nieuws

Spaans waterplan roept vragen op

bouwbreed

Een kanaal met een lengte van 845 kilometer, 112 stuwmeren en 36 ontziltingsinstallaties. Zij vormen de hoofdpunten uit het omvangrijkste waterbeheersingsplan in Spanje sinds de arabieren in de achtste eeuw de eerste kanalen aanlegden in het zuiden van het land. Nu de Spaanse senaat ook akkoord is gegaan met dit pretentieuze miljardenplan staat niets de uitvoering nog langer in de weg.

Er moest nog wel heel wat water door de Ebro, de Taag en de Duero stromen voordat de plannen door de Senaat konden worden geloodst. Vooral de nieuwe noord-zuid-verbinding stuitte op grote weerstand in Aragón, het stroomgebied van de Ebro.

Vanuit die regio, waar het vooral ’s winters uitbundig regent, moet overtollig water naar de zuidelijke regio’s in Andalusië en Murcia en naar het noordoostelijk gelegen Catalonië worden geleid waar doorgaans in de zomer een schrijnend gebrek aan water is.

In de noordelijke streken was solidariteit ver te zoeken. Het kwam zelfs tot massale demonstraties in Zaragoza, de hoofdstad van de deelstaat Aragón, en Madrid om de regering-Aznar op andere ideeën te brengen. Maar de premier had al laten weten dat hij gebruik zou maken van de absolute meerderheid in parlement en senaat om het polemische plan aanvaard te krijgen. De afgelopen zeven jaar was uitsluitend geruzied over omvang, uitvoering en details van het waterplan.

Disputen

De laatste keer dat er in het Spaanse parlement werd gestemd over de waterbeheersing was in 1985. Maar deze maatregelen konden niet voorkomen dat tussen 1992 en 1998 grote delen van Zuid-Spanje uitdroogden. Enerzijds was dat een gevolg van de klimatologische omstandigheden, anderzijds van de waterbeheersing zelf. Nog altijd wordt aangenomen dat 80 procent van het beschikbare water verloren gaat als gevolg van lekkende stuwmeren, ondeugdelijke kanalen en slecht onderhouden putten en leidingen.

Dat er iets moest gebeuren, was voor ieder weldenkend mens in Spanje wel duidelijk. Maar regionale disputen en opportunistische politieke tegenstellingen waren er debet aan dat elk plan de laatste tien jaar gedoemd was te mislukken, omdat er geen parlementaire meerderheid voor was te vinden.

Met de absolute meerderheid op zak heeft Aznar gedaan wat hij kon en moest doen: een nieuw plan met de minst mogelijke politieke averij. Dat is niet helemaal gelukt, want in Aragón wil men de zaak nu aanhangig maken bij het constitutionele hof omdat men van mening is dat het plan zich op een aantal punten niet verhoudt met de letter en geest van de grondwet.

In de wereld van de wetenschap bestaan er eveneens bedenkingen. Menig specialist is van mening dat te weinig rekening is gehouden met het benutten van ondergrondse waterreservoirs. Ook vinden wetenschappers dat de regering te weinig aandacht schenkt aan onderhoud en aan campagnes om het gebruik van water te verminderen. Diverse landbouworganisaties vrezen dat de boeren het water straks te duur moeten betalen.

Voor de Spaanse aannemerswereld is het de komende acht jaar bingo. Alleen al de aanleg van het verbindingskanaal tussen het stroomgebied van de Ebro en de fruitplantages in het zuiden, alsmede de aftakking naar Catalonië, is begroot op een bedrag van 8,3 miljard gulden. Het totale project staat voor een kleine 40 miljard gulden op de begroting.

De uitvoering van hele plan moet binnen een termijn van acht jaar worden gerealiseerd. De meeste stuwmeren worden aangelegd in het stroomgebied van de Ebro en in dat van de Guadalquivir in Andalusië.

Van de 36 ontziltingsinstallaties worden er vijf aangelegd op de Balearen (Mallorca, Ibiza, Menorca), twaalf op de Canarische Eilanden en één in Melilla, een van de twee Spaanse enclaves in Noord-Afrika.

Water van de Ebro-delta wordt naar delen van Spanje gebracht waar ’s zomers droogte heerst. In Catalonië was het een aantal jaren geleden zo droog, dat hele gebieden oogden als een maanlandschap. Archieffoto: EPA

‘Te weinig rekening gehouden met benutten van ondergrondse waterreservoirs’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels