nieuws

Voor een paar tientjes een eigen huis bouwen

bouwbreed Premium

hesperia (vs) – Kleine ronde koepelvormige woningen, gebouwd van ter plekke aanwezige materialen, zouden de oplossing kunnen zijn voor de woningnood van twee miljard dakloze mensen. Dat is de overtuiging van Nader Khalili, oprichter van het California Institute of Earth Art and Architecture (Cal-Earth) in Hesperia, zo’n 120 kilometer ten oosten van Los Angeles in de Verenigde Staten.

De mensen van het United Nations Development Program (UNDP) nemen de ideeën van Khalili serieus. Lorenzo Jimenez de Luis van het Bureau for Crisis Prevention and Recovery van het UNDP bracht onlangs een bezoek aan Cal-Earth. ‘Wat we daar zagen is zeer indrukwekkend. Zulke koepelwoningen zijn makkelijk te maken, kosten minder dan 80 dollar per stuk en kunnen worden uitgevoerd met lokale materialen’, aldus Jimenez de Luis in een interview in National Geographic Today. ‘De enige vraag is of iedereen de koepelvorm accepteert. In Afghanistan en Iran is het een normale bouwvorm, maar in andere landen wordt hij wellicht minder makkelijk aanvaard.’ Jimenez de Luis zou de ideeën van Khalili graag op grote schaal toegepast willen zien. Die kans bestaat. De president van Senegal, Abdoulaye Wade, overweegt namelijk 20.000 koepelwoningen te bouwen voor de Senegalezen die dakloos geworden zijn door de hevige overstromingen van enkele maanden geleden. Khalili ziet bovendien ook mogelijkheden om vluchtelingenkampen te bouwen in Pakistan. De afdeling Bouwen en Veiligheid van de Californische gemeente Hesperia heeft de constructie van een koepel beproefd. ‘Het gebouw heeft de test goed doorstaan. Ik denk niet dat er veel koepelwoningen gebouwd zullen worden, maar we geven wel goedkeuring voor de bouwtechniek’, aldus John Regner, senior examiner bij Bouwen en Veiligheid.

Prettig

Seizoenarbeiders in Northern San Diego County in de Verenigde Staten gebruiken het systeem voor de bouw van hun tijdelijke woningen. De Khalili-koepels zijn hoe dan ook veiliger dan de gebruikelijke constructies van plaatmaterialen, folie en golfplaten. Bovendien vinden zij het prettig wonen in de ronde koepels. Een ander project is uitgevoerd in Newberry Springs in Californië. Daar hebben Byzantijns-katholieke monniken een klooster gebouwd. Het bestaat uit tien woningen, een kerk en een bezoekerscentrum. De monniken kozen voor Khalili-koepels omdat zij goedkoop zijn, maar ook koeler dan andere gebouwen. Bovendien vinden zij het een goed idee dat het bouwmateriaal direct van hun eigen land komt.

Woestijn

Khalili voerde tot 1975 de scepter op een architectenbureau in Teheran. In die tijd werden veel oude, traditioneel in adobe uitgevoerde gebouwen gesloopt en vervangen door moderne constructies van beton en staal. Khalili verkocht zijn aandeel in het bureau, schafte een motorfiets aan en reed de woestijn in. Vijf jaar lang bestudeerde hij de traditionele architectuur en hielp hij arme mensen bij hun huisvesting. Op een gegeven moment zag hij de restanten van een oven met een koepelvormig dak. Het viel hem op dat de koepel alle aardbevingen en andere aanslagen door de natuur en de mens had overleefd. Blijkbaar is een koepel een bijzonder houdbare constructie. Die gedachte heeft Khalili verder uitgewerkt. Halverwege de jaren tachtig onderwees hij in de oorlog tussen Irak en Iran vluchtelingen hoe zij snel een koepelvormig onderdak konden bouwen, met zwaar prikkeldraad en met grond gevulde zandzakken. Het trok de aandacht van Nassrine Azima van het Institute of Training and Research van de Verenigde Naties in New York. Dat leidde tot een prototype voor gebruik in gebieden die door een natuurramp getroffen zijn. Een Khalili-koepel kan met de hand door één of twee personen gebouwd worden. ‘Niet met trendy materialen, maar met de grond onder hun voeten. Dat bevalt me nog het meest’, aldus Madhu Thangavelu, een ingenieur van NASA die de techniek wil toepassen om snel op een planeet te kunnen bouwen. Zo kan ‘low tech’ met de ontwikkeling van ‘hightech’ samengaan.

Reageer op dit artikel