nieuws

Variatie op ‘funnel and gate’ in Amersfoort

bouwbreed Premium

AMERSFOORT – Creatief omgaan met vervuiling in de bodem. Werken aan onconventionele, duurzame oplossingen. Vanuit die bedrijfsfilosofie bedacht het Deventer adviesbureau TTE (The Three Engineers) in samenwerking met diverse andere partijen een reinigingssysteem dat een hardnekkige grondvervuiling in Amersfoort te lijf gaat.

Variatie op ‘funnel and gate’ in Amersfoort

Het systeem – dat in anderhalf jaar tot in detail werd uitgewerkt door een consortium van TTE, Heijmans Milieutechniek, Geo-Delft, Universiteit Twente, de provincie Utrecht en de gemeente Amersfoort – is gebaseerd op bestaande Amerikaanse ‘funnel and gate’-technieken. In deze ‘trechter en poort’-aanpak wordt met tri en per vervuild grondwater langs een reinigend ondergronds ijzerscherm gevoerd. De toevoeging in Amersfoort aan dit beproefde concept is dat het systeem slim gebruikmaakt van een ‘hevel’ om het vuile grondwater te transporteren naar een reactor met ijzerslijpsel, 250 meter verderop. Pompen is daardoor overbodig. Dankzij de wet van de communicerende vaten kan het systeem in principe tot in lengte van dagen functioneren, vrijwel zonder menselijk ingrijpen. “Wij kijken altijd naar de zeer lange termijn. En dan kiezen we liever voor simpel en duurzaam dan voor ingewikkeld en kwetsbaar”, verklaart adviseur bodem & milieu Arne Alphenaar van TTE de keuze voor dit systeem. Zijn collega Koen Weytingh: “Pompen werkt op zich goed, maar is niet erg milieuvriendelijk. Er moeten steeds grote hoeveelheden grondwater worden onttrokken. En wie weet over honderd jaar nog dat er moet worden gepompt? Ook een biologische aanpak vraagt om voortdurende, intensieve controle.” De vervuiling zit onder de grootschalige ontwikkelingslocatie Centraal Stadsgebied in Amersfoort. Op ongeveer 13 meter diepte bevindt zich een vlek van ongeveer 50 bij 50 meter met chloorkoolwaterstoffen. Het zijn afvalstoffen van een voormalige wasserij, die in de loop der jaren door het grondwater en de bodem zijn gezakt tot een niet-doorlatende laag. Het risico bestaat dat daardoor grote vervuilingspluimen ontstaan. De vervuiling zit te diep om te kunnen worden ontgraven. Ook de gebruikelijke weg (afschermen en pompen) bleek niet haalbaar, omdat deze aanpak te grote beperkingen zou opleggen aan de toekomstige inrichting van het gebied. “Al snel kwamen we uit op funnel and gate”, zegt Weytingh. “Daarbij breekt het ijzer de vervuiling af tot onschadelijke stoffen. Het is een effectieve methode, waarmee in Amerika al veel ervaring is opgedaan.” Het bleek echter lastig om ter plekke een ijzerscherm aan te brengen. Daarom werd besloten het reinigende ijzer op een locatie onder te brengen waar het minder in de weg zit en het bovendien makkelijker toegankelijk is. Die plek bevindt zich bij een nabijgelegen brandweerkazerne. Hier liggen, onder de parkeerplaats, acht gewone prefab septic tanks die zijn gevuld met in totaal 180 ton gepatenteerd ijzerschaafsel. “Het is in wezen ijzer van zeer slechte kwaliteit”, zegt Alphenaar. “Dat is ook de bedoeling, omdat het snel moet roesten. Juist de roest maakt de schadelijke stoffen onschadelijk. Maar niet elk waardeloos ijzer is geschikt. Vooral een vaste samenstelling is belangrijk.” Uit onderzoek van de Universiteit Twente en het Belgische VITO is gebleken dat het ijzer de eerste honderd jaar niet hoeft te worden vervangen. Bij de vervuilde plek houdt een 170 meter lange stalen damwand het grondwater tegen. Via acht ondergrondse leidingen stroomt het naar de lager gelegen septic tanks. “Elke septic tank heeft dus zijn eigen leiding. Mocht er ooit een probleem zijn, bijvoorbeeld met de toevoer van water, dan weten we direct waar we moeten zijn”, zegt Alphenaar. Uit de tanks stroomt schoon, zij het enigszins roestig water. Het water bevat onschuldige, natuurlijke stoffen. Daardoor kan het zonder meer worden geloosd op het riool of het riviertje de Eem. De hoeveelheid af te voeren water beperkt zich overigens tot ongeveer 20 kubieke meter per dag. “Het druppelt”, aldus Weytingh. Het gehele systeem – tot dusverre niet eerder op deze schaal toegepast in Nederland – kost circa 900.000 euro. Het is daarmee in prijs vergelijkbaar met conventionele methoden. “Maar een groot deel van de kosten betreft nu nog ontwikkelingskosten. We verwachten dat het volgende toepassingen zeker 30 procent goedkoper kunnen zijn”, aldus Weytingh. Hij ziet goede kansen voor het systeem bij een groot deel van de circa 2700 met chloorkoolwaterstof vervuilde locaties in Nederland. De ontwikkeling van het systeem is gesubsidieerd door de Stichting Kennisontwikkeling en Kennisoverdracht Bodem (SBK).Reinigingssysteem functioneert tot in lengte van dagen

Reageer op dit artikel