nieuws

Roestvast staal reduceert wapening

bouwbreed Premium

alkmaar – Constructief is het Nijenburgerviaduct, ofwel Kunstwerk 2 zoals Rijkswaterstaat het noemt, berekend op verkeersklasse 60. De roestvaststalen (rvs) beplating betreft zogenaamd duplex staal en heeft een dikte van 4 millimeter. Een dikkere kwaliteit zou het viaduct onnodig duur maken. Bovendien is deze dikte juist voldoende om het lassen van de honderden deuvels mogelijk te maken waarmee de beplating in het beton hecht. Door de toepassing van een rvs-schil om de trogbrug kan met beduidend minder wapening worden volstaan.

‘Het is lastig om aan te geven welke hoeveelheid wapeningsstaal door deze constructie wordt bespaard. Bij de bouw van trogbruggen werk je altijd met voorgespannen beton’, aldus D. Schaafsma, projectingenieur bij Rijkswaterstaat. ‘Dat er aanzienlijk minder wapeningsstaal nodig is, mag duidelijk zijn. We brengen de wapening zo dicht mogelijk aan de buitenzijde van het viaduct aan. De rvs-buitenschil fungeert dan ook als bekisting wanneer we straks het beton storten. Je bespaart dus niet alleen betonijzer, maar ook een stalen mal die slechts eenmaal wordt gebruikt.’

Glasparels

De duurzaamheid wordt in positieve zin beïnvloed doordat de rvs-beplating als een beschermende schil werkt. Het Nijenburgerviaduct behoeft in vergelijking met de betonnen kunstwerken minder onderhoud. De oppervlakte van het rvs wordt namelijk gestraald met glasparels. Dit gebeurt enerzijds om de spanningen in het oppervlak weg te halen, maar tevens om hinderlijke schitteringen weg te nemen die de verkeersveiligheid in het geding kunnen brengen. Om elk risico van contact van het rvs met (wapenings)staal te voorkomen zijn diverse maatregelen genomen. Zo worden onder meer kunststof afstandhouders en binddraad toegepast en krijgt het rvs-plaatmateriaal een speciale coating. Ook de geïntegreerde matrixborden voor de verkeersinformatie die aan het viaduct komen te hangen, worden in rvs-kasten gemonteerd. Geen viaduct ontkomt in Nederland aan schade als gevolg van aanrijdingen. De materiële schade, veroorzaakt door een te hoog beladen vrachtwagen die tegen een betonnen kunstwerk botst, is vervelend maar relatief eenvoudig te herstellen. Veel lastiger is het wanneer de rvs-schil beschadigd wordt. Om die reden is de doorrijhoogte naar 5,20 meter gebracht in plaats van de gebruikelijke 4,60 meter. Het viaduct rust op kolommen die in drie groepen zijn geplaatst. Elke groep telt vier uiterst slanke stalen kolommen. De kolommen hebben een doorsnede van 60 millimeter en zijn gemaakt van 3 millimeter dik staal. Ze zijn schuin geplaatst en zo geconstrueerd dat bij een botsing twee kolommen uit een groep omver gereden kunnen worden zonder dat dit een risico van instorting van het viaduct met zich meebrengt. De schade aan de trog zal beperkt blijven omdat de kolommen daaronder afbreken. Daartoe zijn namelijk net onder de trog verzwakkingen in de stalen kolommen aangebracht. De rvs-platen worden in vier secties van elk ongeveer 25 meter bij Grimbergen in Alphen aan den Rijn gemaakt. Elke sectie bestaat uit platen van 2 bij 8 meter. Voor Grimbergen is het tamelijk ingewikkeld laswerk omdat de platen in twee richtingen een kromming hebben. Het lassen neemt een robot voor zijn rekening waarbij de platen op een contramal liggen. Tijdens het lassen worden de platen voortdurend met water gekoeld.

Sloop

De segmenten komen deels over de weg en deels per boot van Alphen aan den Rijn naar Alkmaar. Twee kranen zullen de segmenten in een contramal van eps-blokken leggen. Als alles volgens plan verloopt, zal het verkeer gewoon gebruik kunnen blijven maken van de autosnelweg onder het viaduct. De elementen zullen namelijk eerst in de mallen aan het uiteinde van het viaduct worden geplaatst en vervolgens naar het midden van het viaduct worden geschoven. Ter plaatse worden de segmenten gelast. Daarna kunnen de prefab wapeningsnetten op de kunststof afstandhouders worden geplaatst en kan het beton worden gestort. Na verwijdering van de ondersteuningsconstructie start de sloop van het nog bestaande gedeelte van het viaduct. Minder spectaculair, maar daarom niet minder interessant is de inmiddels voltooide fly-over, door Rijkswaterstaat aangeduid als Kunstwerk 2. Dit viaduct heeft een lengte van circa 200 meter, een 16 meter breed dek voor vier rijbanen en steunt op slechts drie punten op betonnen kolommen met een diameter van 3 meter. Het hele viaduct bestaat uit in het werk gestort beton. ‘Een voor de hand liggende optie zou een constructie zijn van prefab voorgespannen beton’, aldus Schaafsma. ‘Deze fly-over konden we in het weiland bouwen, waardoor het logistiek en verkeerstechnisch gemakkelijker was om in het werk te storten. Je kunt de onderstempeling er zonder problemen maanden onder laten staan. Omdat automobilisten vanaf de A9 schuin tegen dit viaduct aankijken, is de keus gevallen op een sierlijk, ogenschijnlijk tenger ontwerp waarbij de dikte van het dek tot 1,25 meter is beperkt. Om een substantiële gewichtsbesparing te bereiken is gebruik gemaakt van stalen sparingbuizen met een doorsnede van 70 centimeter Hiervan liggen er zeven naast elkaar; tussen elke sparing is voorspanning toegepast. Ter plaatse van de kolommen zijn de sparingbuizen afwezig.

De kolommen hebben een doorsnede van 60 millimeter en zijn gemaakt van 3 millimeter dik staal. Ze zijn schuin geplaatst en zo geconstrueerd dat bij een botsing twee kolommen uit een groep omver gereden kunnen worden zonder dat dit een risico van instorting met zich meebrengt. De schade aan de trog blijft beperkt omdat de kolommen daaronder afbreken. Daartoe zijn net onder de trog verzwakkingen in de stalen kolommen aangebracht. De rvs-buitenschil fungeert ook als bekisting bij de betonstort. Impressie van het Nijenburgerviaduct dat in augustus 2002 gereed zal zijn.

Met kunstwerken fileleed te lijf

De bouw van het Nijenburgerviaduct (Kunstwerk 2) en de fly-over (Kunstwerk 1) maken deel uit van een omvangrijk infrastructureel werk dat het verkeer van en naar Alkmaar in goede banen moet leiden. Vanuit welke richting het verkeer ook komt, altijd passeert men nu nog het Kooimeerplein aan de zuidkant van de stad. De verwachting is bovendien dat het verkeer zal toenemen door de uitbreiding van de Vinex-locatie HAL (Heerhugowaard, Alkmaar, Langedijk) met circa 15.000 woningen. Met de nieuwe wegen en kunstwerken zal het Kooimeerplein voor een deel worden ontlast. Behalve de genoemde kunstwerken, maken ook een tweetal verkeerspleinen, een ongelijkvloerse kruising, een fiets/voetgangerstunnel en een aansluiting op het nabijgelegen nieuwe bedrijventerrein deel uit van het werk. Eind 1997 is een begin gemaakt met de aanleg van terpen met avi-bodemas voor de Kunstwerken 1 en 2. De fly-over is intussen gereed. Het Nijenburgerviaduct zal in augustus 2002 zijn voltooid. In de zomer van 2000 trad enige stagnatie op door een discussie in de gemeente Alkmaar over de invulling van het middengebied dat is ontstaan door de nieuwe omleiding. Inmiddels is het besluit gevallen om in dit middengebied het nieuwe AZ-stadion te bouwen. Naar verwachting zullen alle werkzaamheden in 2003 zijn afgerond.

Reageer op dit artikel