nieuws

Amsterdam schreeuwt om ruimte voor de fiets

bouwbreed

Op de tekentafel en in het bestek ontbreken vaak goede fietsenbergingen. Ook Amsterdam kent onvoldoende basisvoorzieningen voor de fiets. De aandacht voor veiligheid, vooral na de aanslagen van 11 september, biedt kans op meer bewustwording. Het eerste deel van een tweeluik.

Van onze correspondenten

Agnes Koerts en Derk van der Laan

amsterdam – Veiligheid in gebouwen waar veel mensen komen, staat na 11 september steeds meer in de schijnwerpers. Zelfs de Amsterdamse fietser wijkt voor dit grotere publieke belang. Op de hoek van de Reguliersbreestraat, de bloemenmarkt aan het Singel en de Vijzelstraat bijvoorbeeld. Een centraal punt in de binnenstad.

De brandweer greep onlangs in. Bioscoopbezoekers konden niet snel genoeg theater Pathé De Munt uit. Dikke rijen neergezette fietsen belemmerden de doorstroming die volgens de norm nodig is wanneer het theater zijn deuren sluit. En zeker als het gaat om een snelle ontruiming kunnen bezoekers zo niet vluchten. “Wanneer dit veiligheidsrisico niet snel verdwijnt, sluit de bioscoop dan maar”, riepen daarom recent leden van de gemeenteraad hun college van burgemeester en wethouders toe.

Een van de voorwaarden voor vestiging van het nieuwe filmcomplex was een goede inpandige fietsenstalling. Na veel passen en meten wist de architect aan de achterkant een aparte fietsenberging te tekenen. De bioscoop is inmiddels al maanden open en trekt publiek. Maar de fietsenstalling blijft leeg. Vastned, de nieuwe eigenaar van het complex, heeft andere plannen met deze felbegeerde vierkante meters en stelt opening van de stalling uit tot april 2003.

Alternatief

Per 7 november 2001 haalt de Dienst Binnenstad van de gemeente fietsen weg zonder de bezoeker een alternatief te bieden. Om 10 uur in de ochtend staat er inderdaad maar een enkele fiets in de verboden zone. Amateuristische mededelingen op de hekken en plakkaten aan de gevel geven echter de indruk dat goede bereikbaarheid bij botsende belangen geen prioriteit heeft.

Wie zijn fiets mist kan zich melden, maar waar blijft vaag. Volgens de ene mededeling bij een rayon van de Dienst Binnenstad, een ander bericht verwijst naar het hoofdbureau van politie en een 0900-nummer. Een krabbel elders naar de Dienst Stadstoezicht. Opwekkender lijkt de mededeling dat nu bij een adres verderop extra fietsenrekken zijn geplaatst, maar wie gaat kijken treft niets aan.

Het incident van de Pathé staat niet op zichzelf. “Fietsenstallingen realiseren in Amsterdam duurt jaren”, zegt J. Huffener. Hij is fietscoördinator bij de gemeentelijke dienst Infrastructuur, Verkeer en Vervoer. “Het vinden van de goede locaties, plekken dus waar de consument ook werkelijk bereid is de fiets neer te zetten, is moeilijk. Dat geldt vooral voor delen van Amsterdam waar de vierkante meters schaars zijn. Naast de financiering van de bouw speelt de kwestie van het beheer. Bewaakte voorzieningen staan bovenaan onze verlanglijst. Daarnaast nemen we nu proeven met automatische fietsenbergingen.”

Het beleid is gericht op het plaatsen van goede hekken of rekken in de openbare ruimte en op inpandige voorzieningen. Dit aanbod moet het diefstalrisico verminderen en meer mensen op de fiets houden. Naar schatting wordt nu elk jaar van één op de zes Amsterdammers een fiets gestolen. Dat is beduidend meer dan in andere steden en duwt het algemene criminaliteitscijfer fors omhoog.

Voor het imago van de stad is het terugdringen van fietsendiefstal van belang. Mèt fietsendiefstallen is Amsterdam in de statistieken namelijk crimineler dan andere steden, zonder fietsendiefstallen is dat gemiddeld.

Langzaamaan neemt het aanbod van gebouwde fietsparkeerruimte toe. Huffener: “Binnenkort openen we een nieuwe ondergrondse stalling naast poptempel Paradiso bij het Leidseplein. Voor een kleine 3 miljoen gulden is er ruimte voor circa driehonderd fietsen. Een ingewikkeld project wegens het monumentale gebouw van Paradiso ernaast. De stalling ligt in een drijvende betonnen bak.”

Openingsregime

De stalling is gebouwd door aannemer Van Braam-Minnesma uit Zaandam. Het totale vloeroppervlak bedraagt 350 vierkante meter, inclusief voorzieningen als ruimte voor de bewaker, toiletten en wasgelegenheid. Bovengronds zijn alleen een hek rondom de beweegbare trap met fietsgoten naar beneden en een fraai fietssymbool zichtbaar. Goed ogende betonnen platen met veel rond dik glas brengen het daglicht beneden. Terwijl ’s avonds de verlichte stalling door het transparante dak heen het straatniveau opfleurt. Wanneer de stalling gesloten is, komt de trap omhoog en wordt het gat gesloten. “Maar,” zegt Huffener, “ik streef naar een openingsregime van 24 uur per dag. Ik heb drie offertes op tafel liggen voor de exploitatie en ik denk dat we daar wel uitkomen.”

Ook op andere plekken in stad spelen al jaren discussies over ruimte voor de fiets. In het winkelcentrum Kalvertoren, aan de Kalverstraat bijvoorbeeld. Net als bij de bioscoop van Pathé was hier de bouwvergunning gekoppeld aan de eis van inpandige fietsvoorziening. Maar de stalling werd direct een opslagplaats. Jaren na opening van de rest van het complex, verwacht de gemeentelijke fietscoördinator nu schot in de zaak: “Binnenkort komen de altijd geplande kleine honderd plaatsen en een reparatiewerkplaats beschikbaar.” Ook speelden perikelen met de eigenaar.

Onder het Olympisch Stadion is onlangs een fietsenstalling in gebruik genomen tegelijk met de parkeergarage. Ook dit complex is al geruime tijd in bedrijf maar hier heeft het uitstel te maken met de technische problemen na oplevering van de renovatie van het complex. Het principe ‘Park & Bike’ wordt hier uitgetest. Daarbij kunnen automobilisten voor 12,50 gulden per dag parkeren en gratis, naar keuze, een fiets meenemen verder de stad in of met het openbaar vervoer.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels