nieuws

Knooppunt van drie werelden aan het IJ

bouwbreed Premium

Het Azartplein vormt de verbinding tussen twee schiereilanden met midden op het plein een keerlus voor de tram. Drie werelden komen bijeen in de zilte geur van het IJ. Dit plein bestaat binnenkort echt, in het Oostelijk Havengebied.

Buurtfeesten waren er deze zomer al, met een presentatie van het Azart Music Theatre. Het plein is nog een rommel met veel ongelijke wegdekken, betonplaten, parkeerterreinen, bouwverkeer en pas opgeleverde gebouwen eromheen. In augustus begon de nieuwe inrichting. In februari moet het werk klaar zijn. Tram 10 maakt op zijn vroegst in 2003 hier zijn feestelijke entree. Veel omleidingen in deze flessenhals zullen de komende maanden nodig zijn.

Het Azartplein is nu al belangrijk. Hier zaten lang de eerste winkels voor de nieuwe bewoners van het KNSM-eiland. Albert Heijn pionierde in gebouw Loods 6, nu de stek van onder meer architecte Marlies Rohmer, corporatie De Principaal, een keukentoonzaal van Bulthaup, een winkel met de vreemde naam Pols Potten en interieurbouwers Pilat & Pilat. Midden op het plein stonden lang grijze portacabins met een geel bord Directie in een cluster met roodblauwe containers van NBM en gele van BAM NBM Infra.

Oppositie

Aan een boom hangt een bordje gespijkerd: ‘Ter nagedachtenis aan gesneuvelde bomen’. Het is een stil bewijs van de oppositie die is gevoerd. Zowel tegen de inrichting van de omgeving als de bouw van een flat tekenden buurtbewoners verzet aan. Vervlogen is de stilte van het verlaten havengebied met van de lucht levende mensen in woonboten en rafelige paleisjes. Enthousiaste Antillianen bevolken nu de bankjes onder de schaduwrijke platanen. Onderin Loods 6 zit een uitnodigend muziekcafé met oefenruimtes en dansstudio. Zelfs in de warmste zomerweken kun je hier op les. De tango bijvoorbeeld.

Aan de westelijke wand van het Azartplein staat een gebouw dat Wladiwostok heet. Daarvoor staat een station van Greenwheels autodelen. Er is een Chinees restaurant en in een ouder pand zit een artsenpraktijk.

In de zomervakantie betrokken de bewoners het nieuwe complex van architecten Diemer & Diemer, dat schuin op het water gebouwd is door Amstelland Vastgoed. De eerste dag al sjouwen kersverse bewoners blinkend nieuwe glazen schuifpuien van zo’n twee bij twee meter naar buiten. Ze plempen ze bij de vuilcontainer, waar al vier identieke exemplaren op vernietiging wachten. “Drieduizend gulden per stuk”, zegt de keurige bewoner excuserend. “Ze maken een scheiding tussen een binnen- en buitenkamer en dat beperkt onze ruimte.”

Allegaartje

Wie gaat er over dit allegaartje dat spoedig tot de orde geroepen zal zijn? Per 1 juni 2001 heeft de centrale stad alle bevoegdheden over het Oostelijk Havengebied overgedragen aan het stadsdeel.

De ontwerper van het plein is stedenbouwkundige Jan Stigter, van de Dienst Ruimtelijke Ordening van de centrale stad. Hij houdt zich de laatste tien jaar bezig met de openbare ruimte en heeft geprobeerd de twee schiereilanden op het Azartplein goed aan elkaar te rijgen.

Stigter: “De keerlus voor het eindpunt van de tram bepaalt de inrichting van het plein. Zelfs de vorm van een gebouw als Wladiwostok buigt mee met de lus. Oorspronkelijk zou ook op deze plek de halte komen maar dat zou een zichtlijn vanuit de KNSM-laan gaan bederven. Toen is de halte verplaatst en iets verder weg gekomen met als voordeel dat dit een gecombineerde tram- en bushalte opleverde.”

Compromis

Het plein krijgt aan de zuidwestkant veel groen, vervolgt Stigter. “De rij platanen die al in de middenberm staat van de oostelijke toegangsweg, de KNSM-laan, wordt over het plein doorgetrokken naar het Java-eiland.”

Het combineren van de vele routes bleek een opgave voor de ontwerper. Een van de compromissen is dat de loop van de fietspaden ondergeschikt is gemaakt aan het ontwerp.

In de bestrating is straks te zien dat hier verschillende werelden bij elkaar komen. Aan een kant van het plein komen de gele bakstenen van Waalformaat die al het KNSM-eiland sieren. Aan een andere kant komen de rode gebakken klinkers van tien bij twintig centimeter die bij Java horen. Aan de zuidwestkant zag Stigter graag geelgroene stenen als plaveisel, maar het werden gele klinkers met het Lingeformaat van 24 bij 6 centimeter.

Het is volgens Stigter meer een ruimte dan een echt plein. De wanden sluiten niet op elkaar aan, ze lopen weg. Toch verwacht ik dat veel bewoners het als verblijfsgebied gaan gebruiken. Vooral het zuidelijke groene deel, dat uitloopt op de Bogortuin op het Java-eiland.”

Het plein blijft zo open mogelijk, dan kun je goed overal rond om het water zien.Wel komt er een basis om in de decembermaand een grote kerstboom neer te zetten. Stigter is tot nu toe tevreden over de gang van zaken: “We hebben de tijd gekregen en ook genomen om het ontwerp aan te passen aan de veranderde omstandigheden.”

Hier wreekt zich in het klein het gebrek aan een goede openbaar vervoerverbinding gelijktijdig met de bebouwing. Stigter: “Volgens het plan zou de wachtruimte voor het trampersoneel keurig binnen de wand van pand Wladiwostok een plek krijgen. Maar het gebouw is al vier jaar in gebruik terwijl de tram pas op zijn vroegst in 2003 gaat rijden. Al die jaren een leegstaande ruimte kon niet en dus kregen deze vierkante meters een andere bestemming. Nu moet er dus een tramhuisje komen terwijl in het ontwerp is uitgegaan van een leeg plein”. Stigter zegt waakzaam te zijn om ervoor te zorgen dat het bouwwerk van het geplaagde gemeentevervoerbedrijf toch passend zal zijn bij de omgeving.

Reageer op dit artikel