nieuws

Laatste overblijfsel WTC-toren omgehaald

bouwbreed

Enkele dagen geleden werd de ‘shroud’ omgehaald. Het laatste stuk stalen omhulsel van de World Trade Center-torens dat vier verdiepingen hoog had standgehouden. De shroud of lijkwade was voor velen op en rond ‘ground zero’ een soort symbool geworden.

“Wij wisten allemaal dat het vandaag of morgen zou verdwijnen, maar nu dit laatste stuk toren, dat de verwoesting weerstond, is verdwenen, lijkt tegelijkertijd de brug naar het verleden gesloopt”, aldus D. Castellano. Hij werkt in het nabijgelegen kantoor van financieel instituut Standard & Poor’s. Wie niet beter wist, zou zonder dit laatste karakteristieke overblijfsel van de WTC-constructie nu kunnen denken dat ground zero een gewoon sloopproject is.

Tweederde van het puin is daar intussen geruimd en er is een schijn van orde met banen, diep in de voormalige puinhopen waar vrachtwagens de resten staal en beton laden voor transport. Daarbij is men ook al begonnen aan het ruimen van het keldercomplex. Hier gaat het overigens niet alleen om ruimen, maar ook om het constant controleren van de toestand van de zogeheten ‘bath tube’ oftewel ‘badkuip’. Dat is de grote betonnen constructie die diende als fundament onder het WTC-complex en die bovendien voorkwam dat de rivier de Hudson de kelderverdiepingen binnenstroomde.

Ingepolderd

Een groot deel van het WTC-complex behoorde vroeger namelijk tot het stromingsgebied van de Hudson. Dit stuk werd indertijd als het ware ingepolderd, maar dan op z’n Amerikaans. Er werd in de rivierbedding een sleuf gegraven van een meter breed en 23 meter diep tot een klein stuk in de harde rotsbodem. Deze sleuf werd gevuld met een mengsel van klei en betonmortel die de badkuip vormde. Deze structuur hield het water van de Hudson buiten en die diende tegelijkertijd als fundament voor het hele WTC-complex. Deze badkuip is nu voor een belangrijk deel gevuld met puin van de ingestorte torens die in het keldercomplex terecht zijn gekomen.

“De druk van dit puin beschermt de wanden van de badkuip tegen de druk van buitenaf, maar de stabiliteit van deze puinmassa is onbetrouwbaar, om niet te zeggen verraderlijk. Een paar dagen geleden zakte een graafmachine ineens in een gat van 5 meter diep. Wij kunnen dus niet aan op de sterkte van deze massa. Daarom zijn er ankers bevestigd aan drie van de vier wanden van de badkuip. Deze ankers bestaan uit bundels staalkabels met in die bundel een slang. Als de kabels zijn geplaatst, wordt de slang gevuld met een speciaal soort mortel die de ankers aan de buitenkant extra verzekert in de rotsbodem. Dan worden de ankers met een spanning van 600.000 pond (272.160 kilo) aan de binnenkant van de badkuip bevestigd waardoor de wanden van de constructie dus als het ware naar buiten worden gedrukt of getrokken zodat zij de druk van de modder en het water van de Hudson kunnen weerstaan”, aldus Peter Rinaldi, architect en woordvoerder van de eigenaar van het WTC-complex, de Port Authority of New York and New Jersey.

Rinaldi heeft indertijd meegewerkt aan de bouw van het complex. Dat maakt hem een bruikbare gids nu het opruimingswerk steeds verder vordert. Bij dit werk zijn al enkele vloeren van het keldercomplex onder het vroegere Customs House (Douane Huis) vrijgemaakt. “Aanvankelijk waren wij blij dat die vloeren er nog waren, omdat zij het noordelijke stuk van de badkuip steunden. Nu wij dit stuk aan het vrijmaken zijn, willen wij natuurlijk graag weten hoe solide de structuur van die vloeren nog is. Ik heb geadviseerd om ze voorlopig te laten zitten en eventueel zelfs op te nemen in een toekomstige herbouwconstructie”, aldus Rinaldi. Niet iedereen is daarvoor. “Het is al de vraag of de badkuip zelf helemaal opnieuw te gebruiken is. Ik denk daarom dat wij minder essentiële stukken van de oude constructie zeker niet moeten laten zitten. Dan heb je altijd de kans dat die het op termijn toch begeven, met alle ellende van dien”, zo meent Michael Burton, plaatsvervangend chefarchitect van New Yorks afdeling Bouwtoezicht.

Breuk

Hij wijst op de ‘slope meters’ die rondom de badkuip zijn geplaatst om bewegingen te registreren. Deze slope meters meten bewegingen van de grond op millimeters nauwkeurig. Daarmee wordt geregistreerd of de bodem plus eventueel de badkuip beweegt. “Een maand geleden ontdekten wij op zondagmorgen plotseling een beweging, duidelijk als gevolg van een breuk onder Liberty Street, parallel lopend met de badkuip. Die bewoog dus binnenwaarts. De ankers waren hier toen nog niet op hun plaats, dus wij moesten snel iets bedenken. Zo vlug mogelijk hebben wij toen op die plaats de binnenkant van de badkuip weer met puin volgestort, tot de beweging ophield. Dat was een angstig moment, want als de badkuip was ingedrukt was de Hudson binnengestroomd. En je kunt je voorstellen wat dat voor problemen opgeleverd zou hebben voor de verdere opruimingswerkzaamheden”, aldus Burton.

Uiteengereten

De badkuip is voorzover bekend, op tenminste één plaats ernstig beschadigd. Dat is bij de hoek van Liberty Street en Greenwich. Hier is de zuidelijke WTC-toren ingestort en de hoek van de badkuip is hier 20 centimeter uiteengereten als had men een boek uit elkaar gescheurd. Tot nu toe gaat die scheur mee met het niveau van de opruimingswerkzaamheden. “Wij weten nog niet hoe diep de scheur is, maar voorlopig komt er nog geen eind aan. Er sijpelt grondwater door naarbinnen, net als door de kieren van de vroegere toegangen van de ondergrondse, maar dit is niet ernstig. Dat pompen we makkelijk weg. Of wij dit stuk kunnen repareren of later moeten vervangen weten wij pas als alles geruimd is. Dat is dus op z’n vroegst volgend voorjaar. Maar al met al kunnen wij denk ik toch zeggen dat de badkuip de aanslag – die seismologisch te vergelijken was met een kleine aardschok met een kracht van 2,1 op de Schaal van Richter – de catastrofe behoorlijk heeft doorstaan. Zeker in aanmerking genomen dat de constructie beslist niet was ontworpen om zo’n ramp te kunnen doorstaan”, zo besluit Burton.

Een brandweerman inspecteert de brandschade bij de kathedraal St. John the Divine, pal naast de ingestorte WTC-torens. Wonder boven wonder is de kathedraal gespaard gebleven. Alle branden zijn inmiddels geblust.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels