nieuws

Kwaliteitsmanager: liever inspecteur dan opzichter

bouwbreed Premium

Wie krijgt een aannemer liever over de vloer, een opzichter die hem dagelijks op de vingers komt tikken of een inspecteur die incidenteel over zijn schouder kijkt, meedenkt en adviseert. De laatste, meent F.J.H. van der Poll. Hij doelt op een kwaliteitssysteem dat de kwaliteit van het gehele bouwproces borgt.

Het bezit van een kwaliteitszorgsysteem door bouw- en aanverwante bedrijven op zich, geeft opdrachtgevers geen garantie op een bouwproduct dat wordt opgeleverd conform de afgesproken kwaliteitseisen.

Opdrachtgevers hebben vaak te veel vertrouwen in een gecertificeerd bedrijf. Op zich is dat logisch; gecertificeerde bedrijven voldoen aan een internationaal geaccepteerde kwaliteitsnorm en dat zegt wel wat. Maar het beoogde kwaliteitscertificaat beschrijft enkel en alleen hoe de interne administratieve organisatie van een bedrijf zou moeten werken. Het beschrijft niet hoe tijdens het tot stand komen van een project moet worden samengewerkt met de andere betrokken bouwpartners. Het is vooral de communicatie tussen de verschillende partners in de te onderscheiden projectfases die wordt onderschat.

Tijdens het uitvoeringsproces bestaan regelmatig misvattingen omtrent het toepassingsgebied van de kwaliteitscertificering die bedrijven hebben behaald. Dit komt doordat men veelal denkt met een gecertificeerd bedrijf een opdracht te kunnen verstrekken waarbij tijdens de uitvoering kwaliteitsborging op basis van certificering wordt toegepast. Maar niets is minder waar. De gevoerde certificatie behelst alleen de aangegeven kwaliteit van de administratieve organisatie van de partijen die de opdracht aannemen.

Andere zwakke punten in de keten vormen de kwaliteitssystemen van de verschillende bedrijven bij het proces betrokken bedrijven wier kwaliteitssystemen niet op elkaar aansluiten. Ook bestaat de kans dat bij gebruikers demotivatie optreedt als zij een kwaliteitssysteem gaan zien als een lastige en tijdrovende administratieve bezigheid, een te bureaucratisch opgezet systeem dus. Zwak punt is tevens het onvoldoende uitwerken van het ontwerp tijdens de fase waarin de werktekeningen worden geproduceerd. Daardoor ontstaan bouwfouten in feite al in deze fase omdat de partijen die bij het project zijn betrokken, de verschillende onderdelen en uit te voeren werkzaamheden niet afstemmen.

Verbetering

Een hele verbetering is al dat in de praktijk een aantal grote aannemers reeds geruime tijd werkt met door hen opgestelde projectplannen. Met deze projectplannen beogen de aannemers hun projectorganisatie tijdens de uitvoering te beheersen.

Deze plannen geven echter geen garantie op de totale kwaliteit van de uitgevoerde werkzaamheden, omdat zij alleen de kwaliteit borgen van de eigen projectorganisatie. Hierbij zijn nog altijd niet de overige partijen, dus de onderaannemers betrokken. De totale kwaliteit zou moeten worden afgemeten aan de geleverde prestaties van alle betrokken partijen. Want wie kent niet de pure praktijk met gezegdes als meerwerk, bouwfouten en verborgen gebreken.

Inmiddels werkt ARCADIS Bouw en Vastgoed al zo’n drie jaar met een kwaliteitsborgingsysteem. Zes medewerkers hebben reeds ruime praktische ervaring opgedaan met deze methodiek. Zij adviseert dan ook de opdrachtgevers in de bestekken op te nemen dat de aannemer een projectkwaliteitsplan opstelt.

Dit kwaliteitsplan bevat elementen die een integrale kwaliteitsborging tijdens de uitvoering mogelijk maken. In het projectkwaliteitsplan worden de werkplannen die de individuele onderaannemers opstellen, integraal opgenomen zodat een samenhangend geheel van kwaliteitsborging ontstaat.

Instrument

De opdrachtgevende partij heeft met deze vorm van kwaliteitsborging een instrument waarmee hij werkmethoden, processen en producten voortdurend kan bewaken en verifiëren. Ook heeft hij de mogelijkheid de geregistreerde gegevens te toetsen aan de vastgelegde referenties.

Deze methodiek vervangt het dagelijkse toezicht en heeft het voordeel dat de uitvoerende partijen te allen tijde verantwoordelijk blijven voor het door hen te leveren product. Een voordeel, want het kwaliteitsmanagement beoogt enkel de kwaliteit van de processen en de producten aan de gestelde eisen te toetsen en neemt een onafhankelijke, objectieve positie in, omdat het niet aansprakelijk is voor het eindproduct.

Cultuuromslag

In de praktijk betekent dit een kleine cultuuromslag. Van een dagelijks op de vingers kijkende opzichter naar een incidenteel over de schouder meekijkende kwaliteitsinspecteur. Een inspecteur die meedenkt en adviseert maar niemand op de vingers tikt.

Door het zelfcorrigerende karakter van het systeem krijgen de uitvoerenden meer verantwoordelijkheid over de kwaliteit van de de werkzaamheden die zij uitvoeren. En wat verhoogt de motivatie meer dan een ‘vervelende’ opzichter of inspecteur die ook wel eens een complimentje uitdeelt.

De betrokken aannemers bij wie namens de opdrachtgever kwaliteitsmanagement is toegepast bij het realiseren van een project, zijn eveneens tevreden. Zeker als blijkt dat bij de oplevering de opnamepunten op één A4’tje passen. En de opdrachtgever vrij snel na de oplevering kan constateren dat de opnamepunten vlot zijn afgehandeld.

De productgroep Kwaliteitsmanagement van ARCADIS Bouw en Vastgoed beoogt door middel van het toepassen van het kwaliteitsborgingsysteem de kwaliteit van het totaal van het bouwproces te borgen. Goede ervaringen zijn inmiddels opgedaan met een concept waarbij contractdocumenten worden getoetst, bijvoorbeeld het bestek, de aanneemovereenkomst en de werktekeningen. Ook het incidenteel keuren van materialen en het uitvoeren van inspecties op de bouwplaats en bij toeleverende bedrijven levert nuttige toegevoegde waarde op. Dit geldt voor alle werkzaamheden die voorkomen bij het tot stand komen van projecten. Eventuele afwijkingen worden direct aan de uitvoerende partij gemeld, die daarop gedwongen is onmiddellijk een corrigerende maatregel te treffen tot herstel van de beoogde kwaliteit. Welke maatregel wederom wordt getoetst aan de gestelde eisen.

Aanvulling

Een aanvulling van het systeem wordt thans onderzocht. Het betreft het inpassen in de bestaande procedures van het kwaliteitsborgingsysteem in de voorbereidende fases. Dat betekent dat ook de adviseurs worden getoetst door middel van de toe te passen methodiek.

Bij een aantal grote en kleine projecten is ervaring opgedaan met het kwaliteitsborgingsysteem. Dit heeft positieve resultaten opgeleverd: opdrachtgevende projectontwikkelaars, beleggers en aannemers zijn zeer tevreden over het kwaliteitsniveau dat in de projecten is bereikt.

‘Kwaliteit van totale bouwproces borgen’

Reageer op dit artikel