nieuws

Saaie flat fundering voor villa

bouwbreed

Het platte dak van een saaie flat in Rotterdam dient binnenkort als bouwkavel voor een spectaculaire dakvilla. Het lichtgewicht bouwwerk, dat een constructie heeft van koudgewalste profielen, is een voorbeeld van industriële, seriële productie van een bouwwerk op maat. En een deconstructivistisch experiment.

De grillig gevormde villa wordt als een kroontje op het blok aan de drukke Witte de Withstraat geplaatst. Het project moet een vervolg krijgen in een daklandschap van vijf penthouses op een woongebouw in de Maasstraat. Samen kregen ze de voorbeeldstatus Industrieel Flexibel en Demontabel Bouwen.

Om de opbouw van de luchtgebonden villa licht te houden is gekozen voor een constructie met lichte koudgewalste profielen, waarmee in beginsel elke gewenste vorm is te maken. Architect ir. Eric Vreedenburgh schat dat de totale constructie in enkele dagen op het dak kan worden aangebracht. Voorgevormd in de fabriek en genummerd laten de elementen van het complex ogende frame zich als een bouwpakketje droog monteren. De gevels worden dichtgemaakt met licht plaatmateriaal van staal of hout en opgevuld met cellulaire isolatie. “We werken met zo groot mogelijke elementen, wat nog net door de straat past,” legt Vreedenbrugh uit. “Tot naar schatting zes bij tien meter.” De villa heeft een bruto vloeroppervlak van 250 vierkante meter.”

Optoppen

Voor Vreedenburgh en zijn bureau Archipel Ontwerpers is het niet het eerste optop-project. Aan de Scheveningse haven ontwierp Vreedenburgh eerder luchtgebonden villa’s met een constructie van warmgewalste profielen en een basic vorm. “In ons land is een structureel gebrek aan bouwgrond. In plaats van steeds nieuwe Vinex-wijken te bouwen kunnen we ook de bestaande stadsbebouwing intensiever benutten. Die hoeft op deze manier niet voor nieuwbouw worden gesloopt”, meent Vreedenburgh. “Ik ben tegen het traditionele ‘optoppen’ – een extra laag van hetzelfde – maar voor het toevoegen van woondifferentiatie en -kwaliteit. Door luchtgebonden bouwvormen kan zich een nieuwe wooncultuur op de monocultuur van bestaande wijken nestelen.”

Aanloopkosten

De aanloopkosten van het Rotterdamse project zijn hoog, door de investering in automatisering. Het Institute of Artificial Art Amsterdam (IAAA) ontwikkelde een speciaal algoritme om een serieproductie van telkens unieke bouwwerken mogelijk te maken. Na invoegen van de basisgegevens spuwt de computer in het oneindige nieuwe ruimtelijke patronen uit.

Voor de constructieve uitwerking wordt gebruik gemaakt van een ontwerpprogramma dat is afgeleid van de vliegtuigbouw. Het zoekt automatisch naar een optimum voor de totale constructie, met gebruik van een minimum aan materialen.

“Elke vorm is ermee te realiseren,” stelt Vreedenburgh. “De rol van toeval in het ontwerpen als relativering van het rationele Modernisme – een discussie die is gevoerd rond het deconstructivisme – wordt hier geconcretiseerd. Je kunt honderd keer op de knop drukken en er een willekeurige oplossing uitpikken.” Dat is in de Witte de Withstraat niet gebeurd. De Rotterdamse ontwikkelaar KBM wil de villa verhuren. De vijf woningen in de Maasstraat.

De complexiteit van de dakvilla aan de Witte de Withstraat zal in de uitvoering reuze meevallen, verwacht Vreedenburgh. Een productiebedrijf dat een geautomatiseerd productieproces heeft, zal prima uit de voeten kunnen met het bouwpakket, waarvan bouwfysica en constructie geheel driedimensionaal in de computer staan.

Vreedenburgh: “In de uitvoering zijn alleen de bouwknopen lastig. Daar hebben we een mouw aan gepast door een scharnierend detail voor hoekverdraaiing te ontwikkelen. Wanneer de passtukjes op hun plaats zijn wordt dit gefixeerd.”

Infrastructuur, zoals waterleiding, rookgasafvoer en elektra worden doorgetrokken vanuit het ondergelegen gebouw. De gemeente Rotterdam ziet toekomst in luchtgebonden wonen: ze buigt zich inmiddels over nieuw beleid ten aanzien van luchtrechten.

Projectgegevens:

Ontwikkelaar: KBM, Rotterdam

Ontwerp: Archipel Ontwerpers, Scheveningen

Algoritmisch ontwerp: Institute of Artificial Art Amsterdam

Adviseurs: Bouwen met Staal (staalbouw), Ingenieursbureau Zonneveld (constructies), EDCS(constructie staalframebouw)

Totale investering Witte de Withstraat en Maasstraat: f.5,3 miljoen

Realisatie: voorjaar 2002

‘We kunnen stadsbebouwing beter benutten’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels