nieuws

Verdwijnende architectuur

bouwbreed

Hedge House

Wijlre

Wiel Arets

Een tentoonstellingsruimte in beton en glas voor een privé-kunstcollectie, met een orangerie, een orchideeënkas, een kippenhok en een keuken waar de eigenaars, Jo en Marlies Eyk, hun vrienden aan tafel kunnen nodigen. Het is gebouwd in de tuin van hun kasteel. De architectuur van Wiel Arets en de indrukwekkende kunstverzameling zijn vanaf oktober te bezichtigen, twee dagen per week.

Waarom heet het Hedge House?

Omdat het is omgeven door hagen, en er grotendeels achter schuil gaat. Daar ging het Arets om: de architectuur zo veel mogelijk laten verdwijnen. Ook op plaatsen waar je het gebouw wel ziet, lijkt het zijn eigen aanwezigheid te ontkennen, en soms lukt het zelfs om de architectuur in het niets op te lossen.

Hoe werkt zulke oplosarchitectuur?

De beplanting is nu nog niet helemaal compleet, maar straks zal de bezoeker die het halfondergrondse gebouw nadert eerst alleen een reepje van het hellende betonnen dak zien en vervolgens de ingang ontwaren in een gat in de haag. Die ingang is helemaal van glas, waardoor je nauwelijks iets ziet van een gebouw, alleen reflecties. Datzelfde effect doet zich binnen nog een keer voor bij de orchideeënkas en het glazen kippenhok, ook daar verdwijnt het gebouw in zijn eigen weerspiegeling. Dat kippenhok is trouwens vast en zeker het meest gedesignde pluimveeonderkomen van de wereld, met een strak nachthok van roestvrij staal.

We dwalen af. Ga door.

Ook heel effectief middel is dat de architectuur is ontdaan van bouwkundige banaliteiten. Er steekt bijvoorbeeld geen enkele afvoerpijp door het dak. Net zomin als er regenpijpen tegen de gevels zitten. Door de pure vorm wordt het gebouw een sculpturaal object. Als je heel goed kijkt zie je ergens een verscholen uitlaatopening in een muur, maar verder duidt niets op enige installatie. Warmte en koeling worden met een warmtewisselaar uit de bodem gehaald.

We dwalen weer af.

Binnen is op even radicale manier alles weggewerkt. De stopcontacten zitten onzichtbaar in de vloer. De verlichting in het plafond laat geen andere sporen na dan een doorschijnend wit vlak in het plafond. Het Hedge House lijkt op veel plekken een gebouw zonder details te zijn.

Wat is er aan een gebouw als je de architectuur ervan nauwelijks kunt zien?

De ruimte. Dat deze architectuur ondanks alle ontkenningen van de eigen aanwezigheid toch nadrukkelijk present is, heeft vooral te maken met Arets’ manipulatie van ruimte: de complexiteit van de twee met elkaar verweven routes door het gebouw, de afwisseling van ruimten en de telkens andere uitzichten en doorzichten. Gecombineerd met de subtiliteiten waarmee het licht binnenvalt. Door de orangerie naar de grote tentoonstellingsruimte bijvoorbeeld, of door het dak van de orchideeënkas langs een van de muren waar straks kunst komt te hangen.

En het programma. Ook dat is heel bijzonder. Daardoor is het Hedge House geen statig museum geworden, geen monument voor een privé-collectie. Het laat zien hoe de eigenaars omgaan met kunst. Zoals ze al decennia lang tussen hun kunst wonen, zo doen ze behandelen ze het in het Hedge House ook. Als onderdeel van het dagelijks leven.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels