nieuws

Nieuwe kaart inventariseert alle ruimtelijke plannen

bouwbreed Premium

Er wordt hard gewerkt aan de totstandkoming van de Nieuwe Kaart van Nederland, die eind dit jaar klaar moet zijn. Robbert Coops concludeert dat het eigenlijk vreemd is dat er tot nu toe geen totaaloverzicht bestaat van de ruimtelijke plannen in Nederland.

De inventarisatie ten behoeve van de Nieuwe Kaart van Nederland van alle ruimtelijke plannen, zoals bestemmings- of streekplannen, is tot een eerste, voorlopige afronding gekomen. Gemeenten hebben hun plannen ingediend, zodat ze in de nieuwste versie nog kunnen worden verwerkt. Om na te gaan of en in hoeverre toepassingsmogelijkheden kunnen worden vergroot, worden regioworkshops gehouden. Het gaat bij de Nieuwe Kaart immers niet alleen om een papieren posterversie, maar ook om een website en een GIS-bestand.

Eigenlijk is het vreemd dat er geen totaal kaartbeeld bestaat van alle ruimtelijke plannen. Weliswaar heeft VROM-minister Pronk ter voorbereiding op de Vijfde nota berekeningen laten maken van de verschillende sectorale claims, maar dat is toch wat anders dan een nauwkeurig, actueel en vooral bestuurlijk-juridisch overzicht, zoals dat voor het eerst in 1997 door een particulier initiatief in kaart werd gebracht. Beroepsverenigingen van planologen en stedenbouwkundigen die professionele belangstelling hebben voor de regionale samenhang van plannen, besloten werk te maken van een nationale plankaart.

Samenhang

De eerste versie van de Nieuwe Kaart liet vooral een totaalbeeld zien van alle plannen en hun vaak opvallend gebrekkige samenhang. Daarmee heeft de kaart voor velen het effect gehad van een eye-opener. Maar misschien nog wel belangrijker: eindelijk kwam er enig openbaar over- en inzicht in de verschillende plannen voor nieuwe woongebieden, bedrijventerreinen, infrastructuur, maar ook voor sloopplannen, natuurgebieden, windmolenparken of overlooppolders. Daarmee vormt het landsdekkende plannenoverzicht een belangrijk publiek communicatie-instrument. Tegelijkertijd is het ook voor marktpartijen en overheid van grote waarde gebleken bij hun investerings- en beleidsbeslissingen.

Database

De planinformatie – afkomstig van gemeenten, provincies, gewesten, waterschappen, Rijkswaterstaat, Rijksplanologische Dienst, Dienst Landelijk Gebied en adviesbureaus – wordt verwerkt en opgeslagen in een GIS-bestand (geografisch informatiesysteem).

Daarmee is het mogelijk om naast het kaartbeeld een database aan te leggen van kwantitatieve en kwalitatieve plankenmerken. Alle gegevens worden vastgelegd met behulp van het IMRO-model (informatiemodel ruimtelijke ordening), een standaard voor digitale uitwisseling van informatie. Door de combinatie van GIS en IMRO ontstaat een intelligente kaart met veel nieuwe toepassings- en uitwisselingsmogelijkheden. De informatie die uit de ingestuurde landinrichtings-, water- en natuurplannen wordt gedestilleerd, wordt nu in aparte kaartlagen opgenomen, hetgeen ten opzichte van de eerste versie een uitbreiding betekent.

Naast de wandkaart (met een schaal van 1:200.000) verschijnt er een regiokaart (1:50.000) en de nodige thematische kaarten (groene/rode contouren bijvoorbeeld). De GIS-toepassing (overlays en ondergronden) en de Internetsite met data-links en een ontwerptool (tekenen op de kaart) zullen ook door iedereen kunnen worden gebruikt.

Tijdens een workshop over de Zuidvleugel in Den Haag wordt duidelijk dat 65 procent van alle gemeenten de plannen heeft ingestuurd. Het materiaal blijkt qua presentatie onderling erg verschillend van kwaliteit te zijn en varieert van digitale kaarten tot viltstiftschetsen. Al dat basismateriaal wordt nu geïnterpreteerd en bewerkt op een dusdanige wijze dat het bijdraagt tot het totale kaartbeeld. Maar ook de originele plankaart blijft als een soort onderligger via de website oproepbaar.

Dat laatste is alleen al om juridische redenen van groot belang: een bestemmingsplan(kaart) is tenslotte als enige planvorm rechtstreeks juridisch bindend.

Machtsmiddel

David Louwerse, bestuurslid van de stichting De Nieuwe Kaart van Nederland, verwacht dat de nieuwe uitgave – die de periode 2010-2030 bestrijkt – veel meer een werkinstrument voor iedereen zal worden.

“De eerste uitgave van de Nieuwe Kaart was eigenlijk een politiek manifest. Let nou eens op wat er allemaal ruimtelijk gebeurt. De volgende edities zullen meer iets hebben van permanente registratie en vormen daarmee een democratisch machtsmiddel.”

De Nieuwe Kaart van Nederland zou wel eens de digitale marktplaats kunnen worden waar vraag en aanbod samenkomen. Voor de bouwsector lijkt dit initiatief des te meer van belang, omdat ook links naar netwerken van de bouwwereld zullen worden aangebracht. Eind 2001 weten wij meer.

Drs. Robbert Coops

Adjunct-directeur Winkelman & van Hessen, adviesbureau voor PR en marketing

Stichting De Nieuwe Kaart van Nederland, Postbus 30833, 2500 GV Den Haag, telefoon (070) 3028427 en www.nieuwekaart.nl.

Kaart als democratisch machtsmiddel

Reageer op dit artikel