nieuws

Kale schoonheid

bouwbreed Premium

Stadsplein

Amstelveen

Quadrat

Het Stadsplein is een collectief product. Het stedenbouwkundig ontwerp is van Quadrat, dat ook het plein inrichtte. De gebouwen die er omheen staan zijn onder meer van Benthem Crouwel, Atelier Pro, Hans Ruijssenaars van de architectengroep en Zeinstra Van der Pol. Kees Rijnboutt, ook van de architectengroep, vervulde de rol van supervisor. Het plein vormt de bekroning van de jarenlange verbouwing van het oude winkelcentrum Plein 1960.

Dat was wel toe aan een opknapbeurt.

Wie het oude winkelcentrum nog voor de geest kan roepen, kan niet anders zeggen dan dat er een totale transformatie heeft plaatsgevonden. Waar de meeste winkelcentra uit de jaren zestig hooguit cosmetisch worden opgeknapt, is hier op veel grotere schaal ingegrepen. Dat heeft alles bij elkaar acht jaar geduurd.

En wat is het resultaat?

Het ziet er prachtig uit, hoewel de winkeliers klagen dat ze niet van schoonheid kunnen leven. In Het Parool mochten ze onlangs hun beklag doen over het geringe aantal klanten dat het winkelcentrum trekt sinds de gedaanteverwisseling. De lange duur van de werkzaamheden hebben klanten weggejaagd, zo luidt een verklaring. Het veranderde winkelaanbod is een andere uitleg. De invoering van betaald parkeren een derde argument.

Het is er dus te stil?

Dat het er zeker op een doordeweekse dag rustig is, klopt, maar dat geldt voor vrij veel winkelcentra. Hoe bezwaarlijk dat ook is voor de economie van de winkelier, het geeft wel de gelegenheid om het Stadsplein in een pure vorm te zien, als open ruimte, die nog gewoon open ruimte is.

Laten we hopen dat het zo blijft, want altijd zie je weer dat open ruimte vol wordt gezet, omdat het anders niet gezellig genoeg is. Die angst voor de open ruimte is een erfenis van de jaren zestig. Daarvoor werd open ruimte gezien als iets beloftevols, vanaf dat moment werd openheid vooral ervaren als leegte.

Wat is dit plein, open of leeg?

Ik zou zeggen: open en daarmee is ondanks alle veranderingen toch iets behouden van het oude Plein 1960. In hun stedenbouwkundige ontwerpen houden de mannen van Quadrat vast aan het ideaal van openheid van de jaren vijftig. Ook andere plannen van het bureau hebben de opgeschoren kaalheid die je met dat decennium associeert. Het plein is van voor tot achter strak bestraat met gebakken steen, doorsneden door gelijkmatige banen van natuursteen. Aan één zijde staat een rij bomen even strak in het gelid. Aan de overliggende zijde staan stenen banken netjes op een rij. En verder staat er een klein glazen doosje, dat een voetgangersingang tot de parkeergarage is.

En wat staat er rond deze steenvlakte?

Nog meer steen. De gebouwen die er omheen staan, zitten wat kleur betreft in hetzelfde bruine palet als de bestrating van het plein. Het cultuurcentrum van Benthem Crouwel is grijs, de woontoren van Zeinstra Van der Pol overwegend grijsgroen, maar de rest is bruin of bruinig. Echt afwijkende kleuren zijn er niet.

Wat is het voor architectuur?

Ook in architectonisch opzicht is niemand zich te buiten gegaan aan al te grote frivoliteiten. Het zijn geen topwerken in de oeuvres van de desbetreffende architectenbureaus. En daarin schuilt de kwaliteit van dit ensemble. Geen van de gebouwen is op zichzelf een omweg waard, maar juist doordat de architectuur niet overdressed is, is het plein een aangenaam ingetogen omgeving geworden.

Reageer op dit artikel