nieuws

Kettingzaagtraining niet overbodig

bouwbreed Premium

arnhem – Afblijven! Een beter advies bestaat niet voor iemand die nooit met een kettingzaag heeft gewerkt. Voor je het weet rollen je vingers over de grond of zit het zaagblad centimeters in je been. ‘Ik zie vaak dat bouwvakkers te weinig rekening houden met hun veiligheid’, zegt J. Polman, trainer en adviseur bij IPC Groene Ruimte. Na een cursus worden die risico’s minder, maar de bouw blijkt daarin nauwelijks geïnteresseerd.

Oorspronkelijk bedoeld voor de bosbouw, heeft de kettingzaag zijn intrede gedaan in andere branches. Hoveniers hebben er standaard één in hun uitrusting en op elke bouwplaats is een motorzaag voor handen. Bouwvakkers gebruiken het apparaat bij sloopwerk of het verwerken van houtafval. En blaast een rukwind een boom op de bouwkeet, de kettingzaag is redder in nood. Kortom, ze zijn handig en bijna iedereen verkoopt ze, van materieelspecialist tot en met postorderbedrijf. Die populariteit neemt niet weg dat kettingzagen gevaarlijke dingen zijn. ‘Ach,’ zegt Polman, ‘de machine zelf scoort ruim voldoende waar het de veiligheid betreft. Het probleem is dat niet iedereen weet hoe hij ermee moet omgaan.’

Basisprincipes

Fabrikanten, zoals Husqvarna, houden hier rekening mee en bieden hun klanten bij aankoop van een kettingzaag een introductiecursus aan waar de basisprincipes van het apparaat worden uitgelegd. Polman is daarvoor aangetrokken als docent. Hij verdiende zijn sporen in de bosbouw en traint nu onder meer bosbouwers en hoveniers bij IPC Groene Ruimte, een instituut dat kennis bundelt op het gebied van onder meer bosbouw, groenvoorzieningen, natuur- en landschapsbeheer en cultuurtechniek. Naast trainingen zoals die van Husqvarna, zijn er diverse meer uitgebreide lespakketten, trainingen waar men alle finesses van het houtzagen leert. Plannen om een op de bouwgerichte kettingzaagtraining op poten te zetten, liepen op niets uit omdat de aannemerij nauwelijks interesse toonde. Toch zou zo’n cursus voor de bouw niet overbodig zijn. ‘Bouwvakkers nemen als ze met een motorzaag werken te weinig veiligheidsmaatregelen.’ Zo dragen ze geen beschermende kleding en geen oorbeschermers. Daar zou gemakkelijk iets aan te doen zijn, aldus Polman. ‘Een training van een dag is voldoende om hen veilig te leren werken met een kettingzaag. Zolang er geen op de bouw gerichte training is, kunnen wij wel cursussen op maat leveren die zijn toegespitst op de behoeften van een bepaald bedrijf.’ Na het volgen van zo’n cursus verminderen de risico’s, maar het blijft oppassen. Onbezonnen gedrag, gebrek aan ervaring of juist een teveel daaraan, waardoor bedrijfsblindheid ontstaat, eisen slachtoffers. Jongeren in hun eerste baan en mensen boven 35 jaar, die al jaren in het vak zitten, maken de meeste brokken. Ongeacht of het bosbouwers, hoveniers of bouwvakkers zijn.

Zaagblad

‘De jongens zijn speels en onbesuisd. De ouderen denken het allemaal wel te weten en letten dus niet zo goed op.’ Mensen tussen pakweg 25 en 35 jaar werken het veiligst. ‘Daarna zie je weer een piek in ongevallen.’ Het grootste gevaar van de kettingzaag lijkt in het zaagblad te zitten. ‘Dat is zeker iets waarmee je rekening moet houden, maar er zijn nog meer risico’s. Vallende takken bijvoorbeeld. Weliswaar is het dragen van een helm verplicht, maar dan nog kan je een flinke dreun krijgen als er een tak naar beneden komt.’ Om rugklachten te voorkomen is de werkhouding heel belangrijk. ‘Tijdens herhalingscursussen zie ik geregeld dat mensen die al jaren in het vak zitten de neiging hebben terug te vallen in een verkeerde werkhouding. Met behulp van video laat ik dan zien wat ze fout doen want een klein ondoordachtzaamheidje kan grote gevolgen hebben. Mensen die jaren lang een verkeerde werkhouding hebben aangeleerd, moeten dat bekopen met zware rugklachten.’ De meeste ongelukken gebeuren na een storm. ‘Het hout ligt kriskras door elkaar en er staat heel wat spanning op afgebroken takken en omgevallen bomen. Daar moet je rekening mee houden tijdens het zagen en niet iedereen doet dat waardoor vaak ongevallen gebeuren. Jammer, want die zijn meestal niet nodig.’ ‘Voor je het weet, rollen je vingers over de grond’

Reageer op dit artikel