nieuws

Projectprijsgarantie geeft zekerheid

bouwbreed

De Floriade 1992 in Zoetermeer eindigde met een negatieve balans van zo’n 25 miljoen gulden. Na dit financiële debacle poogt de combinatie Arcadis, Dura Vermeer en Niek Roozen de editie van 2002 in beheersbare banen te leiden. Voor zeventig miljoen gulden leggen de drie samenwerkende partijen in de Haarlemmermeer momenteel de basis voor de wereldtuinbouwtentoonstelling. Zowel financieel als technisch wordt dit keer niets aan het toeval overgelaten.

Rola Johannes

Twee mannen melden zich in het houten onderkomen van Arcadis met een lading zand 0-4. Een medewerker verwijst ze door naar de speelplaats. Nu is het nog te overzien, maar als straks alle driehonderd inzenders aan de gang zijn, zal het hier storm lopen, verwacht Aad van Klaveren. “Van oktober tot april wordt het een chaos, maar wel een georganiseerde chaos”, voorspelt de projectmanager van Arcadis.

Arcadis is samen met Dura Vermeer en ontwerpbureau Niek Roozen de realiserende partij van de Floriade 2002. De drie hebben zich verplicht om voor 1 januari aanstaande het basispark (50 hectare) te realiseren. De inrichting van het Floriade-terrein bevindt zich inmiddels in de afrondende fase. “Langzamerhand moeten wij onze achtertuin delen. Het tienjaarlijkse evenement is vooral een logistiek proces en een kwestie van goed organiseren. Je hebt te maken met een veelheid aan plannen en partijen. De tentoonstellingskavels variëren van 100 tot 3500 vierkante meter, er komen paviljoens van vier bij vier, maar ook van tien miljoen gulden.” Alle inzendingen zijn gegroepeerd naar thematiek, maar moeten wel binnen de filosofie van het masterplan passen.

Een wereldtuinbouwtentoonstelling is zeker geen alledaagse klus, weet Van Klaveren. “Alle vakdisciplines komen hier aan bod, van het bouwen van viaducten, de aanleg van allerlei infrastructuur en groene voorzieningen tot het plaatsen van een bermpaaltje.” Voor de aanleg van het basispark zijn miljoenen kubieke meters grond verzet. Het bereikte resultaat is het best zichtbaar vanaf de 40 meter hoge publiekstrekker Big Spotters’ Hill. De opgeworpen piramide vergde alleen al zo’n vijfhonderdduizend kuub zand. De omvangrijke verplaatsingsoperatie werd uitgevoerd met een nagenoeg gesloten grondbalans.

Eisen

Al in 1995 werd met het rooien van een deel van het Haarlemmermeerse Bos een eerste begin gemaakt. Een noviteit is dit keer dat een groengebied landschappelijk wordt ingepast. Bij de Floriade 2002 is Arcadis, na de teleurstellende financiële afloop in Zoetermeer, reeds vanaf de initiatieffase volgens een nieuw concept te werk gegaan. De financiële risico’s van de totale realisatie zijn nu voor een groot deel neergelegd bij de partijen die belang hebben bij het evenement. De drie realiserende partijen zelf sloten gezamenlijk een contract af met de opdrachtgever, de Stichting Floriade, waarin zij zich verplichten voor circa zeventig miljoen het basispark aan te leggen. “Daarbij is niet uitgegaan van een gedetailleerd ontwerp, maar van een programma van eisen, vertaald in een masterplan, met als uitgangspunten een kwaliteitsomschrijving, een kwantiteitsbeschrijving en een vaste gegarandeerde prijs.”

De ‘zeventig miljoen’ is onderverdeeld in zo’n honderd bestekken, waarvan de uitwerking “tot op de vierkante centimeter” gebeurt.

De gekozen aanpak omschrijft Van Klaveren kortweg als projectprijsgarantie. Van Klaveren: “Het is een vorm van pps, waarbij we als combinatie zelf verantwoordelijk zijn voor het budget en niet de opdrachtgever. Eigenlijk zijn we nu voor een deel onze eigen opdrachtgever. Wordt er echt van het basisontwerp afgeweken, dan valt dat onder meerwerk.”

In tegenstelling tot design and construct biedt het de opdrachtgever een grotere flexibiliteit ten aanzien van de invulling, meent Van Klaveren. “Nu bestaat de vrijheid om het park op punten en komma’s te wijzigen, mochten de omstandigheden en de tijd daartoe aanleiding geven. Maar”, stelt de projectmanager nadrukkelijk, “het budget is te allen tijde heilig.”

In de praktijk is ook daadwerkelijk met hele programmaonderdelen geschoven. Zo werden een tuinbouwkas en tentoonstellingsruimte geïntegreerd en is gekozen voor niet één maar twee gelijkwaardige ingangen, omdat er uiteindelijk aanzienlijk meer bezoekers worden verwacht. “Bij eventuele aanpassingen die ook gevolgen hebben voor de inrichting en de looproutes in het park laten we niets aan het toeval over. Wijzigingen worden altijd eerst financieel, technisch en kwalitatief getoetst en dan pas aan de opdrachtgever voorgelegd. Maar het gaat nooit ten koste van de functionaliteit”, verzekert de projectmanager.

Kostenbesparing

Volgens Van Klaveren leent dit concept zich met name voor projecten met een langere looptijd. “Bij projecten die soms jaren vergen, is het niet verstandig je al in een vroeg stadium vast te pinnen op een definitief ontwerp. Tussentijds kunnen aanpassingen nodig zijn vanwege onvoorziene ontwikkelingen of veranderende wetgeving. Zo ook bij de Floriade 2002. “Met het oog op de legionella-bacterie hebben we bijvoorbeeld afgezien van een binnenvijver. Ook was er aanvankelijk geen telefoonnet gepland vanwege de opkomst van mobiele telefonie, maar uiteindelijk blijkt iedereen toch weer via de kabel te willen communiceren.”

Van Klaveren is ervan overtuigd dat de gekozen aanpak leidt tot kostenbesparing en een grotere efficiency. “Bij vele andere langlopende projecten is een budgetoverschrijding van 30 tot 40 procent niet uitzonderlijk. Wij denken door deze werkwijze sowieso een besparing van zo’n 10 procent te bewerkstelligen, eenvoudigweg omdat werkzaamheden die financieel of technisch niet haalbaar zijn al in een vroeg stadium worden geschrapt. Het is een uitstekende manier om projecten met een langere looptijd financieel beheersbaar te houden én kwaliteit te leveren, waarbij de risico’s voor de opdrachtgever beperkt en te overzien zijn.”

Variabel

Op verlies wordt dan ook niet gerekend. Het toegangskaartje (een dagkaart kost 17 euro) is namelijk mede gebaseerd op de aanleg- en exploitatiekosten. De enige nog variabele factor is het bezoekersaantal, maar ook daarbij is aan zekerheden gedacht.

‘Na Bovenkarspel is afgezien van de binnenvijver’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels