nieuws

Glazen doolhof is maakbaar en duur

bouwbreed

Een definitieve locatie is nog niet gevonden, maar dat binnenkort ergens in Gelderland wordt begonnen met de bouw van een glazen labyrint, lijkt bijna zeker. De provincie is een haalbaarheidsonderzoek gestart naar de exploitatiemogelijkheden van het project. De kosten van bovengrondse realisatie worden ruwweg op een bedrag tussen de tien en vijftien miljoen gulden geraamd.

Een uit kristalhelder glas opgetrokken doolhof. Geen alledaagse klus, maar volgens bouwtechnisch adviesbureau ABT in Velp geen onmogelijke opdracht. “Wij balanceren met de totstandkoming van dit labyrint op de grenzen van de techniek”, meent ABT-directeur en ontwerpend constructeur ir. R. Nijsse. “De bedoeling is het geheel transparant uit te voeren, waarbij amper staal wordt gebruikt. Tegelijkertijd moet veiligheid zijn gewaarborgd.”

Het idee van het glazen labyrint, een driedimensionale ronde piramide van zeven tot negen lagen met een doorsnee van 37,5 meter en hoogte van 25 meter, is afkomstig van de recent overleden monnik H. Boelaars uit Doetinchem. De 90-jarige Benedictijner broeder van de abdij De Slangenburg was gefascineerd door de Duitse mystica Hildegard von Bingen. Het Engelenkoor, één van de geïllustreerde visioenen van Von Bingen, diende bij zijn ontwerp als inspiratiebron.

“Wijlen Boelaars heeft voortgeborduurd op een tweedimensionaal doolhof, dat door Von Bingen aan het papier was toevertrouwd. De monnik heeft dat visioenbeeld vertaald in een plexiglazen maquette van een glazen labyrint, in welk model men via een trap of lift steeds een trede hoger, dichterbij God komt”, weet Nijsse, die in 1995 door een kennis van geestelijk vader Boelaars, kunstenares/galeriehoudster Bea Verheul, met het idee in aanraking kwam.

Haalbaar

Nijsse kreeg de opdracht te onderzoeken of de bouw van het labyrint technisch uitvoerbaar is. Hoewel de plannen nog verkeren in de fase van voorlopig ontwerp, is de raadgevend ingenieur overtuigd van de haalbaarheid. “De bouw hangt in de lucht en is als het ware gereed om te landen. Het labyrint is zeker geen luchtkasteel”, stelt hij. “De enige voorwaarden die vervuld moeten worden zijn het vinden van een geschikte locatie en het verkrijgen van fondsen. In mijn ogen slechts een kwestie van tijd, gezien het grote enthousiasme van de lokale overheid.”

Toekomst

In het ontwerp dat de adviserend ingenieur heeft vervaardigd, is een constructie van 1200 vierkante meter glas en achttien ton staal uitgedacht. “Glas is het materiaal van de toekomst. Het is weliswaar kwetsbaar, maar door zijn lichtdoorlatendheid vormt glas geen obstakel voor uitzicht”, aldus Nijsse. Omdat het om gebogen glas gaat, hangt er een fors prijskaartje aan. “In combinatie met een stille, ondergrondse ruimte met tribune-achtige elementen, kom ik – globaal – al gauw op tien miljoen gulden uit.”

De voornaamste uitdaging die de adviseur in het project ziet, is het realiseren van de koppeling tussen glas en staal. Uitgangspunt is een ijle, stabiele stalen constructie te vervaardigen, waarbij de elementen zo min mogelijk opvallen. Vanaf een glazen toren lopen binnen de piramide acht staalkabels naar de grond. Per trede steunen de via steunpunten aan elkaar gekoppelde glasplaten op een stalen buis in ringvorm. De buizen zijn drie centimeter dik en hebben een diameter van veertig centimeter. De glazen piramide ‘leunt’ als het ware op deze buizen.

“Ik heb in mijn ontwerp gekozen voor een hellinghoek van 52 graden, dezelfde die bij piramides wordt aangehouden, omdat er geen evenwichtiger vorm te bedenken is”,aldus Nijsse. De glazen wanden en bodems bestaan uit drie gelijmde lagen van verschillende diktes om de constructie te verstevigen en vanwege de veiligheid wanneer één laag zou breken. De elementen zijn demontabel en kunnen bij eventuele beschadigingen afzonderlijk worden vervangen. Het glas is vastgezet met een minimum aan boutverbindingen.

Veiligheid

Nijsse: “Het grootste probleem was een truc te verzinnen waardoor het labyrint met zo min mogelijk staalgebruik toch een veilige constructie krijgt. In feite heb ik dezelfde techniek toegepast zoals die wordt gehanteerd bij een hangbrug over een grote rivier. De hoogwaardige staalkabels zijn als het ware de steunpilaren van ettelijke tonnen aan kracht. Ik schat dat de constructie in totaal 150 ton weegt. Daarbij heb ik uiteraard alle wettelijke bouwvoorschriften nadrukkelijk in acht genomen.”

De ontwerper hoopt dat het glazen labyrint, als het daadwerkelijk gebouwd gaat worden, een waardige functie krijgt. “Misschien zou een pretpark zo twee van zulke labyrinten willen bestellen, maar ik vind dat iedereen moet respecteren dat dit idee vanuit de geloofshoek is ontstaan. Uiteindelijk denk ik dat dit ontwerp het beste tot zijn recht komt als ruimte waar mensen stilte zoeken. Dan denk ik aan een studiecentrum, conferentie-oord of instelling waar bijvoorbeeld ‘opgebrande’ mensen zich kunnen hervinden.”

Idee uitgewerkt door Benedictijner monnik

De ontwerper van het labyrint streeft naar een constructie van veel glas en weinig staal

Boelaars borduurde voort op idee van Hildegard von Bingen

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels