nieuws

Werkeiland verbonden met de stad

bouwbreed Premium

Een tien hectare groot bouwterrein in het hart van Amsterdam. Dat is het oude fabrieksterrein van Stork- Wärtsila, vroeger Werkspoor, dat sinds een paar jaar eigendom is van IBC Vastgoed. Op kousenvoeten is IBC zijn plannen voor het terrein met loodsen, hallen en kantoren aan het vormen. Er is al gesloopt, en er gaat meer tegen de vlakte, maar alles blijft scherp binnen de lijnen die gemeente en mondige buurtbewoners hebben uitgezet.

Ing. Kees Klerks, van huis uit bouwkundige, is sinds driekwart jaar projectmanager voor het Werkspoorproject. En hij is heel voorzichtig.

Hij heeft net de toekomstige contouren voor invulling van het terrein gepresenteerd aan de gemeente en de buurt. In dit stadium loopt hij werkelijk op eieren. Want vóór de zomer moet de bouwaanvraag de deur uit voor het eerste project. “Voorlopig zijn onze plannen goed ontvangen. We nemen de tijd, acht tot tien jaar, om geleidelijk dit terrein te herontwikkelen”, zegt Klerks.

IBC kocht eind 1998 de gronden waarop de machinefabriek Stork-Wärtsila was gevestigd. Deze plek, nabij de oostelijke eilanden tegen de Czaar Peterbuurt aan, is sinds hier in de Gouden Eeuw de VOC-werf lag, een afgesloten stukje stad. Even verderop, oostelijk van de Czaar Peterbuurt, bezit IBC een even historisch stuk grond, waar het bezig is een prestigieus woningproject neer te zetten. Dat terrein is het voormalig eiland Het Funen, de ontwikkelende aannemer bouwt er 565 woningen, ontworpen door acht verschillende architecten. Met als supervisor Frits van Dongen van de Architecten Cie. Wat Het Funen bijzonder maakt, is dat IBC daar de openbare ruimte (straten en andere voorzieningen) aanlegt.

‘Kunstfabriek’

Op het voormalig Werkspoor-terrein werden in 1897 hallen ontworpen door de architecten van het Concertgebouw, A. L. van Gendt en zijn zonen. Daarin was een stelplaats voor locomotieven, een ketelmakerij en een gieterij.

Die hallen hebben intussen monumentenstatus: het enige onderdeel van het hele terrein dat IBC zal moeten ontzien. Omdat IBC nog geen idee had wat zij met het gebied wilde doen, zijn de gebouwen verhuurd. In de voormalige kantoor- en ontwerpruimten van Stork zitten nu adviesbureaus. Op het terrein verwijzen kleurige bordjes naar ‘de Kunstfabriek’. Dat blijkt een galerie-achtige ruimte in een laag fabrieksgebouw. In een spectaculaire montagehal aan het water is de Amsterdam Convention Factory gevestigd. Ook telt het terrein filmbedrijven en valt hier en daar het woord ‘Storkwood’ al.

De locatie is blijvend gunstig, zegt Klerks: “Veel mensen willen toch werken in de binnenstad en hier zijn nog vierkante meters te vinden. Een recente peiling onder onze huurders leert dat het merendeel interesse toont om hier na de herontwikkeling te blijven. Het is nu hier en daar een rommeltje, maar veel van de hier gevestigde ondernemers vinden het terrein spannend”. Samen met de Dienst Binnenstad van de gemeente Amsterdam heeft IBC als stedenbouwkundige het Rotterdamse bureau Max.1 Architectuur en Stedenbouw uitgezocht.

Tweede maaiveld

Het terrein voor het eerste project ligt klaar. Van Vliet Sloopwerken en Milieutechniek BV legt de laatste hand aan het bouwrijp maken. Hier komt een gloednieuw bedrijfsverzamelgebouw.

Het concept bestaat uit een begane grond voor een werf en een stalling voor de gemeentereiniging. Daarop komt een zogenaamde ‘stedelijke stellingkast’ te staan. Dit concept houdt in dat op zeven meter hoogte een tweede maaiveld ontstaat met daar weer boven drie lagen kantoor- en bedrijfsruimte. Deze lagen zijn verdeeld over een groot aantal bouwblokken waardoor uit de lucht gezien de idee van een stellingkast ontstaat.

Het gaat om rond 45.000 vierkante meter bruto vloeroppervlakte. Daarvan is 15.000 vierkante meter gereserveerd voor de gemeente, de rest gaat naar de markt.

De werf plus ‘stellingkast’ heten samen het Czaar Petergebouw. Het is ontworpen door Groosman Partners. De bedoeling is de bouw na de komende zomervakantie te starten. Eind 2002 is het onderste gedeelte klaar, inclusief de ‘stellingkast’ kan het gebouw halverwege 2003 in gebruik worden genomen. Het tweede grote project op het terrein zijn de monumentale Van Gendt-hallen. Deze zomer wil IBC met de renovatieplannen beginnen.

Omgeving

Gevraagd naar de relatie tussen zijn project en de omgeving, houdt Klerks zich op de vlakte. De nabije Czaar Peterstraat zal in de toekomst een van de aantrekkelijke routes tussen het Oostelijk Havengebied en de oostelijke binnenstad kunnen worden.

Op veel plaatsen is renovatie of vervangende nieuwbouw te zien. Onder meer de architect Rudy Uytenhaak ontwierp hier een woningblok met respect voor de geschiedenis van de straat. Klerks zegt dat de dagwinkels in deze levendige straat voordeel opleveren voor zijn terrein. Over de bereikbaarheid zijn nog geen uitspraken te doen. Op een artists impression zijn wel vier entrees getekend, maar niets is zeker, aldus Klerks.

Sinds ruim een jaar is een stichting actief als belangenbehartiger van het unieke karakter van het terrein. Een van de sponsors is IBC. Deze Stichting Werk Spoor wil onder meer de kunst een ruime plaats geven in de toekomstige invulling. Zij heeft, samen met het Amsterdamse Fonds voor de Kunst, toekomstperspectieven laten ontwikkelen door kunstenaars en wetenschappers.

De Stichting kiest voor een flexibele inrichting, waardoor activiteiten en bedrijven hier zich ook tijdelijk kunnen vestigen. De juridische status van eigen terrein schept de voorwaarde om het eigen karakter van het gebied te behouden, aldus Werk Spoor. Speciale woonvormen horen daar in de visie van de stichting ook bij. Maar IBC gaat voorlopig uit van het geldende bestemmingsplan dat zegt: het is hier een werkeiland.

Reageer op dit artikel