nieuws

Perfecte isolatie in muziekcentrum

bouwbreed Premium

AMSTERDAM – Als op hetzelfde moment een trein knarsend tot stilstand komt, een vliegtuig met veel geraas passeert en een cruiseschip luid toeterend vertrekt, dan nog mogen de toekomstige bezoekers van het MuziekGebouw/BIM-huis daar niets van vernemen. Het bereiken van een extreme akoestische isolatie is de uitdaging voor de bouwers van ‘de vrijhaven voor muziek’ op de kop van de Oostelijke Handelskade in Amsterdam.

Voor de bouwvak van 2004 moet de creatie van het Deense architectenbureau Nielsen, Nielsen en Nielsen gelegen aan het IJ bij station Amsterdam CS gereed zijn. Het muziekcentrum krijgt twee podia. Eén voor moderne muziek met achthonderd plaatsen en een kleine zaal voor jazzcentrum BIM-huis. Verder komen er in het gebouw kantoren, repetitieruimten en een ruime publieke hal met grand café. Bovendien krijgen het MuziekGebouw en het aangrenzende – nog te bouwen – Dorint-hotel een gezamenlijke ondergrondse parkeergarage. De gemeente Amsterdam heeft voor het gebouw zo’n 50 miljoen euro beschikbaar. Afgelopen week hield het bouwteam onder leiding van projectmanager ABT Adviesbureau voor Bouwtechniek zijn eerste vergadering. Nu is er alleen nog maar een enorme kuil waar een hei-installatie is begonnen aan de fundering met zo’n kleine duizend palen. ‘Dat had al veel voeten in de aarde. Als je in een oud havengebied gaat graven, weet je niet wat je tegenkomt. Vanaf vorig jaar zomer zijn honderden houten palen en funderingsresten verwijderd van het KNMI-gebouw dat ooit op die plek stond. Bovendien moesten olieresten worden gesaneerd’, zegt J. van Arnhem, bedrijfsleider regio Amsterdam van BAM Nelissen Van Egteren. Zoals ook de financiering van het complex, dat ooit was bedoeld voor het terrein van de Westergasfabriek elders in de stad, hoofdaannemer en begeleidend architect ABT, hoofdbrekens heeft gekost. ‘Zeker driekwart jaar hebben wij ijverig meegezocht naar alle mogelijkheden om te bezuinigen. Luxe is verwijderd. De 20 meter hoge glazen voorgevel onder het uitkragende dak was in het oorspronkelijke ontwerp schuin geplaatst. Een rechte gevel blijkt veel voordeliger’, vult ABT-directeur ir. P. Klunder aan. Klunder spreekt niet alleen van een opvallend gebouw met een glazen buitengevel, een schuin dak met de omvang van een voetbalveld en zeer veel verschillende verdiepingshoogten. De samenwerking met een buitenlandse architect heeft zo zijn bijzonderheden. ‘Verschillen komen naar voren in details. In Denemarken hebben architecten bij deuren de gewoonte op tekeningen de totale muuropening te vermelden. In Nederland geven we de breedte binnen het kozijn aan. Dat vraagt een zorgvuldige afstemming.’

Perfectie

Volgens Van Arnhem maken de door akoestisch adviesbureau Peutz opgegeven voorzieningen de gevraagde technische perfectie mogelijk. ‘De constructie van de grote muziekzaal is gebaseerd op het principe van een doos in een doos. De buitendoos is van beton: rechte wanden van bijna 25 meter hoogte. Daarbinnen komt de binnendoos, een zelfstandige stalen constructie op eigen funderingspalen met goed geïsoleerde wanden. In de ruimte tussen beide constructies wordt het ontstaan van akoestische bruggen zorgvuldig vermeden. Zo zal een dilatatievoeg voorkomen dat via vloeren contactgeluiden worden doorgegeven.’ Een ander geluidarm hoogstandje heeft te maken met het plafond. Klunder: ‘Tijdens muziekuitvoeringen moet de hoogte van het plafond kunnen variëren. Het komt voor dat tijdens de uitvoering van een muziekstuk een andere nagalmtijd wordt verlangd. Het geluid van lieren mag dat vanzelfsprekend niet verstoren. Zij worden daarom buiten de ruimte geplaatst. Dat vraagt speciale isolatie van leidingen en doorvoergaten.’ Of het goede resultaat wordt gerealiseerd, zal in hoge mate afhangen van de uitvoering. Zo zal installateur ULC Verwarming zorgvuldig te werk moeten gaan. Projectmanager S. Onderwijzer: ‘Bij de bouw van de kunstenfaculteit aan de Jodenbreestraat in Amsterdam golden soortgelijke eisen. Daar is het uiteindelijk niet helemaal gelukt.’ De bezoeker moet nog tweeënhalf jaar wachten. Tot die tijd mag BAM Nelissen Van Egteren praktische kwesties oplossen. Voor de afwerking van het gebouw wordt veelvuldig tropisch hardhout gebruikt. Van Arnhem: ‘De overheid verlangt verwerking van hout met het FSC-keurmerk. Dat blijkt vanwege het grote volume alleen in Brazilië te verkrijgen. Om het hier tijdig te laten arriveren, moeten we wel negen maanden van tevoren onze bestelling doen.’

Reageer op dit artikel