nieuws

Automatisering legt legionella aan banden

bouwbreed Premium

Automatisering voorkomt het ontstaan van legionella in leidingwaterinstallaties. De Nederlandse Technische Vereniging voor Installaties in Gebouwen TVVL en de bedrijfstakorganisatie Uneto-VNI stelden daarover een rapport samen. Dat geeft een overzicht van risicovolle situaties en het inventariseert de passende beheersmaatregelen volgens ISSO-publicatie 55.1 ‘Handleiding legionellapreventie in leidingwater’. De rapporteurs tonen hoe de gebruiker die kan automatiseren en geven aan met welke producten en systemen dat het beste kan.

Beheersmaatregelen houden de groei van biofilm en legionellabacteriën in de hand. Maatregelen in de vorm van technische aanpassingen genieten de voorkeur omdat die een probleem voorgoed oplossen. Beheersing voorziet onder meer in de controle van de temperatuur van koud en warm tapwater, registratie van de ruimtetemperatuur en de mate van gebruik. Specifiek preventief beheer forceert stroming, spoelt periodiek de leidingen en desinfecteert de installatie thermisch. De wet verplicht al deze maatregelen vast te leggen in een logboek.

Functioneren

Automatisering geeft afdoende inzicht in het functioneren van de leidingwaterinstallatie en het uitvoeren van de preventieve beheersmaatregelen. De controle wijst op de noodzaak van preventieve beheersing. Uit de controle volgt tevens hoe vaak dat moet. Daarmee kan de gebruiker bepalen of preventie handmatig kan of automatisch moet. Digitale techniek controleert en beheert centraal de installatie, bijvoorbeeld via een gebouwbeheersysteem dat de meetwaarden opslaat. Het rapport onderscheidt alarmregistratie voor het opslaan van alarm- en storingsmeldingen en de trendregistratie. De historische trendregistratie legt de meetgegevens van vooraf geselecteerde punten vast. De gebruiker selecteert die en geeft aan de monsterperiode een begin- en einddatum. Voorbeelden van historische opslag zijn temperatuurmetingen, volumestromen, regelacties voor het openen en sluiten van elektrisch bediende afsluiters en gebruiksfrequenties. Het automatisch beheer- en besturingssysteem desinfecteert geregeld en automatisch bijvoorbeeld douches, bijbehorende uittapleidingen en een eventueel bijbehorend circulatiesysteem. De voorzieningen meten en registreren per douche de temperatuur van het desinfecterend water en de tijd dat de temperatuur ervan stand houdt. Alle geregistreerde instellingen en meetgegevens worden gearchiveerd in een bestand. De programmatuur bepaalt de zuinigste wijze van thermische desinfectie. Te denken valt aan thermische desinfectie per groep of per tappunt, voor intervalstroming of duurstroming of voor een combinatie. Soms volstaat periodiek (instelbaar) spoelen van warm, gemengd of koud water.

Risico’s

Het rapport waarschuwt met nadruk voor de risico’s van handmatige beheersing. Wanneer een gebouw al dan niet gedeeltelijk lang buiten gebruik is geweest, moet de leidingwaterinstallatie gespoeld en zo nodig worden gedesinfecteerd voordat die weer in bedrijf komt. Het personeel kan anders besmette aërosolen inademen. Bij het handmatig thermisch desinfecteren van douches kan het personeel zich verbranden. Automatisering verlaagt deze risico’s.

Handmatig

De rapporteurs verwijzen naar bijlage 8 van de ISSO-publicatie 55.1. Daarin staat dat de Arbo-wetgeving een inventarisatie en evaluatie van de risico’s voorschrijft wanneer een werknemer een gerede kans loopt op risico. Als technische aanpassingen van de leidingwaterinstallatie preventieve beheersmaatregelen niet kunnen voorkomen, prevaleert de toepassing van een automatisch beheerssysteem boven die van handmatige beheersing met persoonlijke beschermingsmiddelen. Voor kleine overzichtelijke installaties ligt een handmatige aanpak van controle en bediening voor de hand. Te denken valt aan een gebouw met een was- en kleedruimte met enkele douches. Automatisering is meer bedoeld voor omvangrijke installaties en bij installaties waar ’s nachts beheersmaatregelen kunnen worden uitgevoerd of voor situaties met een krappe personele bezetting.

Gymzalen

Omvangrijke leidingwaterinstallaties zitten bijvoorbeeld in verpleeg- en ziekenhuizen. In een sporthal is preventieve beheersing veelal ’s nachts uit te voeren. Bij gymzalen is de personele bezetting meestal een probleem. De kosten en baten bepalen veelal de keuze voor automatisering. Het gaat dan om de kosten van investering en exploitatie, risicoreductie voor de beheerder en de organisatorische aspecten. Het rapport geeft met een voorbeeldberekening richting aan de te volgen weg voor een eerste haalbaarheidsanalyse. Controle wijst op noodzaak preventieve beheersing

Reageer op dit artikel