nieuws

Kartelpolitie kan grote vis niet opnieuw laten glippen

bouwbreed

het oprichtingsjaar van de NMa – stamden en niet tot de prioriteiten behoorde.

De NMa heeft zich sinds haar oprichting sowieso maar mondjesmaat beziggehouden met de bouw. Directeur-generaal Kist heeft van begin af aan wel dreigende taal uitgeslagen in de richting van de bouwsector. Zoals in augustus 1998 in een interview met deze krant: “Bij aanbestedingen zullen we kritisch bekijken wie met wie contacten aangaat in de fase die voorafgaat aan de gunning. Wat dat betreft heeft de bouwsector wel een reputatie. En die volgen wij zeer.”

Presenteerblaadje

Bij de inwerkingtreding van de Mededingingswet zijn wel direct negen prijsafspraken in de diverse takken van de bouw verboden. Uit de jaarverslagen van de jaren daarna blijkt dat ook is opgetreden tegen de asfaltsector en de betonindustrie. Maar van eigen onderzoek en een doortastende aanpak in echt grote zaken is tot nu toe nog weinig gebleken.

Toch zijn al verschillende zaken op een presenteerblaadje aangeboden, waar de kartelpolitie niet mee uit de voeten bleek te kunnen. Uit een brief van minister Jorritsma van Economische Zaken aan de Tweede Kamer van september dit jaar blijkt dat de NMa ook een aantal onaangekondigde bezoeken aan bouwbedrijven heeft gebracht, maar die hebben niets opgeleverd.

Een duidelijke beschuldiging kwam twee jaar gelden van de PvdA-kamerleden Duivesteijn en Van Zuijlen. Zij betichtten bouwers van kartelvorming en prijsafspraken op de Vinex-locaties, waardoor huizenprijzen onnodig hoog zouden zijn. Na ruim een jaar onderzoek berichtte directeur-generaal Kist dat zijn dienst op dood spoor zat.

De andere klacht kwam binnen naar aanleiding van de aanbesteding van de Noord-Zuidlijn. De gemeente Amsterdam trok aan de bel na veel te hoge inschrijvingen van bouwers. De kartelpolitie kwam ook hier uiteindelijk niet tot een rapport of sanctie, omdat de signalen niet concreet genoeg waren. De NMa meldt wel dat onderzoek tot gevolg heeft gehad dat een opgeworpen blokkade van bouwers tegen een nieuwkomer in de betonsector, is gebroken.

Ook heeft de NMa haar vingers niet willen branden aan de grootste aanbesteding in de bouw aller tijden: de onderbouw van de HSL-Zuid. De top van het ministerie van Verkeer en Waterstaat heeft bij de kartelpolitie aangifte gedaan van prijsafspraken tussen aannemers over de miljardenklus. Zij achtte een onderzoek echter niet opportuun, omdat in de tussentijd de onderhandelingen tussen het ministerie en de bouwers waren hervat.

Keihard

De kritiek afgelopen week van de Tweede Kamer op de lakse manier van werken van de NMa was dan ook keihard. “De kartelpolitie moet zich niet druk maken over een dubbeltje op een pak melk of andere kleine overtredingen. Laat ze zich eerst bezighouden met het vangen van echt grote vissen. Onbegrijpelijk”, verwoordde CDA-kamerlid Leers de frustratie van een brede kamermeerderheid.

De politieke druk om dit keer wel tot resultaat te komen, is groot. Feitelijk is het onverteerbaar dat de NMa al deze zaken zonder duidelijke motivering naast zich neer heeft gelegd. Maar het zou ronduit een blamage voor de autoriteit zijn als het nu weer niet zou lukken bewijzen voor kartelvorming boven water te krijgen.

Reageer op dit artikel