nieuws

Haagse Spoorwijk moet een succes worden

bouwbreed Premium

Een dakkapel bungelt aan een stalen kabel boven de Alberdinck Thijmstraat in de Haagse Spoorwijk. Hoewel ‘straat’? Woestenij is meer op zijn plaats. Het gebied, ontworpen door bouwmeester H.P. Berlage, ligt voor een belangrijk deel plat. In de plaats van 1350 verouderde huisjes komen 750 eengezinswoningen.

De hijskraan manoeuvreert voorzichtig met de dakkapel. Hij moet heel blijven, want hij krijgt een tweede leven. Net als de talloze deuren, keukenblokken en raamkozijnen die de sloop overleven. “Duurzaamheid staat centraal bij de herontwikkeling van Spoorwijk”, constateert Rob van Eikeren, directeur van woningcorporatie Vestia Zuidoost die optreedt als projectontwikkelaar. In de nieuwbouw worden milieuvriendelijke materialen gebruikt. En alles wat na de sanering nog bruikbaar is, krijgt een nieuwe bestemming.

“We hebben daarover afspraken gemaakt met de stichting Carrousel, die zorgt voor hergebruik van materiaal uit slooppanden. Een deel gebruiken we bij het onderhoud van de achthonderd oude huizen die voorlopig nog in Spoorwijk blijven staan. De rest gaat naar onder meer Oost-Europa.”

Spoorwijk dateert uit de jaren twintig van de vorige eeuw. De huizen dragen het stempel van bouwmeester H.P. Berlage. Ze liggen aan smalle straten of soms verscholen in hofjes rond een centrale tuin, zoals in de Schaapherderstraat. Destijds was het een moderne, om niet te zeggen revolutionaire wijk met veel groen en eengezinswoningen. Bij geschoolde arbeiders en de kleine middenstand was de wijk zeer in trek. Tegenwoordig is het een typische volksbuurt waar Nederlandse en buitenlandse gezinnen door elkaar wonen. De werkloosheid is er hoog, hangjongeren laten luidruchtig van zich horen en verpaupering slaat toe.

Om het tij te keren, wordt het gebied de komende jaren opnieuw ingericht. Op stapel staan nieuwe huizen, een ander stratenpatroon en indrukwekkende groenvoorzieningen. Hoe het moet worden is nu al te zien in het Buurtpark Spoorwijk. Een groene oase en daaromheen ruime huizen met flinke tuinen. Ligt een paar honderd meter verderop volop zwerfvuil en is het openbaar groen verwaarloosd, het Buurtpark oogt smetteloos. “Als kind was ik eens met mijn ouders op vakantie in Zwitserland. We kwamen toen in een plaatsje waar alles heel erg netjes was. ‘Als ik hier een papiertje op straat zou gooien, dan zou ik me schuldig voelen’, zei mijn vader. Zo moet het in Spoorwijk ook worden.”

Het gebied wordt fasegewijs aangepakt. Waar nu wordt gesloopt, moet binnen vier jaar een nieuwe aantrekkelijke wijk verrijzen. Zo’n achthonderd oude huizen gaan pas over tien jaar tegen de vlakte.

Monumentenlijst

Ondanks alles zien de oude panden in Spoorwijk er nog steeds aantrekkelijk uit. Alsof hen niet de sloopkogel, maar ’s Rijks monumentenlijst wacht. Van Eikelen geeft het grif toe. “Als je vluchtig kijkt, denk je ‘wat is het probleem?’. En als het mooi weer is, lijkt het al helemaal gek om juist hier te gaan slopen.”

Het probleem is dat straten smal en de huizen erg klein zijn. De meeste hebben een oppervlakte van 50 vierkante meter. Een enkele haalt dat nog niet eens. Een kleine honderd jaar geleden was dat ruim genoeg, maar tegenwoordig wil bijna niemand nog in zo’n klein huis wonen. Het samenvoegen van woningen kost zoveel geld dat het naar verhouding voordeliger is te slopen en nieuw te bouwen.

De helft van de nieuwe huizen zal bestaan uit koopwoningen, de andere helft wordt verhuurd. De huurwoningen vallen binnen de huursubsidiegrenzen, zodat de oorspronkelijke bewoners kunnen terugkeren. De prijs van een koophuis ligt tussen 350.000- en 450.000 gulden. “Dat is relatief goedkoop”, weet Van Eikelen. “Zeker als je bedenkt dat je voor dat geld een huis krijgt met in alle kamers vloerverwarming en gelegen rond een kindvriendelijk hof. Een vergelijkbaar huis is vaak al gauw een ton duurder en dan zit je hier nog op een gunstiger plek ook. Je steekt de straat over en er is een treinstation. De tram stopt om de hoek en de binnenstad is dichtbij.”

De reden dat de huizen zo voordelig zijn, is dat Spoorwijk geen goede naam heeft onder de Hagenaars. De problemen waarmee het gebied kampt, maken dat velen er bij voorbaat niet willen wonen. Van Eikelen is ervan overtuigd dat hierin verandering komt. “Er is nu al veel belangstelling voor de koopwoningen. Doordat we de woonomgeving hier goed organiseren, zullen we respect afdwingen. Daardoor wordt het nieuwe Spoorwijk een succes. Ik ben er van overtuigd.”

Reageer op dit artikel