nieuws

Onvoorspelbaarheid speelt geotechniek nog parten

bouwbreed Premium

Het maken van bouwputten en het ondergronds bouwen verloopt niet altijd zonder problemen. Onvoorspelbare zaken en gebruik van foutieve of ontoereikende gegevens zorgen er vaak voor dat naderhand veel extra geld moet worden besteed om een project af te ronden.

Als er onzekerheden zijn kunnen een robuuste constructie en het gebruik van modellen het risico verkleinen.

De ruim 280 deelnemers aan de Geotechniekdag in het Chassé Theater in Breda konden tijdens de lezingen vernemen dat bij bouwputten en ondergronds bouwen nogal wat leemten in de kennis te zitten. Twintig bedrijven namen de gelegenheid te baat om in de pauzes in aparte stands de bezoekers te vertellen wat ze als bedrijf konden betekenen voor een opdrachtgever met een probleem. De aanwezigen bij de lezingen kregen te horen dat het bij de keuring van bouwputten steeds gaat om beoordeling van twee zaken. Wat zijn de gevolgen van het falen van een bepaald onderdeel in termen van aard en omvang van de schade, en hoe goed kan het gedrag van dat onderdeel worden voorspeld.

Metrostation

Kenmerkend voor ondergronds bouwen en bouwputten is dat kleine gebeurtenissen grote gevolgen kunnen hebben. Dat is bijvoorbeeld het geval geweest bij de aanleg van metrostation Wilhelminaplein. De bouwput daarvoor werd aan een kopse kant doorsneden door de metrobuis. Als afdichting was rond deze buis een wand gemaakt met behulp van een enkele rij jetgroutkolommen. Door een spleet onder de metrotunnel en een gaatje in de jetgroutwand is een zandvoerend lek ontstaan. De situatie was slechts te beheersen door de gehele bouwput onder water te zetten. In termen van faalkosten waren de gevolgen dus aanzienlijk. Het is dan ook verstandig de gevolgen van gebeurtenissen te minimaliseren. Dat kan door aanpassingen in het ontwerp. Een robuust ontwerp heeft meer marge om de gevolgen van een kleine gebeurtenis niet te groot te laten worden.

Het risico dat zich bij de aanleg van bouwputten openbaart, komt behalve het gevolg van een gebeurtenis ook voort uit de kans van optreden. De omvang van het risico wordt gegeven van het product van deze twee factoren.

In sommige gevallen kan de kans van optreden goed worden voorspeld en zelfs klein worden gehouden. Maar er zijn ook situaties en constructieonderdelen waarvan het gedrag niet goed te voorspellen is.

Voorbeelden

Slotopeningen in damwanden, gaten in injectieschermen, zakkingen als gevolg van trillend trekken van damwanden zijn daar voorbeelden van. Om de voorspelbaarheid te verbeteren is het voor dit soort onderdelen noodzakelijk dat meer onderzoek wordt gedaan.

Aldus werd volgens dagvoorzitter De Quelerij van het Koninklijk Instituut van Ingenieurs de risicoperceptie op heldere wijze uiteengezet. Hij noemde het echter wel opvallend dat de oorzaken van het falen van constructies of onderdelen daarvan nog vaak onduidelijk blijven. De Quelerij gaf nog een mogelijke oorzaak: “Het komt voor dat adviseurs zich laten verleiden onder druk akkoord te gaan met bepaalde oplossingen die later ellende geven. Dat heeft bij de Haagse tramtunnel zeker gespeeld.”

Reageer op dit artikel