nieuws

De rigoureuze plannen van Maastricht

bouwbreed

Het westelijk deel van Maastricht wacht de komende 25 jaar een transformatie: samen met particuliere investeerders gaat de gemeente een grootschalig herstructureringsprogramma uitvoeren, dat vele miljarden kost. Het eerste geld is al binnen: het Rijk heeft 15,5 miljoen gulden uitgetrokken als bijdrage in de eerste ontwikkelingskosten.

Belangrijkste onderdelen van de herinrichting vormen de deelplannen Belvedère en Markt/Maas. Onder meer wordt voorzien in de grootschalige bouw van woningen, winkels, horeca, culturele voorzieningen en kantoren.

De grootste financiële slokop is Belvedère aan de Noordwestkant van Maastricht: de investeringen daar worden geraamd op een slordige drie of vier miljard gulden. Om dit deelplan te kunnen uitvoeren, heeft de gemeente een joint venture opgericht met ING Vastgoed en het Sociaal Fonds Bouwnijverheid.

Volgens de gemeente gaat het om het grootste privaat-publieke investeringsproject van Nederland. Belvedère ligt dicht tegen het centrum van de stad aan een belangrijke verkeersader, de Noorderbrug. Die is langzamerhand tot een permanente file-brug geworden en vraagt om ingrijpende maatregelen.

Belvedère

Bij de herinrichting van Belvedère gaat het de gemeente vooral om verbetering van de bereikbaarheid van de binnenstad, efficiënter en intensiever gebruik van de ruimte (280 hectare) en aanpassing of verplaatsing van bedrijven. Verder worden oude bedrijfsgebouwen gesaneerd en woningen, winkels, kantoren en andere voorzieningen gebouwd. Ook wil de gemeente de historische, ecologische en landschappelijke waarden behouden of herstellen en de wijk Boschpoort verlevendigen. Het nu nog versnipperde gebied moet tot een nieuwe samenhang worden gesmeed, uit zijn isolement gehaald en bij de stad betrokken.

Belvedère is een gebied met hoogteverschillen en veel water en groen. Dit worden de sturende elementen bij de herinrichting.

Tegelijkertijd zijn er veel verwaarloosde plekken, forse milieuoverlast en een oud bedrijventerrein. Boschpoort is de enige woonkern in het uitgestrekte gebied. Als het plan Belvedère in zijn volle omvang doorgaat duurt de realisering naar verwachting tot 2030.

“Het is een project van lange adem”, zegt de woordvoerder van de gemeente. “Daarom kunnen we nog geen kant en klaar beeld geven van hoe het gebied er over 25 jaar uit ziet. Bij een zo langdurige en grootschalige herinrichting is flexibiliteit een leidend thema”.

Binnen die flexibiliteit kunnen wel al grove bouwhoogten en -massa’s worden aangegeven, die verband houden met het natuurlijk karakter van het gebied. Volgend jaar wordt met het herinrichtingsproces begonnen en de stedenbouwkundige structuur voor een lange periode vastgelegd.

De tijdsfactor zal in de uitwerking regelmatig voor nieuwe inzichten en initiatieven zorgen. “In de loop van de komende 25 jaar zullen de wensen van de (woon)consumenten mogelijk ingrijpend veranderen, kunnen de vragen vanuit de markt sterk wisselen en zijn de financiële mogelijkheden voor de ontwikkelingen niet voorspelbaar. Daarom wordt de herinrichting in kleinere projecten geknipt”, zegt de woordvoerder. Begin volgend jaar is het Masterplan gereed.

Duidelijk is al wel dat van de 9000 woningen die Maastricht de komende 25 jaar moet bouwen, er zeker 4000 in Belvedère komen. In het overgangsgebied naar de binnenstad zijn dat vooral gestapelde woningen, verder richting Belgische grens is ruimte voor andere woonvormen. Belvedère biedt nu werk aan 4000 mensen. Een deel van de bedrijven kan er blijven.

Maar een ander deel moet naar een nieuw bedrijventerrein tussen Maastricht en Eijsden. Naast deze bedrijvigheid komt er op Belvedère zo’n 150.000 vierkante meter kantooroppervlak.

In het kader van het grotestedenbeleid (GSB) krijgt ook Boschpoort speciale aandacht. In de nogal geïsoleerd gelegen wijk worden woningen opgeknapt, nieuwe woningen gebouwd, de openbare ruimte verbeterd en het voorzieningenniveau op peil gebracht. De herinrichting van Belvedère zal Boschpoort uit zijn isolement halen en de leefbaarheid vergroten, denkt de gemeente.

Stadshart

Een van de eerste zichtbare resultaten van het plan Belvedère is de opening in 2001 van de passantenhaven ’t Bassin.

Deze haven ligt op een paar minuten lopen van het stadshart. De haven en een deel van de vaarroute zijn uitgebaggerd, de sluis naar de Maas heeft een opknapbeurt gehad en in de Maas is een strekdam gebouwd om dichtslibben te voorkomen. Rondom liggen historische kelders aan een brede kade. Die zijn uitermate geschikt voor horeca en kleine bedrijven.

Het gebied rond ’t Bassin wordt verder ontwikkeld tot een knooppunt van activiteiten. Voormalige industriële gebouwen krijgen een openbare functie. Andere worden vervangen door gebouwen met een toeristisch-recreatieve functie.

Om de rivieroevers aantrekkelijker te maken en het kernwinkelgebied uit te breiden is Maastricht begonnen aan het Markt/Maasproject. De twee stadskantoren worden gesloopt en vervangen rond een plein dat Markt en Maasoever verbindt. In die gebouwen komt een deel van de gemeentelijke huisvesting plus winkels en horeca. Onder het complex wordt een parkeergarage gebouwd. Ook komen er voor bus, fiets en voetganger nieuwe voorzieningen.

Het is niet de bedoeling dat de winkels in het Markt/Maasproject een apart winkelcentrum vormen: ze moeten naadloos aansluiten op het karakter van de binnenstad met een goede doorloop naar het kernwinkelgebied.

‘Flexibiliteit is bij deze omvang leidend thema’

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels