nieuws

Amsterdam wil meer openbaar groen zien

bouwbreed

Het creëren van meer openbaar groen hoeft in Amsterdam niet meer ruimte te vergen. Door bestaande (rest)ruimten optimaal te benutten en ‘groen’ op te voeren in het programma van eisen, kan de stad het leefklimaat kwalitatief verbeteren. Een eerste aanzet vindt plaats bij de Zuidas.

Voor een voorbeeld van hoe het niet moet, hoeft R. Daalder niet eens zijn aan de Jodenbreestraat gelegen kantoorpand uit. De daktuin van het gebouw, waarin verschillende gemeentelijke diensten zijn gehuisvest, ligt er treurig bij. “Goede voorbeelden zijn minder voorhanden”, bekent Daalder, gemeentelijk coördinator Groen &Stadsecologie.

Aan de hand van een wandeling in zijn directe werkomgeving, laat hij zien hoe het met het groen in de versnipperde openbare ruimten is gesteld. De stadsecoloog wijst op plekken die voor verbetering vatbaar zijn: smalle stroken grond vol nietszeggende bossages, verstopt gelegen (rest)ruimtes nabij bruggen die voornamelijk als pisbak fungeren, kolossale plantenbakken die midden op de stoep een sta in de weg vormen.

Het plantsoen nabij de Hortus vormt een uitzondering. Daalder: “De twee populieren voor de gevel van het Amsterdamse Schoolgebouw vormen met elkaar één geheel. Haal je die bomen weg, dan gaat dat ook ten koste van het gebouw. Verticaal groen moet vanaf het begin worden meegenomen in het ontwerp.”

Spons

Om die gewenste omslag te bewerkstelligen, wil de gemeente Amsterdam groen hanteren als een architectonisch/stedenbouwkundig instrument. “Architecten moeten doelgericht met groen aan de slag, wat tot uitdrukking komt in de materiaalkeuze en kleur. Als je een gevel toch laat begroeien, kun je volstaan met (goedkopere) betonwanden.”

De populariteit van groen in de stad zit ‘m niet alleen in de belevingswaarde, ze zorgen tevens voor een aangenamer leefklimaat. “Bomen vangen een hoop stof en dempen de temperatuur, wat ’s zomers in een stad vier tot vijf graden scheelt en dus kostenbesparend werkt. Tevens heeft het een waterbergende functie; een daktuin werkt als een spons.”

Optimaler

Een zelfonderzoek heeft bij de gemeente geleid tot de conclusie dat op maaiveld veel (rest)ruimten optimaler kan worden gebruikt. Na een eerste inventarisatie werden al tweehonderd plekken gesignaleerd die met wat meer groen en/of water dienst kunnen doen als postzegelpark of -plein (een openbare ruimte van zo’n 10 bij 10 meter) waar het prettig toeven is.

Door compacter te bouwen wordt de druk op de grond steeds groter en daarmee de behoefte aan prettige verblijfsplekken. Tot 2030 wil Amsterdam binnen de eigen stadsgrenzen zo’n 85.000 woningen bouwen. IJburg krijgt een gemiddelde van 55 woningen per hectare, in de stedelijke vernieuwingsgebieden (de Westelijke tuinsteden, de Bijlmer en Noord) zal er behoorlijk moeten worden ingedikt. Die woningverdichting hoeft echter niet ten koste te gaan van openbaar groen. Minder groen maar kwalitatief beter, luidt hier het Amsterdamse credo. “Elke vierkante meter moet optimaal worden benut.”

Daken

Groen op daken wordt momenteel nog maar mondjesmaat toegepast. Een eerste aanzet in die richting is gezet bij de Zuidas nabij de A10. Dertig procent van alle daken moet hier groen worden, een voorwaarde die in het programma van eisen is opgenomen. Zo komt er op de achtste verdieping van het ING-gebouw (de Skischans) een dennenbos. Voor elke vierkante meter uitgegeven grond gaat dertig gulden naar het Groenfonds.

Volgend jaar gaat het project Mahler 4 van start (waaronder 160.000 vierkante meter kantoorruimte en tweehonderd vrije sectorwoningen) wat een extra (financiële) impuls van 6 miljoen gulden voor de openbare ruimte oplevert.

Ook het Polderweggebied, een nu nog zwaar vervuilde locatie waar in de toekomst sport- en winkelvoorzieningen zijn gepland, zal een flink aantal daktuinen bevatten.

Op het 100 hectare grote Zeeburgereiland zal dit decennium een zuiveringsinstallatie verdwijnen. Deze locatie biedt volgens Daalder bij uitstek de kans voor “verrassende ideeën”.

De eerste tastbare groene aanwinsten verwacht hij volgend jaar.

Prijsvragen

Met prijsvragen en ontwerpopdrachten hoopt Amsterdam een omslag bij architecten en ontwikkelaars te bewerkstelligen. Nederland loopt wat dat betreft achter bij landen als Spanje, Italië en Duitsland. Als verklaring noemt Daalder naast gebrek aan lef en financiële middelen de regelgeving. Momenteel wordt de geluidregelgeving voor stedelijke gebieden aangepast.

De Amsterdamse koersverandering leidt in ieder geval tot een besparing op de milieukosten, die weer kunnen worden weggestreept tegen de kosten voor beheer van de parkjes, pleintjes en plantsoentjes. Het beheer is een belangrijk aspect. We zullen daarvoor samenwerking zoeken met woningbouwverenigingen en verenigingen van eigenaren.”

Moeras

Bij terugkomst pakt Daalder een boek met projecten om te laten zien waar het in Amsterdam tot nog toe aan ontbreekt. Hij wijst op een brandtrap die onder groen gebladerte schuil gaat. “Een verticaal moeras, hier moeten we naar toe.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels