nieuws

Dinkel eindelijk onder controle

bouwbreed Premium

den haag – Om natte voeten in het stroomgebied van de Dinkel voorgoed op te lossen, besloot het waterschap Regge en Dinkel een nieuw verdeelwerk te laten bouwen. Hoewel het medio vorig jaar in gebruik is genomen, werkt het meet- en regelsysteem door softwareproblemen sinds dit voorjaar pas goed.

Het verdeelwerk moest zonder problemen 30 kubieke meter per seconde door kunnen laten naar de Beneden-Dinkel, tegen 12 kuub per seconde bij het oude verdeelwerk. Bovendien zouden de waterhoeveelheden door het doorlaatwerk en het omleidingskanaal onder alle omstandigheden te beheersen moeten zijn. Het teveel aan water in de Boven-Dinkel wordt naar het omleidingskanaal geleid met behulp van een stalen stuwklep van ongeveer 7 bij 3 meter, die onder een brug over de Dinkel is aangebracht.

Slapend

Normaliter ligt de klep ‘slapend’ op de bodem onder de brug in de toegang tot de Beneden-Dinkel. Bij een teveel aan water wordt de klep zover opgetrokken dat niet meer dan 10 kubieke meter per seconde wordt doorgelaten. De rest, maximaal 40 kubieke meter per seconde, gaat dan via het omleidingskanaal ongeveer 10 kilometer verder benedenstrooms weer de Beneden-Dinkel in. Benedenstrooms daarvan ontstaat ook wateroverlast, maar daar betreft het Duits grondgebied. ‘Daar hebben ze blijkbaar meer ruimte’, stelt Lansink vast. De balgstuw van het verdeelwerk is gesitueerd aan het begin van het omleidingskanaal. Die gaat omlaag als extra water moet worden doorgelaten. Het is een balg met een lengte van ongeveer 24 meter. Het doek bestaat uit extra dik rubber dat versterkt is met speciale keramiekdeeltjes.

Vulwater

Het balgdoek is geleverd door Floecksmühle uit Duitsland en is gemaakt door Bridgestone in Japan (dezelfde fabrikant als het doek voor de balgstuw in Ramspol). De balg is aangesloten op een regelsysteem dat aan de oever is geïnstalleerd. Een onderwaterpomp levert het vulwater voor de balg. Bij dalen van de balg wordt het vulwater weer afgevoerd naar het kanaal. Door de ronde bovenkant van de opgepompte balg loopt water over de balg zonder wervelingen in het water erachter te veroorzaken. De stuwklep en de balgstuw worden op afstand met een computer gestuurd, die gebruik maakt van metingen van de debieten in de Boven-Dinkel en in de Beneden-Dinkel. Op die plaatsen is op de oever een argonaut gemonteerd, een onderwatersensor die debieten meet door gebruik te maken van het dopplereffect. Om ervoor te zorgen dat de argonaut altijd de gemiddelde stroomsnelheid (over de waterdiepte) meet, zorgt een geleiderails en een motortje ervoor dat de sensor altijd op een derde van de waterdiepte zit, gemeten vanaf de bodem. Vertaling naar de gemiddelde stroomsnelheid in breedterichting gebeurt softwarematig. De verschilmeting tussen de twee argonauten is de hoeveelheid water die per seconde door het omleidingskanaal stroomt. Met behulp van speciale software worden alle metingen door een PLC ingelezen en verwerkt tot opdrachten aan balg en klep om het debiet naar wens te verdelen.

Spannend

Die software is volgens Lansink mede de oorzaak dat het meet- en regelsysteem pas dit jaar naar behoren is gaan functioneren. Bij de ingebruikname bleek de centrale verwerkingsunit de gegevensstroom niet goed te kunnen verwerken. De capaciteit van de unit is vergroot en bovendien is ervoor gezorgd dat de gegevens gestructureerder worden aangeleverd. In de natte perioden van dit voorjaar heeft het geautomatiseerde systeem goed gewerkt. ‘Helaas zo goed dat bovenstrooms een versnelde afvoer ontstaat. Daardoor kalven sommige oevers teveel af. Door kleine correcties op de aansturing van de balgstuw is bereikt dat de debieten en dus de waterstand bovenstrooms, minder snel kunnen wijzigen. Wij zijn blij met het nu volledig operationele verdeelwerk, maar dit soort kleine dingen maakt het wel spannend’, aldus Lansink.

Reageer op dit artikel