nieuws

Amsterdam presenteert plan nieuwe rioolwaterzuivering

bouwbreed

Met diepe, ronde nabezinktanks hoopt Amsterdam bij de bouw van een nieuwe rioolwaterzuiveringsinrichting (rwzi) aanzienlijke ruimtebesparing te realiseren. De inrichting, waarmee een investering is gemoeid van ruim driekwart miljard gulden, wordt gebouwd in het Westelijk havengebied en moet over vijf jaar operationeel zijn.

De bestaande rwzi’s Amsterdam Oost en Amsterdam Zuid voldoen niet meer aan de bestaande zuiveringseisen. Bovendien ligt de bestaande rwzi Amsterdam Oost op het Zeeburgereiland dat binnenkort ligt ingeklemd tussen drie woonwijken.

Zelfs als de beheerder Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht bereid zou zijn grote bedragen te investeren, is uitblijven van stankoverlast niet te garanderen. De situatie van de rzwi Amsterdam Zuid is eveneens problematisch. De inrichting ligt in bedrijvengebied Amstel waar onder meer de Rembrandttoren staat. Op zo’n hoogwaardige kantorenlocatie past geen rwzi, vindt de gemeente.

Het hoogheemraadschap heeft daarom besloten de twee inrichtingen te slopen en één nieuwe rwzi te bouwen die aan alle zuiveringseisen voldoet. Hiermee is naar verwachting een investering van bijna een half miljard gulden gemoeid.

De nieuwe rwzi in het Westelijk havengebied komt op een locatie die met zijn 16 hectare relatief klein is voor dergelijke ruimteverslindende inrichtingen. Daar komt nog bij dat het terrein waarop de tanks moeten komen door een weg doormidden wordt gesneden. De netto beschikbare ruimte is een strook van 1100 x 125 meter.

Met de diepe ronde nabezinktanks en eventueel in een latere fase verbetering van de slibafscheiding door toepassing van stromingsgeleiding (deflectieconus), denkt het hoogheemraadschap met deze oppervlakte toch uit de voeten te kunnen.

Nederland heeft nog geen ervaring met grote diepe ronde nabezinktanks. Het betreft tanks met een diameter van meer dan 50 meter en een kantdiepte van 3,2 meter.

Ter vergelijking: de gangbare bouwmethode in Nederland gaat uit van tanks met een diepte van 1,5 tot 2 meter. Dit is een typisch Hollandse ontwikkeling wegens de hoge (grond)waterstanden en de daarmee samenhangende hoge bemalings- en bouwkosten. Deze ondiepe tanks hebben een relatief lage oppervlaktebelasting. De in Nederland gangbare Stowa ontwerpmethode gaat uit van tanks met lagere kantdiepte en dus lagere oppervlaktebelasting. Uit de praktijk in het buitenland, vooral Duitsland, blijkt dat diepere nabezinktanks hoger kunnen worden belast. Bij de nieuwe rwzi zullen zeven actiefslib-straten worden gebouwd, elke straat heeft twee diepe nabezinktanks. Bij het ontwerp van de rwzi is ingenieursbureau Witteveen + Bos uit Deventer betrokken die in Duitsland al eerder dit type tanks toepaste.

De tanks worden voorbereid voor plaatsing van deflectieschotten, schotten die voor efficiëntere afvoer van het retourslib zorgen. Op diverse locaties zijn de ondiepe tanks hier al mee uitgerust. Niet helemaal zeker is of dit systeem ook in diepe tanks werkt. De deflectieschotten worden pas geplaatst als blijkt dat het toch niet zo effectief werkt als de modellen beloven.

Rioolstelsel

Voor de verhuizing van de twee rwzi’s moet een deel van het rioolstelsel in de stad worden omgelegd. Er is ongeveer 40 kilometer persleiding nodig, grotendeels uitgevoerd in beton en gietijzer.

Op de vele plaatsen waar de persleiding grachten moet passeren, komen stalen buizen. Kunststof wordt alleen toegepast in de kleinere diameters. In het tracé is ook de nieuwbouw van vier grote gemalen opgenomen en de ombouw van vijf bestaande gemalen. Deze investeringen worden geraamd op 282 miljoen gulden en komen voor rekening van de gemeente Amsterdam. De middelen moeten vrijkomen uit verkoop van grond waarop de huidige rwzi’s Oost en Zuid staan.

De capaciteit van de nieuwe rwzi bedraagt 200.000 kubieke meter per dag en is gebaseerd op prognoses voor het jaar 2010. Het ontwerp gaat uit van een capaciteitsvergroting met nog eens 10 procent. Dit is te realiseren met een extra actiefslib-straat. Dat betekent dat de capaciteit in elk geval tot 2020 voldoende is.

Energie-uitwisseling

Dat het hoogheemraadschap voor de bouw van de rzwi zijn oog heeft laten vallen op het Westelijk havengebied is niet toevallig. In de nabijheid staat immers de afvalverwerkingsinrichting (AVI). Door deze ligging heeft het hoogheemraadschap mogelijkheden voor samenwerking met de AVI.

De kosten voor dat proces kunnen relatief laag zijn. Die verbranding betreft dan behalve het slib van de nieuwe rwzi Amsterdam West ook het slib van de bestaande rwzi Westpoort die op een steenworp afstand van de AVI ligt.

Veel wordt verwacht van de energie-uitwisseling tussen rwzi en AVI. De rwzi zal het slib vergisten waardoor uiteindelijk minder rioolslib overblijft . Tijdens dat proces komt biogas vrij dat weer kan worden aangewend voor het stoken van de AVI-verbrandingsovens. Feitelijk is de Amsterdamse AVI al een kleine elektriciteitscentrale met een vermogen van 70 megaWatt, goed voor pakweg 160.000 huishoudens. Een deel van de biogasenergie gaat verloren met verbranding van het restant rioolslib.

Een nadeel is dat het bodemas, restproduct van de AVI, extra met koper wordt verontreinigd. Hierdoor komt mogelijk het gebruik van bodemas als categorie 2 van het bouwstoffenbesluit in geding. De AVI denkt dit probleem te kunnen tackelen door het bodemas extra te ‘wassen’.

Nog dit jaar moet het definitieve ontwerp van de rwzi gereed zijn. Architectenbureau Herzberger geeft het complex vorm. Volgens Jan Weenink, hoofd projectbureau rwzi Amsterdam West, wordt het een zeer onderscheidend ontwerp. Eind volgend jaar moeten de bestekken gereed zijn voor aanbesteding. De start van de bouw is gepland in februari 2003.

Diepe tanks maken compacte bouw installatie mogelijk

Bovenaanzicht van de rwziAmsterdam-West, project A-4. Moeilijkheid was de beschikbare ruimte op de smalle strook van 1100 meter lang en 125 meter breed. Elke cirkel stelt een tank voor. Die zijn in groepjes functioneel met elkaar verbonden.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels