nieuws

Domo-water maakt gasmeter overbodig

bouwbreed Premium

beilen – Schoon koelwater voor een zwembad in het Drentse Beilen, een school en woningen. Volgens de betrokken bouwpartijen is dit project het eerste in Nederland waar met koelwater zoveel uiteenlopende gebouwen worden verwarmd. ‘De situatie is hier ook uniek’, aldus F. Meilof, medewerker Bouwaangelegenheden Midden Drenthe.

Het uit de jaren zeventig daterende zwembad voldeed niet langer aan de eisen van deze tijd. Meilof: ‘Toen duidelijk was dat het huidige zwembad vernieuwd moest worden, kregen we van de gemeenteraad opdracht een zo energiezuinig mogelijk gebouw te ontwikkelen met een energieprestatienorm (epn) van maximaal 3,5. We zijn met Domo om de tafel gegaan hoe we het koelwater in het zwembad konden integreren.’ De gemeente vormde een bouwteam met Geveke Bouw uit Haren, Fame Architectenteam uit Hoogeveen en Backers Installatiebedrijven en Zwembaden BV uit Ommen. Zij hebben de bouwkundige uitvoering in handen. ‘Er is 780 kilowatt aan ketelvermogen nodig om het zwembad dat 2400 vierkante meter meet en de in totaal 1,6 miljoen liter water van het binnen- en buitenbassin zodanig te verwarmen dat er sprake is van subtropische temperaturen’, legt G. Backers, directeur van het installatiebedrijf uit Ommen. ‘Door het koelwater te gebruiken, besparen we die energie.’ De installatie wordt zo aangelegd dat er in het zwembad en de school geen gasmeter nodig is.

Voedingsleiding

‘De zuivelfabriek staat vlakbij het zwembad, de school, de woningen en de serviceflat. Er lag al een voedingsleiding, dus de situatie vooraf was al in ons voordeel.’ Backers weet dat in Emmer Compascuum het koelwater van de zuivelfabriek daar wordt gebruikt om het zwembad voor de seizoensopening te vullen met verwarmd water. Het water loopt via een bestaande voedingsleiding van 88 millimeter uit de fabriek naar het nieuwe zwembad. Dat komt op de plaats van het huidige zwembad dat straks wordt gesloopt. De afstand van de fabriek naar het bad is 350 meter. Backers: ‘Voordeel was dat er al een voedingsleiding lag. We hoeven alleen een transportleiding van 50 meter van het ketelhuis naar het bad aan te leggen. Wanneer het fabriekswater het ketelhuis heeft bereikt, leiden we het door een zogenaamde platenwisselaar. Door de uitwisseling van warmte warmen we het te gebruiken cv-water in het zwemcomplex op naar zo’n 65 graden; een ideale cv-temperatuur. Via de cv-leidingen voor de luchtkanalen en ontvochtigingsunits, de vloerverwarming en de ruimteverwarming transporteren we het water, dat dan is afgekoeld tot 35 graden, door een andere platenwisselaar naar het bad dat daarmee subtropische waarden krijgt.’

Terreinleiding

Het Domo-koelwater gaat niet alleen naar De Peppel, maar wordt ook gebruikt voor de verwarming van de te renoveren G. A. de Ridderschool. ‘We sluiten een 63 millimeter dikke, geïsoleerde terreinleiding met een lengte van 60 meter aan op de school, die grenst aan het zwembad. Tussen de leiding plaatsen we weer een platenwisselaar.’ De renovatie van de school bestaat uit een overkapping over de binnentuin en er komt een extra speellokaal. Bij gereedkoming meet de basisschool 1100 vierkante meter. ‘Normaal heb je voor de verwarming van zo’n complex een ketelvermogen nodig van 210 kilowatt’, vervolgt Backers. ‘Door het Domo-water hoeft dat niet. Ketels vind je dan ook niet in de school. De watervoeding komt uit op een verdeler/verzamelaar waar alle radiatorgroepen van de school op zijn aangesloten met tussenplaatsing van motorkleppen en pompen.’

Besparing

Na verwarming van de school en het zwembad, wordt het koelwater verder afgekoeld en retour geleid naar de zuivelfabriek. Bij dat proces komt ook weer warmte vrij die geschikt is voor de verwarming van tien nog te bouwen woningen. Het nog steeds warme Domo-water wordt met warmtepompen in de bodem opgeslagen. In de zomermaanden blijft het daar om het in de winter op te pompen om de woningen te verwarmen. Backers onderzoekt nog of een bestaande serviceflat, die net als de school en de woningen ook vlakbij het zwembad staat, mogelijk ook nog (deels) met het koelwater kan worden verwarmd. ‘De voordelen zijn evident. Bij het zwembad realiseren we een besparing van 250.000 euro per jaar en de school bespaart 20.000 euro op jaarbasis.’

Wintermaanden

De zuivelfabriek kan maximaal 30 kuub per uur koelwater leveren. ‘We hebben er maar 25 nodig, dus dat is ruim voldoende. En die 25 kuub is alleen voor de wintermaanden. ’s Zomers zal dat minder zijn, afhankelijk van het weer. Via radiofrequenties wordt aan een frequentieregelaar in de zuivelfabriek doorgegeven hoeveel koelwater van 70 graden er nodig is waarbij het toerental van de transportpomp wordt aangepast. Verder meten we met signaleringskabels bij de leiding aan het begin bij de fabriek en het eind bij de woningen, wat het warmteverlies is. Is er veel warmteverlies, dan ontvangt de frequentieregelaar in de zuivelfabriek een signaal dat er meer waterdruk nodig is.’

Vanille

De nieuwbouw wordt niet duurder door het toepassen van de verwarmingstechniek met koelwater. De bouwkosten van het zwembad bedragen 5,4 miljoen en die van de school 1,3 miljoen. Juli volgend jaar is het bad klaar. De renovatie van de school is al achter de rug. De bouw van de tien woningen volgt binnenkort. Kleeft er dan geen enkel nadeel aan dit project? Ja, toch. ‘Het koelwater ruikt naar vanille. Dat ruik je in het zwembad. Maar daar is wel wat aan te doen met een ozoninstallatie die de waterreuk neutraal maakt. Zwembad

Het nieuw te bouwen zwembad telt een wedstrijd buitenbad (25 bij 15 meter), een kinder/peuter buitenbad (8 bij 8 meter), een wedstrijd binnenbad (25 bij 12 meter), een doelgroepenbad (20 bij 10 meter) en een peuter/kleuter binnenbad. Het doelgroepenbad heeft een beweegbare scharenbodem waarmee het bad ’s nachts kan worden afgesloten. Voordeel daarvan is dat er minder sprake is van verdamping van het water wat weer scheelt in de ontvochtigingskosten. Omdat het bad middenin een woonwijk ligt, hebben Backers Installatiebedrijven en Zwembaden BV een systeem bedacht waarbij er met behulp van zoutelektrolyse, chloor wordt gemaakt. Daardoor is het niet nodig chloor door de wijk te transporteren wat weer veiliger is voor het milieu en de omgeving. Het technisch toezicht en de bediening van de installaties verricht Backers middels de computer vanuit haar eigen kantoor in Ommen. ‘Normaal is ketelvermogen van 780 kilowatt nodig’

Reageer op dit artikel