nieuws

Ingenieurs moeten altijd iets met de computer kunnen doen

bouwbreed Premium

Het bouwproces is een wirwar van kleine onderdelen, die aan elkaar gekoppeld worden. Het is onmogelijk om het complete proces te stroomlijnen. In plaats daarvan moeten bouwkundig ingenieurs op elk moment van het proces in staat zijn naar de computer te grijpen en gebruik te maken van automatisering en ict. Zij moeten bovendien om kunnen gaan met de koppelingen tussen de deelprocessen.

Dat is de mening van dr.ir. Peter Paul van Loon, verbonden aan de vakgroep Bouwinformatica en Besliskunde van de Faculteit Bouwkunde van de Technische Universiteit in Delft. “Ik daag de studenten uit om in alle fasen van het bouwproces computerprogramma’s te gebruiken, ze overal voor kleine stukjes in te zetten. In elke fase moeten bouwkundig ingenieurs iets met automatisering kunnen doen. De aannemer krijgt files van de de architect, maar hij zet ze zelf helemaal opnieuw in de computer, zoals voor hem het beste is.”

Handtekenen

Van Loon was betrokken bij de oprichting van de Vereniging Computergebruik Architektenburo’s in het begin van de jaren tachtig. “We hadden 250 leden, allemaal BNA-leden die ontevreden waren met de houding van de BNA tegenover computers. Ik was bezig met wiskundige beslissystemen. Toen kwam de Innovatie Onderzoek Programmering (IOP) van de Commissie Wagner, ook de bouw moest innoveren. We hebben het Bouw Informatie Model (BIM) ontwikkeld.” Van Loon laat een dikke witte map met losbladige inhoud zien. Op de rug staat in zwarte kapitalen ‘BIM’. Hij zit vol met diagrammen van delen van het bouwproces, die samen een gesloten keten vormen.

“Toen het klaar was, zijn we ermee gestopt”, vertelt Van Loon over het BIM. “De fout was: we wilden alles van links naar rechts compleet stroomlijnen. Later heb ik begrepen, dat dat onmogelijk is op logische, filosofische gronden. De discussie gaat nu over het automatiseren van kleine delen van het grote proces”. Daar is het onderwijs in Delft ook op afgestemd.

De Faculteit Bouwkunde van de TU Delft is in hoofdzaak gericht op het ontwerpen. Volgens Van Loon is dat ‘het kiezen en combineren van mogelijkheden’ en kan het uitstekend met de computer, ook zonder dat de student heeft leren handtekenen. Daarover is een stevige discussie gaande. Jan van der Does, de hoogleraar Handtekenen en Maquettebouw, is met pensioen. In de vacaturecommissie lopen de meningen uiteen. Carel Weeber heeft al geopperd om ook de maquettebouw maar af te schaffen. Daar is Van Loon het weer niet mee eens.

“Het is een multimediale wereld, de ontwerper gebruikt allerlei middelen naast elkaar. Sommigen zijn bang dat er een chaos zal ontstaan. Ik verwacht een herschikking. Daarbij is het kunnen schetsen met een zacht potlood niet meer noodzakelijk. De bouwkundig ingenieur moet nu veel meer in staat zijn te zoeken en te combineren. Onze generatie werd nog getraind in het bedenken en onze voorouders waren gericht op onthouden, omdat er nog niet veel media waren”, aldus Van Loon.

Pluricentrisch

Door de mogelijkheden van visualisatie en het gebruik van multimedia zijn de huidige architecten meer vormingenieurs dan constructeurs. Het zijn topingenieurs, getraind om op elke plek binnen het bouwproces innovatief met kleine systemen om te gaan. Van Loon: “Dat noemen we pluricentrische besluitvorming. De bouw is heel diffuus, heel kleinschalig. De ingenieurs moeten niet vervreemd raken van wat zij doen.”

Van Loon wijst erop, dat de helft van de omzet in de woningbouw wordt gerealiseerd door doe-het-zelf bedrijven, leveranciers van keukens en afbouwspecialisten. In de kantorenbouw verwacht hij een vergelijkbare ontwikkeling. “Bouwbedrijven zetten casco’s en kleine bedrijven zorgen daarna voor de inrichting. Bouwkundig ingenieurs moeten daarom de organisatie van de assemblage onder de knie krijgen.” De combinatie van wetenschap, ICT en onderwijs moet daarvoor zorgen. In de aanvraag ‘Ontwerpinnovatie B&U Sector’ wordt dit ‘Total Design’ genoemd. De TU Delft hoopt met deze aanvraag in aanmerking te komen voor Europese fondsen.

De bouw zelf stopt niet veel geld in onderzoek. “Dat is maar goed ook”, vindt Van Loon. “De bouw moet conservatief zijn, anders zou ze failliet gaan. De omlooptijd is enorm lang, het is een zeer langzame industrie. De innovatie verloopt dus ook heel traag.”

Reageer op dit artikel