nieuws

In Arnhem moet de zon weer doorbreken

bouwbreed

Welke stedenbouwkunde ingrepen zijn noodzakelijk om Arnhem optimaal te laten profiteren van de komst van de HSL in combinatie met haar ligging aan de Rijn? Voor die lastige opgave staat de Spaanse architect en stedenbouwkunde Manuel de Solà-Morales, die dinsdag in de Gelderse hoofdstad werd gepresenteerd als supervisor van het Rijnboogproject. Het herontwikkelings- en herinrichtingsplan voor het stadscentrum kost 3,6 miljard gulden.

De 61-jarige inwoner van Barcelona is door de samenwerkende overheden en marktpartijen (gemeente Arnhem, provincie Gelderland, Knooppunt Arnhem-Nijmegen, de beleggers SFB Vastgoed en Vesteda, de projectontwikkelaars MAB en Blauwhoed/Eurowoningen en Portaal Woningstichting) gestrikt voor het opstellen van een masterplan voor het Rijnboogproject. Dat plan moet eind dit jaar op tafel liggen.

De Catalaan zal met ondersteuning van een of twee nog te selecteren architectenbureaus uit Nederland de samenhang bewaken tussen drie eigenlijk afzonderlijke projecten in het centrum van de Rijnstad. Behalve Arnhem Centraal, dat betrekking heeft op het stationsgebied, worden ook het Coehoorn- en Rijnkade/Paradijs-project in het masterplan opgenomen. Deze laatste twee gebieden moeten door vestiging van musea, archieven en een bibliotheek tot Arnhems ‘cultuurkwartier’ uitgroeien.

De Solà-Morales bracht dinsdag een bliksembezoek aan de krap 140.000 inwoners tellende Gelderse hoofdstad. De Spanjaard voerde onder meer diverse voorbereidende besprekingen met zijn opdrachtgevers. Ook vond de stedenbouwkundige, tevens hoogleraar aan de Escola d-rcquitectura in Barcelona, tijd om kennis te maken met het gebied dat hij tot omstreeks 2015 onder handen gaat nemen.

“Ik hoop de zon in Arnhem weer te laten doorbreken. De stad kampt met de ziekte dat zij grotere moeilijkheden kent dan haar oppervlakte toelaat”, luidde de conclusie van de architect na een korte stadswandeling. De Solà-Morales doelde daarmee op de grotestedenproblematiek, die tal van Europese steden treft. Die neerwaartse spiraal wil de Catalaan doorbreken via het ontplooien van activiteiten in centrumdelen waar de potenties tot dusverre onvoldoende werden benut.

“Door ruimtelijke problemen aan te pakken, hoop ik de trauma’s van de hedendaagse stad op te lossen”, luidt zijn filosofie. Volgens de architect gaat hij daarbij te werk als een judoka. “Ik zal mijn tegenstander niet domineren, maar zijn kracht benutten om er mijn voordeel mee te doen”, aldus De Solà-Morales. “Ook van Arnhem zal ik iets wegnemen om op dezelfde plek weer iets mooiers terug te brengen.”

Slopershamer

De Catalaan kondigde aan bij zijn plannenmakerij voor Arnhem niet te zullen schromen de slopershamer te gebruiken. “Er vindt absoluut destructie plaats”, aldus de coördinerend ontwerper. “Maar ik ontwerp geen nieuwe wereld. De stad krijgt hooguit een ander aangezicht, met behoud van haar eigen karakter. Ik ben geen stedenverbeteraar. Eerder een stedenliefhebber die de meest karakteristieke elementen wil gebruiken om een stad naar een hoger niveau te tillen.”

Dat De Solà-Morales het contact tussen stad en water kan herstellen, zoals Arnhem met de Rijn nastreeft, heeft hij reeds bewezen. Zo was de Spaanse stedenbouwkundige betrokken bij de revitalisering van het havengebied in zijn woonplaats Barcelona en in Antwerpen, Genua, Triest en Saint Nazaire. In Nederland had de Catalaan bemoeienis met de realisatie van de Winschoterkade in Groningen en bij Waterfront Almere.

Verlangen

In Arnhem ziet hij voldoende mogelijkheden om opnieuw succes te boeken. “Het verlangen hier wat van te maken en de behoefte om te moderniseren, is bij iedereen volop aanwezig. Die kracht, het geld en de energie om iets tegen de ruimtelijke problemen te ondernemen, gaf voor mij de doorslag om toe te happen. En, eerlijk is eerlijk: Arnhem heeft naast haar eigen ambities landschappelijk gezien nu eenmaal ook een locatie die uitermate geschikt is voor citybuilding.”

Centrumgebied biedt nog volop kansen

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels