nieuws

Netelenbos wil contract Wijkertunnel afkopen

bouwbreed Premium

Minister Netelenbos (verkeer) wil het dertig jaar lopende pps-contract voor de in 1996 opgeleverde Wijkertunnel afkopen. Nu betaalt het Rijk de ING-bank, die de bouw voorfinancierde, jaarlijks 70 miljoen gulden, in totaal dus ruim 2 miljard. Rijkswaterstaat rekent uit wat een redelijke afkoopsom is voor het project dat indertijd 478 miljoen gulden kostte.

Het ministerie van Verkeer en Waterstaat zwijgt in alle talen over mogelijke onderhandelingen en precieze bedragen. Woordvoerder Kranendonk van het ministerie wil wel bevestigen dat de minister heeft gezegd graag van het contract af te willen en dat het rekencentrum van Rijkswaterstaat hard bezig is met voorstellen daarvoor.

De ING-bank heeft nog geen enkel afkoopbod binnen en was gisteren officieel niet eens op de hoogte van het feit dat de minister af wil van het contract. “We wachten een eventuele uitnodiging om te praten wel af.” Woordvoerder Jong bevestigt dat de bank op dit moment jaarlijks een bedrag van rond 70 miljoen gulden ontvangt op basis van de gemaakte afspraken.

De Wijkertunnel geldt in de Nederlandse bouwgeschiedenis al tijden als afschrikwekkend voorbeeld van een fout gelopen publiek-private samenwerking. Het Rijk heeft in 1997 forse kritiek gekregen van de Algemene Rekenkamer omdat de marktpartijen tussen 10 en 40 procent meer winst zouden maken dan bij een traditioneel contract. Ook de Tweede Kamer heeft de minister toentertijd op het matje geroepen.

Oud-minister Maij-Weggen maakte de afspraken in 1992 met een consortium onder penvoering van de ING Groep. Het werk is daarna in 41 maanden uitgevoerd door Strukton, Haverkort, Bam, Van Oord en Dywidag en in juli 1996 opgeleverd. De zinktunnel onder het Noordzeekanaal heeft een lengte van 1390 meter.

Per auto

De marktpartijen zouden 478 miljoen gulden voorfinancieren en het Rijk heeft de overige 122 miljoen op tafel gelegd. In de overeenkomst werd vastgelegd dat het ministerie dertig jaar lang een vergoeding moet betalen voor elk voertuig dat de Wijkertunnel en de Velsertunnel passeert.

Daarna zou de tunnel voor een symbolisch bedrag in handen komen van de Staat. Volgens Netelenbos kost deze afspraak de overheid nu handenvol geld. Het aantal voertuigen is namelijk veel hoger dan de 115.000 per etmaal waarop op termijn was gerekend. De totale Rijksbijdrage zal, door de toegenomen verkeersdrukte, oplopen tot een bedrag van 2,1 miljard gulden. Dat is meer dan het viervoudige van de voorgefinancierde bouwkosten.

Drama

Door de gemaakte afspraken en slechte risicoverdeling staat het project dan ook al tijden te boek als het ‘Wijkertunneldrama’. Het tunnelcontract komt altijd ter sprake als niet geslaagd pps-contract waarbij het uitgangspunt is dat beide partijen voordeel hebben van de overeenkomst.

Door de kritiek van de Algemene Rekenkamer en de Tweede Kamer is het Rijk sindsdien heel voorzichtig met het aangaan van publiek-private samenwerkingen op het gebied van infrastructuur. Het recent afgesloten contract voor de bovenbouw van de HSL is wat dat betreft te beschouwen als een doorbraak. In dit geval gaat het Rijk jaarlijks maximaal 231 miljoen gulden betalen voor aanleg en onderhoud van de spoorlijn.

Reageer op dit artikel