nieuws

‘Grijs’ water de hype voorbij

bouwbreed Premium

arnhem – Wat moet Nederland met huishoudwater via een tweede waterleidingnet? Hoe moet een gemeente afwegen of de milieubaten groot genoeg zijn ten opzichte van de kosten? En staat een nieuwbouwproject met huishoudwater juist wel of niet zo mooi op de cv van een projectontwikkelaar? Harry Teeven, productmanager waterketen bij Vitens Gelderland, bedenkt een model waarin twijfelaars alles kunnen afwegen.

Toen de eerste studies naar huishoudwater halverwege de jaren negentig werden uitgevoerd, leek het een geweldig idee: een apart leidingnet voor water van lagere kwaliteit. Waardevol grondwater wordt alleen voor drinkwater gebruikt, voor de was, het doorspoelen van de wc en het sproeien van de tuin wordt oppervlaktewater gezuiverd. In een periode waarin duurzaamheid het toverwoord was, raakten verschillende gemeenten enthousiast over de toepassing van het idee in nieuwbouwprojecten. Ook waterbedrijven, die toch moesten investeren in dubbele infrastructuur, zagen grote mogelijkheden in de milieuvriendelijke dienst, projectontwikkelaars zagen een kans zich als duurzaam te manifesteren. Toch bleken er genoeg vragen te stellen over het dubbele waternet, vinden critici. Hoe zit het met de gezondheidsrisico’s voor de gebruikers? Loont de investering? Betekenen de grote hoeveelheden extra pvc en staal in de grond en de dubbele meters niet dat de milieuwinst tegenvalt en de kosten oplopen? Een aantal incidenten in Leidsche Rijn maakte de discussie niet helderder. Negenhonderd huishoudens werden ziek, één gezin dronk zelfs een jaar lang per ongeluk van het ‘grijs’ water omdat leidingen niet goed waren aangesloten. De incidenten, aangevuld met een rapport waarin het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) twijfels plaatst bij de gezondheidsrisico’s, zorgden voor het verdwijnen van de aanvankelijke euforie.

Twijfels

Gemeenten als Nijmegen (Waalsprong), Elst (Westeraam) en Arnhem (Schuytgraaf) beraden zich thans op de mogelijkheden huishoudwater in nieuwe wijken toe te passen of uit te breiden. Ze staan voor een lastige opgave. Waterbedrijven zijn ook aan het twijfelen gebracht: Hydron trok zich al terug uit het project in de Amersfoortse nieuwbouwwijk Vathorst. Twijfel bij beslissers betekent intussen onzekerheid voor de planningen van projectontwikkelaars. Volgens Harry Teeven van Vitens spelen meer zaken een rol dan men op het eerste gezicht zou vermoeden, andere factoren liggen voor de hand: ‘De haalbaarheid van een dubbel waterleidingnet hangt samen met de kwaliteit van het oppervlaktewater in het gebied en de schaal waarop het wordt toegepast. In principe is van al het water, hoe vuil ook, veilig huishoudwater te maken, maar tegen welke prijs is het nog aantrekkelijk?’ Veel ingewikkelder zijn volgens Teeven de verschillende prioriteiten van gemeenten. Wat voor de één duur is, is voor de ander goedkoop. Gemeente A hecht grote waarde aan elke kleine milieuwinst die wordt geboekt, terwijl gemeente B dezelfde milieuwinst niet genoeg de moeite waard vindt om tijd en geld aan te verspillen. Teeven: ‘Niet iedereen verstaat hetzelfde onder haalbaarheid of duurzaamheid.’ Hetzelfde geldt voor de mate waarin een gemeente burgers en andere partijen wil betrekken bij haar plannen. Hecht een gemeente meer waarde aan wat de burger vindt of vreest (gezondheidsrisico’s?), of ziet zij het als haar taak om elke toekomstige bewoner milieubewuster te maken? Ook de mate waarin een gemeente zich geroepen voelt projectontwikkelaars te stimuleren tot duurzaamheid, speelt een rol. Ziet een gemeente dat als haar taak, dan zal zij in een eerder stadium met die partijen moeten overleggen om vertragingen in de planningen te voorkomen. Teeven denkt dat het mogelijk is een ‘beslissingenboom’ te ontwikkelen waarmee gemeenten kunnen meten of een dubbele waterleiding wel iets is wat ze willen. Uit de prioriteit van de gemeente wordt een meetlat gedestilleerd, waartegen de combinatie van investering, veiligheid en milieuwinst wordt gelegd.

Gok

Tot een dergelijk systeem is uitgewerkt, heeft het inslaan van de weg naar huishoudwater nog veel weg van een gok, vooral vanwege de vele twijfels. De berekening van kosten en milieurendement zijn wel met zekerheid te maken, maar niemand kan nog goed voorzien waar de prioriteiten door de betrokken partijen worden gelegd. Ook voor projectontwikkelaars lijkt het daarom nog even afwachten voor ze zeker weten of ze zichzelf met huishoudwater duurzaam profileren, of juist een fiasco op hun hals halen. Model om voor- en nadelen dubbele waterleiding af te wegen

Reageer op dit artikel