nieuws

Tijd voor de stormbal

bouwbreed

Schijnbaar onverstoorbaar koerst de Nederlandse bouw op de jaarwisseling af. Het Econonomisch Instituut voor de Bouwnijverheid kan nog steeds geen rimpeling ontdekken. Integendeel. De voorraad werk in de grond-, water- en wegenbouw is in september alleen nog maar verder toegenomen. Zelfs de woningbouwers zitten tot over hun oren in het werk. Economische flauwte en aanslagen in ver Amerika lijken de bouw niet te treffen.

Toch kunnen de bouwers maar beter op hun hoede zijn. Ook al heerst op de bouwplaats volop bedrijvigheid, buiten de poort kiemt onrust. Enqu-teurs tekenen op dat de meeste Nederlanders zich groeiend ongemakkelijk voelen bij alleen al het horen van het woord moslim. Verontrustend? De tegenstellingen moeten niet te gek worden. In het Nabije Oosten nemen de spanningen toe. Steeds krachtiger wordt de roep om een zelfstandige Palestijnse staat. Telkens een graadje erger bedreigd voelt zich ook het tot in de tanden gewapende Israël.

Kan de bouw de grote wereldpolitiek buiten de deur houden?

Het Centraal Bureau voor de Statistiek signaleert dat in september het vertrouwen van de industrie sterk is afgenomen. De daling vertoont dezelfde curve als na het uitbreken van de Azië-crisis in 1998. Zowel op de binnen- als buitenlandse markt hebben de producenten voor de tiende achtereenvolgende maand minder orders binnengehaald. De industrie als opdrachtgever zal dus liever de hand op de knip houden.

Ook de consumenten zijn voorzichtig geworden. Hun oordeel over de economische ontwikkelingen is in oktober net zo pessimistisch als vlak na de aanslagen. De verwachtingen voor de komende twaalf maanden zijn aanzienlijk somberder dan aan jaar geleden. Die geestesgesteldheid vormt geen gunstig klimaat voor het doen van grote investeringen, zoals de aankoop van dure huizen die dankzij de prachtigste hypotheekvoorzieningen het risico in zich bergen een lelijk blok aan het been te worden.

Ook al bouwt Nederland nog rustig voort, het internationale infuus dat ons land in de luwte rijk heeft gemaakt, vertoont haperingen. Kredietverzekeraar NCM geeft ruiterlijk toe zorgen te hebben over de ontwikkeling van de economie. Afgelopen twee tot drie jaar functioneerden informatietechnologie en telecommunicatie als drijvende krachten. Nu schrappen bedrijven als Philips, Siemens en KPN de banen bij vele duizenden tegelijk. Kredietverzekeraars NCM noemt hogere premies onafwendbaar en moppert dan het aantal wanbetalers sterk toeneemt.

Aan de basis van de bouw zijn de eerste krimpscheuren zichtbaar. De kalkzandsteenbranche houdt zich stil en hoopt dat de bui zal overwaaien. Betonsector en baksteenindustrie spelen niet langer verstoppertje. De fabriek te Ochten sluit en werktijdverkorting elders ligt in het verschiet. De rendementen lopen scherp terug, de stormbal is gehesen.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels