nieuws

Jaarbeurs koelt op grote schaal

bouwbreed Premium

De afdeling Vastgoed en Techniek van Jaarbeurs Utrecht koelt met behulp van het project Octopus energetisch verantwoord en zonder al te veel ruimteverlies 40.000 vierkante meter expositieruimte. Het project kostte 8,6 miljoen gulden. Dezer dagen is het systeem volledig in gebruik. Metingen moeten in het komende jaar uitwijzen of de praktijk overeenkomt met de theorie. De Jaarbeurs noemt het systeem bruikbaar voor grote complexen als ziekenhuizen, bedrijfsterreinen of combinaties van bedrijven.

Anderhalf jaar geleden waren de koelmachines in het Beatrixgebouw van de Jaarbeurs Utrecht aan vervanging toe. Ook voor de Trade Mart, 40.000 vierkante meter expositieruimte van de eerste tot en met de zevende verdieping, was koeling nodig. De Jaarbeurs kon geen conventionele technieken toepassen. Vijf grote koelmachines met een koelvermogen van in totaal 5 megawatt bleken nodig om met topkoeling 5 tot 6 graden Celsius onder de buitentemperatuur te kunnen duiken. Die installaties lieten zich niet inbouwen en zouden een aanmerkelijke hoeveelheid energie verbruiken.

Met adviesbureau Installect bedacht Vastgoed en Techniek een alternatief. in de vorm van koudeopslag onder het hallencomplex. Dit systeem slaat ondergronds koud water op, waarmee in de zomer wordt gekoeld. Van de 17 megawatt opslagcapaciteit was tot voor kort 7,5 megawatt in gebruik. De resterende capaciteit zou onder andere aan het Beatrixgebouw kunnen opgaan. Dan moest een afstand van 300 meter tussen de hallen en het Beatrixgebouw worden overbrugd. Twee verbindingsbuizen werden met gestuurde boring 14 meter onder het wegdek van de Croezelaan aangebracht. Elke buis meet 315 millimeter in doorsnede en in segmenten van 12 meter ter plekke aan elkaar gelast en door het boorgat geschoven.

Vervolgens kwam de daadwerkelijke koppeling tot stand met een warmtepomp die voor de oude koelmachines werd geplaatst. Het nieuw aangelegde leidingnet op de Trade Mart kreeg een change-oversysteem en in de kanalen kwamen change-over warmtewisselaars. Een derde cluster breidde de totale koudeopslag onder het hallencomplex uit van 7,5 naar 15 megawatt. Zo slaat de Jaarbeurs de extra koude op die de warmtepomp genereert. De bestaande koeltoren op het Beatrixgebouw slaat eveneens koude op en levert vrije koeling. Aanvankelijk voerde die alleen in de zomer warmte van de oude koelmachines af en bleef ’s winters buiten gebruik.

Het systeem past zich aan alle seizoenen aan. In de zomer stuurt de warmtepomp koude naar de kantoren, de Trade Mart en het Beatrixtheater. De koude komt mede uit de installatie onder het hallencomplex. De bestaande koeltoren doet in de nieuwe situatie dienst als laadstation voor koudeopslag en als vrije koeler op het ringsysteem, en voert overtollige warmte in het zomerseizoen af. In de winter betrok het Beatrixgebouw voor de maandelijkse Trade Mart zijn warmte van de stadsverwarming. Door de warmtepomp hoeft de Jaarbeurs minder warmte in te kopen. De koude van de warmtepomp gaat nu op aan de koeling en het laden van de koudeopslag. Een gebouwenbeheersysteem bestuurt het systeem volautomatisch. Alleen het bedieningsprogramma tussen besturing en apparatuur is speciaal voor de Jaarbeurs opgezet.

Conventionele systemen van deze omvang zijn in aanleg even duur; het energieverbruik en het onderhoud vallen evenwel hoger uit. Het nieuwe systeem sluist warmte die vrij komt bij koeling en de koude die vrijkomt bij verwarming door naar andere delen van het systeem. De Jaarbeurs noemt die combinatie van onderdelen uniek. Het leidingnet zelf is op enkele details na onveranderd. Aanvankelijk werd het koudeopslagsysteem geladen via de luchtbehandelingsinstallaties van hal 1 en 12. Dat is in de huidige installatie niet meer nodig. Door een relatief lager energieverbruik in de nieuwe situatie is het rendement van de koelinstallatie flink toegenomen. De Jaarbeurs rekent zo’n tien tot vijftien keer goedkoper te kunnen koelen. De overheid heeft een subsidie toegekend, onder andere via energiebedrijf REMU.

Beatrixgebouw gekoppeld aan koudeopslag

Reageer op dit artikel