nieuws

Betere verdichting zeezand nodig voor zelfde draagkracht

bouwbreed

Rijkswaterstaat wil overschakelen van ‘gewoon’ zand op zeezand voor de aardebanen onder de wegen in de Randstad. Maar zeezand blijkt bij een gelijke verdichting minder draagkrachtig dan landzand. De voorschriften voor de wegenbouw in Nederland behoeven daarom aanpassing. Dat blijkt uit een afstudeerverslag/doctoraalscriptie, van T.B. Severs.

In West-Nederland bestaat de bovenlaag van de bodem veelal uit slappe klei of veen. Voor de aanleg van wegen, maar ook voor het bouwrijp maken van kavels is zand nodig om de grond draagkrachtiger te maken. Becijferd is dat er in de provincies Noord- en Zuid-Holland jaarlijks twaalf miljoen kubieke meter zand nodig is voor bouwactiviteiten. En aangezien het meeste landzand in de niet-Randstedelijke omgeving wordt gewonnen, komt dat neer op de verplaatsing van bijna 200.000 vrachtwagenladingen zand.

Voor Rijkswaterstaat is dat een van de redenen om naar andere zandbronnen om te zien. Verder wil staatssecretaris M. de Vries van Verkeer en Waterstaat voorkomen dat zandwinning de natuur buiten de Randstad verder aantast. Nederland moet daarom overgaan op zandwinning uit zee.

Verdichting

In zijn afstudeeronderzoek verrichtte ir. T.B. Severs van de Technische Universiteit Delft onderzoek naar de kwaliteit van zes soorten zand. Hij maakte daarbij gebruik van een geavanceerd apparaat waarmee de verkeersbelasting op zand kon worden gesimuleerd. Landzand bleek het ‘sterkst’. Zeezand, gewonnen op drie verschillende locaties, verschilde in sterkte weliswaar onderling, maar bleek eerder te bezwijken. Alleen bij een hogere verdichtingsgraad was zeezand in staat dezelfde belasting als landzand te dragen.

In de voorschriften voor de wegenbouw in Nederland hebben bepaalde eisen alleen betrekking op de verdichting van het zandbed. In de praktijk kijkt men daarom niet naar het soort zand, terwijl de draagkracht van zand door verschil in korrelgrootte en -verdeling aanzienlijk kan verschillen. Uit het onderzoek van Severs volgt dat de politieke keuze voor zeezand technische en economische gevolgen kan hebben voor de levensduur van wegen. Het probleem zou met name bij straatsteenverhardingen spelen, doordat de stenen direct in het zand liggen. Bij een geasfalteerde weg bevindt de zandlaag zich onder in de constructie en ligt de zaak volgens Severs wat minder gevoelig.

Nederlands

Voor zijn onderzoek wilde Severs uitsluitend zandsoorten testen die bij de Nederlandse wegenaanleg worden toegepast. Hij voerde hiervoor gesprekken met Rijkswaterstaat. De onderzochte zeezandsoorten komen uit de IJ-geul, de Euro-Maasgeul en de Westerschelde. Het landzand kwam uit het Koningsbosch en uit Garijp. De zesde zandsoort kwam uit het IJsselmeer. Dit zand bleek wat betreft sterkte tussen land- en zeezand in te zitten.

T.B. Severs: Fundamental mechanical behavior of sand under loading conditions closely simulating those in a pavement under traffic loading.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels