief saldo

De door Slokker Bouwgroep Almere uit te voeren renovatie is duurder dan vervangende nieuwbouw. “Aan het eind van de rit”, zegt W. Wolfswinkel van de woningstichting, “zitten we met een negatief saldo van een ton, in guldens, per ingreep. We beraden ons er inmiddels op of we op deze manier wel kunnen doorgaan, of het financieel wel verantwoord is. Moeten we de lat tot aan het plafond leggen, of moeten we de laatste fase minder ambitieus aanpakken waarbij de renovatie tot slechts de schil wordt beperkt? We dienen ook aan de toekomst denken.” De woningstichting, met 1400 echte Dudok-exemplaren in haar bestand, tobt met betrekking tot de ingreep in de Duivenstraat met nog een groot probleem. Wolfswinkel: “De restauratie staat of valt met één ding: het blik op vier wielen. Auto’s in de straat zullen de opnieuw verkregen mooie uitstraling van het buurtje in één klap teniet doen. Dat zou toch zonde zijn van al het geld dat we erin stoppen. De inrichting van de straat wordt daarom aangepast in de sfeer zoals die rond 1920 moet zijn geweest. In de nabij gelegen Minckelersstraat moet een oplossing worden gevonden voor de auto’s. Dat wordt nog een hele opgave.”

Authentiek

De Amsterdamse architect Marloes van Haaren is verantwoordelijk voor de moderne interieuraanpassingen van het bescheiden monument. Daarbij zal de gevelaanblik uit 1928 in ere worden hersteld. Authentieke elementen uit die tijd als deuren en ramen met een roedeverdeling, worden opnieuw aangebracht, nadat ze in 1975 bij een minder fraaie renovatie werden verwijderd.

Het blokje Duivenstraat is een blokje om te stelen: in hun intieme, eerlijke poverheid lijken de woningen elkaar als het ware te omarmen. Van Haaren, meerdere malen genomineerd voor de Nationale Renovatieprijs, spreekt van een stedenbouwkundig belangrijk buurtje. Door ook zijn bijzondere ligging. De verschillende vormen van samenvoegingen van de huisjes stemt tot hoge verwachtingen, zegt de architect. “Er zit enorm veel variatie in het bouwplan. Steunende muren zijn teruggebracht door het plaatsen van stalen spanten, waardoor je de vrijheid van indeelbaarheid van de woning krijgt. Bij de renovatie blijft de oude toegang tot de woning gehandhaafd. De dertien woningen behouden dan ook de twintig oorspronkelijke voordeuren. In zo’n monument moet je de deuren niet dichtzetten, en je moet ze vooral ook bewegend houden. Door die meerdere voordeuren zijn de wat grotere huizen straks zeer geschikt als woon/werkwoning. Of als ‘kangoeroewoning’ waarbij een bijvoorbeeld inwonende ouder z’n eigen zelfstandigheid heeft.”

Het monument krijgt hoogwaardige inbouwpakketten op zowel geluidstechnisch en thermisch als verwarmings- en sanitairgebied. Bewoners kunnen tot op hoge leeftijd in de woning blijven. Loze leidingen voor een huistelefoon en voorzieningen voor rolstoelen zijn eveneens aangebracht.

Geluidsoverlast

Belangrijkste verbetering is het wegnemen van de onderlinge geluidsoverlast van de woningen. Van Haaren: “De halfsteensmuren met daartegenaan een klamp gemetseld zijn met 18 centimeter heel dun. Met een doos-in-doosconstructie van voorzetwanden met daartussen steenwolisolatie bereik je een goed isolerend resultaat. De vensters krijgen, vanwege de voor deze bouw storende spiegeling, geen HR-glas, maar enkelglas. Aan de binnenkant wordt ter isolatie een draaibaar voorzetraam direct op het hout aangebracht.”

Bewoners van de monumentale huurhuizen, die door de renovatie naar elders zijn verhuisd, krijgen de kans terug te keren op het oude nest. Het merendeel van de huurders ziet daar echter van af. Ze zouden opzien tegen opnieuw verhuizen. En mogelijk ook tegen de huizenhoge huur die tegen de tijd van gereedkoming in mei, van 550 gulden naar, op zijn hoogst, ruim 700 euro zal zijn gestegen. “Maar daar krijgen bewoners wel nieuwbouwkwaliteit voor terug. Het wordt modern wonen in een monument met een hoog uitrustingsniveau, het animo is groot”, aldus Wolfswinkel.

De twintig beschermde huisjes in de Duivenstraat worden verbouwd tot dertien woningen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels