nieuws

Toekomst bouw-cao in geding

bouwbreed Premium

In de bouw wordt inmiddels meer dan vier weken gestaakt. Pogingen achter de schermen, geïnitieerd vanuit de vakbeweging, om een oplossing te vinden, zijn door de werkgeversdelegatie niet opgepakt. Dat werpt een ander licht op het conflict dan enkele recente publicaties in Cobouw. Toch is een oplossing van het conflict snel bereikbaar. Dat vergt geen knieval voor de bonden, maar simpelweg een constructieve opstelling tegenover de ingediende voorstellen en recht doen aan de noodzaak om in de cao een duidelijke norm voor het recht op reisuren te behouden.

Het AVBB bagatelliseert de staking, en ongetwijfeld tempert dat in die kring de neiging om toe te geven. Maar juist daar zou men zich zorgen moeten maken om de publiciteit over en het imago van de bouw, die op dit moment toch al zo negatief is. En zeker ook voor de gevolgen voor de verhoudingen in de bedrijfstak. Verenigingen van werkgevers die cao-onderhandelingen laten vastlopen, zouden ook wel wat meer rekening kunnen houden met de gevolgen van een staking voor de verhoudingen in de bedrijven. Die houden echt niet op bij de directe schade als gevolg van vertraging op de werken. Moderne ondernemers houden rekening met de human factor. Dat moet je niet alleen zeggen, maar ook laten zien. Regelmatige en langdurige stakingen en bijna jaarlijks vastlopende onderhandelingen roepen wat dat betreft vragen op. Dat kan men de bonden verwijten, maar diezelfde bonden weten met andere werkgevers in de bouwnijverheid wel normaal contracten af te sluiten. Als bonden hebben we tot nu toe niet over onze voorstellen kunnen onderhandelen. Dat is tot nu toe steeds stuk gelopen op werkgevers die volharden in hun standpunt, dat er eerst over de reisuren een oplossing zichtbaar moet zijn. Dat is al maandenlang precies de oorzaak van de blokkade. Maar wees nu eerlijk: als je een kersverse regeling het jaar erop al weer wil terugdraaien, heb je wel een probleem. En zeker als de andere partij die nieuwe afspraak beschouwt als een doorbraak voor een probleem, dat al vele jaren bestaat. Want iedereen weet, dat reisuren in heel veel bedrijven niet of onvoldoende werden vergoed. Onderhandelen met het mes op tafel past dan niet. Reisuren isoleren van alle andere voorstellen is een typisch geval van blufpoker – die bluf werkt niet en het is dus tijd om de kaarten uit te spelen. Onderhandel dus ook over de voorstellen van de bonden – en wees realistisch als je toch op reisuren wil scoren. Zo werkt het in onderhandelingen nu eenmaal. Oplossingen kunnen alleen bereikt worden als werkgevers ook oplossingsgericht handelen.

Tegen

Werkgevers proberen ons in de schoenen te schuiven, dat wij tegen modernisering zijn. Dat spreken we tegen. Wij stáán voor modernisering. Maar wel met realisme. De machtspositie van werkgever en individuele werknemer is niet gelijk. Daarom biedt de cao bescherming en zekerheid. Zekerheid biedt de cao trouwens niet alleen voor de werknemers. Zekerheid en heldere afspraken in de cao hoeven eigen keuzes niet uit te sluiten. Modernisering is een uitdaging om die juist op een goede wijze met elkaar te verbinden. Daarvoor is vertrouwen in elkaar nodig, vertrouwen dat werkgevers nu dreigen te verspelen. Wij willen modernisering – niet een uitgeklede cao, maar een cao met zekerheden waarvan in goed overleg kan worden afgeweken voor maatwerk. Een cao dus met duidelijke regels, die zekerheid bieden. Een cao, die oneigenlijke concurrentie over arbeidsvoorwaarden uitsluit, en tegelijk voor groot- en kleinbedrijf goed hanteerbaar is. Ook onder de werkgevers zijn er overigens velen, die liever heldere afspraken in de cao willen, zodat ze geen tijd hoeven besteden aan overleg met hun werknemers over allerlei arbeidsvoorwaarden. Die hebben wel wat beters te doen.

Reisuren

Bij het vraagstuk van de reisuren is dit allemaal direct aan de orde. De nieuwe reisurenregeling is expliciet tot stand gekomen in het kader van de modernisering van de cao. De OR mag ervan afwijken, maar de cao biedt een duidelijke norm, die is gebaseerd op een redelijk gemiddelde. Die norm is 50 km per uur, staat al 40 jaar in de cao en is ondanks alle files niet aangepast. Het probleem was niet die norm, maar de tekst eromheen. Die bood teveel ruimte om reisuren niet of onvoldoende te vergoeden, zonder dat daar iets aan was te doen. Die norm moet nu serieus nageleefd worden en dient als vangnet, waar decentraal geen overeenstemming wordt bereikt. Werkgevers hebben dus gelijk als zij zeggen, dat het over meer gaat dan alleen reisuren, dat het ook over modernisering gaat. Maar als er voor de reisuren geen duidelijke norm meer in de cao mag, zet dat de verkeerde toon. Dan heeft modernisering geen toekomst. Dan is het een eufemisme voor afbraak en willekeur. Van zulke modernisering nemen wij afstand.

Misbruik

Als werkgevers bang zijn, dat wij misbruik zouden willen maken van de ontstane situatie, kan ik hen gerust stellen. Wij zijn tevreden met een loonstijging bovenop de prijscompensatie, die vergelijkbaar is met andere cao’s in de bouwnijverheid – met terugwerkende kracht tot 1 januari. De bouw maakt goede tijden door, beter dan de rest van Nederland. De winstgevendheid is de laatste jaren duidelijk toegenomen. Toch volstaan wij als bonden met voorstellen, die ook elders zijn ingediend. Maar we vinden wel, dat we mogen meeprofiteren. We willen daarom verder gaan met vernieuwing en modernisering van de cao: een winstdelingsuitkering als de gemiddelde winstmarge over 2001 hoger is dan gebruikelijk. Daarnaast willen we goede afspraken over onze andere voorstellen, en daar is niet één punt onder waarvan werkgevers hoeven wakker te liggen. In zo’n kader zijn wij bereid de reisurenregeling wat bij te stellen, mits dat evenwichtig gebeurt. Over de reisuren is veel te doen. Het gaat ook om veel geld, als ze betaald worden. Maar niet zoveel als aan werkgeverszijde wordt gedacht. Werknemers in de bouw ontvangen geen 30 euro per reisuur, zoals we in Cobouw lezen. Werkgevers erkennen dat reisuren betaald moeten worden. Dan moet het mogelijk zijn daarvoor controleerbare en eerlijke afspraken te maken. Dan kan een jarenlange misstand worden weggewerkt. Duidelijke normen zijn nodig voor werknemers, werkgevers, de beroepscommissie en de ondernemingsraden. Anders blijft vergoeding van reisuren te vaak een loze kreet. Het effect daarvan zou inderdaad breder zijn. Dan is modernisering van de cao ten dode opgeschreven. Reisuren in heel veel bedrijven niet of onvoldoende vergoed

Reageer op dit artikel