nieuws

Viaduct laat zich eenvoudiger verhogen dan brug

bouwbreed Premium

Bodemdaling kan leiden tot verkleining van de vrije hoogte van bruggen ten opzichte van de waterspiegel. De Bouwdienst van Rijkswaterstaat kreeg nog geen concrete vragen voor het weer op niveau brengen van bruggen. Maar verhogen van viaducten is mogelijk: opvijzelen, constructief oplossen en de opritten en landhoofden uiteraard ook weer netjes maken.

Volgens het hoofd van de onderafdeling bruggenontwerp van de Bouwdienst in Zoetermeer, C. Heiden, zijn er legio mogelijkheden. De dienst heeft de kennis in huis om andere overheidsdiensten bij te staan bij het realiseren van hun plannen op velerlei gebeid, waaronder bruggen. Bruggenontwerp voor nieuwbouw gaat uit van functionele eisen van de vaarwegbeheerder over onder andere hoogte en breedte van de doorvaart. Om niet verrast te worden zouden vaarwegbeheerders bij hun nieuwbouwplannen kunnen aangeven welke veranderingen in eisen of voorwaarden ze verwachten en waarop dan ingespeeld zou moeten worden in het brugontwerp.

In het algemeen moet bij de gevolgen van daling van de bodem ten opzichte van het water onderscheid worden gemaakt tussen bruggen die ‘op staal’ en op palen zijn gefundeerd. Zettingen in de bovengrond hebben uitsluitend invloed op bruggen met funderingen direct op de vaste grondslag. Het gaat dan vooral om kleinere bruggen. Het opvangen van een beperkt hoogteverschil vergt volgens Heiden geen al te grote ingrepen. Maar: zo’n 99 procent van de bruggen is gefundeerd op palen met de punten in de draagkrachtige laag op zo’n tien tot vijftien meter diepte. Daalt de bodem door zettingen in de grond boven het funderingsniveau met de palen, dan zullen maatregelen nodig zijn om de aansluitende wegen en opritten te verhogen om ze weer goed aan te laten sluiten op de brug. Voltrekt de zetting zich (ook) onder het funderingsniveau van de palen, dan moet het ingrijpender worden aangepakt. Tenminste, als het een probleem is dat de hoogte tussen de onderkant van de brug en het water of de doorvaarthoogte kleiner wordt.

Dat probleem doet zich bij bruggen in Groningen voor als gevolg van de bodemdaling door de gaswinning. Zonder het probleem te willen bagatelliseren, stelt Heiden vast dat in zijn nabijheid daarover nog geen vragen binnen zijn gekomen.

Het onderafdelingshoofd vindt dat het verhogen van een brugdek bij een vaste brug best te doen is, ook bij maximale zetting van ruim 30 centimeter zoals die zich bij Slochteren voordoen. Bij een beweegbare brug zal de ingreep al groter zijn. De Bouwdienst heeft wel verhogingen van brugconstructies begeleid, maar dat betrof viaducten waarvan de doorrijhoogte is vergroot van 4,20 meter naar 4,60 meter in verband met Europese regels. Vijf viaducten in de rijksweg 9 in Noord-Holland zijn een paar jaar geleden verhoogd met 40 centimeter en nog wat meer voor het geval in de toekomst een extra laag asfalt op de weg onder het viaduct moet worden aangebracht. Daarvan zijn de kolommen van de steunpunten verhoogd en daarmee ook het wegdek. “Met die viaducten is het eigenlijk eenvoudig. Opvijzelen en constructief oplossen en uiteraard het landhoofd ook netjes maken”, aldus Heiden.

De Commissie Bodemdaling heeft onlangs een rapport behandeld van de gemeente Groningen. Daarin staan de resultaten van onderzoek naar de consequenties van bodemdaling door gaswinning voor rioleringen, bruggen en beschoeiingen. Voor verhoging van de Busbaanbrug is 12,5 miljoen gulden geclaimd. De commissie is in 1983 ingesteld na het sluiten van een overeenkomst tussen de provincie Groningen en de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM).

Vergoeding

Ambtelijk secretaris Vogelaar van de Commissie Bodemdaling laat weten dat de commissie zelf geen rapporten maakt. De commissie behandelt wel verzoeken van derden voor vergoeding van schade naar aanleiding van de bodemdaling als gevolg van gaswinning door de NAM.

Gemeenten, bedrijven, verenigingen en andere benadeelden kunnen apart een rapport op (laten) stellen en voorleggen aan de commissie. In het rapport moet duidelijk worden gemaakt welk nadeel wordt geleden door een bodemdaling en welke kosten de NAM moet betalen. Heeft de commissie een positief besluit over een verzoek genomen, dan is de NAM gehouden te betalen. In de commissie zitten deskundigen. Ruwweg de helft van de NAM en de helft van de provincie, maar de waterschappen zijn ook vertegenwoordigd.

Voor de vaarwegen in de provincie Groningen zijn van de vaarwegbeheerders nog geen concrete claims binnengekomen. Vogelaar heeft de indruk dat zij wachten met de verzoeken om een eventuele vergoeding om die te kunnen combineren met maatregelen om hun vaarweg geschikt te maken voor grotere schepen.

Opvangen beperkt hoogteverschil vergt geen al te grote ingrepen

Reageer op dit artikel