nieuws

Amulinium? Aluminimum? Aluminium?

bouwbreed Premium

Is het nou amulinium, aluminimum of aluminium? Met die vraag zette dagvoorzitter Wim Poelman de toon op het symposium ‘Optimaal ontwerpen in aluminium’. Veel ontwerpers kennen het materiaal niet goed. Zij beschouwen het als een soort staal en houden onvoldoende rekening met de specifieke eigenschappen van aluminium.

Marco Wielink van het Aluminium Centrum gaf een aantal tips voor ontwerpers. “Denk niet vanuit staal. Maak gebruik van de mogelijkheden om functies te integreren in aluminium. Pas de optimale verhouding tussen gewicht en sterkte toe. Kies bewust voor een bepaalde legering. Houd rekening met vermoeiing bij dynamische belastingen. Denk aan de risico’s van galvanische corrosie bij contact met andere metalen. Neem kennis van de vele productie- en bewerkingsprocessen”, somde Wielink op. Beslist niet overbodig, want uit de vragen aan het eind van het symposium bleek dat ook de vakmensen nog worstelen met het materiaal. “Kan ik aluminium net zo behandelen als staal?”, vroeg iemand.

Geëmailleerd

Het antwoord is ‘nee’. Aluminium vraagt een op het materiaal toegespitste voorbehandeling en kan daarna een normale coating krijgen, net als staal. Maar er zijn veel meer oppervlaktebehandelingen mogelijk. Een noviteit is geëmailleerd aluminium. Daarmee wordt in België geëxperimenteerd en in Duitsland brengt een fabrikant het op de markt.

Op het symposium bleek dat aluminium vooral een plaats heeft in de vliegtuigbouw en automobielindustrie. In de bouw wordt het materiaal minder vaak toegepast. Meestal lijkt het dan op een constructie van staal, uitgevoerd in aluminium. Marcus Kremers van Airborne Development liet bijvoorbeeld een uitklapframe voor een glazenwasinstallatie zien. “Het had ook in staal gekund”, stelde hij. Dat is jammer, want bijvoorbeeld het lassen van aluminium verzwakt het materiaal meer dan het lassen van staal. Dat moet worden gecompenseerd met meer massa, waardoor de verhouding tussen gewicht en sterkte verloren gaat.

Aluminium Centrum

Het symposium werd gehouden in de formeel nog niet geopende nieuwbouw van het Aluminium Centrum in Houten. Constructie, onderdelen en afbouwelementen zijn helemaal van aluminium. Het intrigerende gebouw bestaat uit een ‘doos’ op een dicht bos van lange aluminium palen. Een deel daarvan staat in het water. Bezoekers kunnen met de trap of lift tussen de palen door naar boven. Onderweg krijgen zij een eerste indruk van de vele verschijningsvormen en gebruiksmogelijkheden van aluminium. Het centrum huisvest niet alleen een expositie over aluminium, het maakt zelf deel uit van de expositie.

“Ik vind het een indrukwekkend gebouw”, getuigde Poelman. “Een inspirerend gebouw”, viel Wielink hem bij. Hij gaf een toelichting bij de vakwerkspanten boven de expositieruimte. De knooppunten zijn gegoten volgens de ‘lost foam’ techniek, normaal meer iets voor de automobielindustrie. Daarbij worden modellen gemaakt van piepschuim. Ze worden gedompeld in vloeibare keramiek, ingebed in getrild zand en volgegoten met aluminium. Het piepschuim verdampt en het gietstuk wordt uit het zand gepeld. De knooppunten zijn voorzien van een schroefdraad. Daarop worden draadbussen gedraaid, die in de dunwandige staven zijn gelijmd. “We hebben voor de spanten heel gangbare legeringen gebruikt”, vertelde Wielink.

Het Aluminium Centrum maakt de indruk van een spannend experiment. Het is bijvoorbeeld niet zeker hoeveel het gebouw heen en weer zal zwaaien bij harde wind. “De berekende maximale uitslag is 2,2 millimeter naar beide zijden”, aldus een medewerker. Sommige palen zijn deels gevuld met grind, tegen het fluiten door de wind. Het bos is ook al door de natuur ontdekt. Bovenaan elke paal zit een spinnetje in zijn web.

Reageer op dit artikel