nieuws

Rijk lost tekort bouwzand niet op

bouwbreed

Het kabinet legt zich neer bij de dreigende tekorten aan beton- en metselzand. Tot 2008 is 239 miljoen ton nodig voor diverse bouwprojecten, maar in het meest gunstige geval is 158 miljoen ton beschikbaar. Dat blijkt uit het Tweede Structuurschema Oppervlaktedelfstoffen, dat gisteren naar de Tweede Kamer is gestuurd.

De provincies moeten volgens de afspraken met het Rijk tot 2008 143 miljoen ton leveren. De winning moet vooral plaatsvinden in Gelderland (59 miljoen ton), Limburg (27 miljoen ton), Brabant (21 miljoen ton) en Overijssel (12 miljoen ton). Voor de periode van 2009 tot en met 2018 wil het Rijk dat de provincies nog eens 143 miljoen ton leveren.

De provincies verzetten zich echter in toenemende mate tegen grootschalige winlocaties en proberen de uitvoering meestal zoveel mogelijk te vertragen. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat blijkt nauwelijks in staat daar iets aan te doen. Nieuw is wel dat een onafhankelijke commissie jaarlijks de voortgang gaat rapporteren.

Het kabinet schetst de nadelen van grootschalige winlocaties en beseft dat import slechts voor een deel aan de behoefte kan voldoen. Een simpel rekensommetje leert dat enorme tekorten zullen ontstaan, maar het Rijk lijkt zich daar bij neer te leggen. “Voornoemd beleid introduceert risico’s voor de tijdige winning van een voldoende aandeel beton- en metselzand uit Nederlandse bodem. Het kabinet acht dit acceptabel”, is letterlijk de tekst in de beleidsnota.

Bewust

“Onbegrijpelijk, maar het kabinet lijkt de tekorten te accepteren. Bewust is gekozen niet meer volledig te winnen en de krapte op de koop toe te nemen. Daar zijn we op z’n zachtst gezegd niet blij mee”, reageert R. Goes, directeur van het Nederlands Verbond Toeleveranciers Bouw.

Eind volgend jaar verwachten de winners dat de eerste projecten in de problemen zullen komen door een tekort aan beton- en metselzand. “Het is een langzaam glijdende schaal. De prijzen zullen oplopen en voorraden raken langzamerhand op. Maar als het tekort eenmaal merkbaar is, kan geld het probleem niet meer oplossen”, waarschuwt Goes.

Bij de winning van andere grondstoffen zijn bijna geen knelpunten aan de orde. Klei en leem zijn in voldoende mate beschikbaar. Schelpen mogen de komende jaren alsnog in de Waddenzee en de Zeeuwse wateren worden gewonnen. Grind en zilverzand komen vooral uit de Limburgse wateren.

Beperkt

De nota heeft als uitgangspunt dat naar alternatieven gezocht moet worden voor primaire grondstoffen. Die mogelijkheden zijn echter zeer beperkt. Bouw- en sloopafval wordt al voor 90 procent hergebruikt en grootschalige invoering van houtskeletbouw in de woningbouw zal de behoefte met maximaal 2 procent verminderen. Ook stelt het Rijk in totaal 160 miljoen gulden beschikbaar voor verwerking van vervuilde baggerspecie.

Het kabinet wil verder belasting gaan heffen op alle nieuwbouwprojecten. Daarmee denkt het Rijk 100 miljoen gulden per jaar binnen te krijgen. De directe belasting op oppervlaktedelfstoffen lijkt daarmee voorlopig van de baan, omdat uit onderzoek is gebleken dat de effecten voor het milieu zeer beperkt zullen zijn. het Rijk denkt ook nog aan opschorten van het betalen van de domeinvergoeding voor zand uit de Noordzee, het IJsselmeer en het Markermeer. Daarmee hoopt het Rijk winners te stimuleren juist in deze wateren aan de slag te gaan.

Groen: zoekruimte voor grind.

Groen: zoekruimte voor beton- en metselzand. Voor het lichtgroene deel is het onzeker of winning van betonzand mogelijk is.

Groen: zoekruimte zilverzand.

De zoekruimte voor schelpen in de Waddenzee en de Zeeuwse wateren (in roze) is gebonden aan een limiet. In het gele deel mag niet worden gewonnen. Binnen de stippellijnen mag ongelimiteerd worden gewonnen.

Bron: Tweede Structuurschema Oppervlaktedelfstoffen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels