nieuws

Niet schieten met losse flodders

bouwbreed Premium

Opleiden is een prachtige activiteit. En hoogst noodzakelijk in velerlei opzichten. Vooral uit menselijk oogpunt, want de homo sapiens heeft de natuurlijke drang om te leren, om zichzelf te ontwikkelen. Zonder deze menselijke eigenschap zouden bedrijven en organisaties niet zijn wat ze nu zijn. Maar ze zouden nog veel verder kunnen zijn als ze nog meer dan nu nieuwe kennis van mensen in het bedrijfsproces integreren. Helaas gaan nog velen liever op de oude voet verder. En denken ze vooraf onvoldoende na over het rendement van een opleiding. Zonde van al die investeringen! Kees Slingerland roept op tot meer oog voor het rendement van opleidingen.

Bij het bestellen van een doosje paperclips voor kantoor of draadnagels voor de bouwplaats wordt nagedacht over het nut. Natuurlijk maakt men er gebruik van, anders zouden ze toch niet besteld worden? Maar als wij in de bouw duizenden mensen een opleiding laten volgen, dan wordt er vaak te weinig over nagedacht of die opleiding past bij de ontwikkeling van persoon en bedrijf. Niet zelden worden mensen zonder plan vooraf naar cursussen gestuurd. Terwijl dat toch deel zou moeten uitmaken van het P&O-beleid en in groter verband van de bedrijfsstrategie. Schieten met losse flodders. Ik kan het niet anders noemen.

Minstens even belangrijk is het manco dat de kennis van mensen, die voor het bedrijf interessante opleidingen of cursussen hebben gevolgd, nauwelijks voedingsbodem krijgt in de organisatie. Prachtig dat Jan, Piet, Truus of Monique zoveel tijd en energie in hun opleiding hebben gestoken – en dat het bedrijf er geld en arbeidstijd in heeft gestoken – maar eenmaal terug op hun werkplek is het gevaar aanwezig terug te vallen op het stramien van gisteren. We doen het liever op de manier die wij gewend zijn, dan dat wij luisteren naar de bevindingen van die opgeleiden of althans hen de kans geven het werk op hún manier te doen.

Rendement

Waarom wil het bedrijf niet vooruit? Wat is dan het rendement van opleidingen? Ik wil niet weer een faalkostenverhaal houden, maar dit heeft er wel mee te maken. Bovendien wordt volgens schatting in de regel circa 2 procent van de loonsom aan opleidingen besteed en dan praat je net als de becijferde faalkosten over grote bedragen. Dus is de vraag gerechtigd of die goed worden besteed.

Natuurlijk willen wij graag weten of geld goed wordt besteed. Soms komt die verantwoording groot in het nieuws. Kijk maar naar de vraag of de ESF-gelden wel adequaat zijn ingezet en de discussie of de Foster Parents-gelden wel het verwachte resultaat opleveren. Maar ook in minder politieke zaken, meer op bedrijfsniveau, komt die vraag dagelijks aan de orde. Eén voorbeeld: U wilt toch ook weten of u het gewenste effect van u reclameguldens bereikt? Als ik dan in het Financieele Dagblad eind augustus lees dat door BBC De Media, Reclame Bank en R&M de zogenoemde Admonitor is ontwikkeld als nieuwe methodiek om snel en goedkoop het effect van reclame-effectiviteit te meten, dan toont dit nogmaals het belang van meten. Meten is weten, weet u nog?

Meten

En dat is nu precies wat we ook bij opleidingen in de bouw kunnen doen: het meten van het rendement. Als aanbieder van opleidingen, cursussen en bijeenkomsten is het kijken naar effecten en rendement onlosmakelijk verbonden met je aanbod. Als je producten in deze sector aanbiedt, moet je voor de klanten en ook voor jezelf instrumenten (helpen) ontwikkelen die een goed beeld van het opleidingsrendement opleveren. BOB Kennisoverdracht heeft de afgelopen jaren veel effectiviteitinstrumenten ontwikkeld, van doeltreffende evaluatieformulieren voor cursussen tot onderzoeken naar de kennisverwerking van cursisten en van studies naar opleidingseffecten tot het ontwikkelen van meetinstrumenten als ‘Metro’.

Meetinstrument

Juist deze laatste benadruk ik even, omdat dit meetinstrument als veelbelovend geldt en thans in het uitvoerende bouwbedrijfsleven ingang gaat vinden. Enkele bouwbedrijven meten via verscheidene – straks gedigitaliseerde en via Internet in te vullen – evaluatieformulieren het effect van opleidingen. Via een nulmeting bij aanvang van de cursus, na afloop van de cursus als de man of vrouw de kennis paraat heeft, alsmede na zes maanden op de werkplek meet het instrument via opgeleiden én betrokken leidinggevenden in het bedrijf hun kennis en kunde. Je krijgt dan een beeld of de kennis is opgepakt door het bedrijf. Het rendement van de opleiding wordt uitgedrukt in een cijfer, dat met name iets kan zeggen over de bedding voor kennis in het bedrijf, maar bijvoorbeeld tevens aanleiding kan zijn de opleiding aan te passen. Het rendementcijfer geeft duidelijke signalen af. Rendementsmetingen zorgen ervoor dat we de stap kunnen zetten van bijblijven naar groeien. Dit sluit weer uitstekend aan op de nieuwe scholingsimpuls met subsidieregeling van EZ die juist de doorgroei van mensen op gang wil brengen.

Professionalisering

Meetinstrumenten voor het rendement van opleidingen horen thuis in de verdere professionalisering van P&O en Human Resource Management in de bouw. Want het zonder meer sturen van mensen naar cursussen zou snel verleden tijd moeten zijn. We willen voortaan meer inzicht of een persoon groeit in een bepaalde richting binnen het bedrijf; dit past bij zijn of haar carrièreperspectief en dit strookt met de bedrijfsstrategie. Ik wil niet zeggen ‘bezint eer ge begint’ met het sturen van medewerkers naar opleidingen – het is tenslotte mijn dagelijkse brood en zoals in het begin gezegd: opleiden is een menselijk must – maar ik wil bedrijven en organisaties wel vragen de juiste stappen te zetten, al dan niet met begeleiding van de opleidingsinstituten zelf. Het vooraf stellen van opleidingsdoelen voor mensen en bedrijf en die onderling matchen, moet les nummer één zijn.

Reageer op dit artikel