nieuws

Spijkerbed draagt busbaan van twee kilometer

bouwbreed Premium

Bouwen op een slappe ondergrond is per definitie lastig. Om een weg aan te kunnen leggen op een slappe bodem, zijn normaliter maanden van voorbelasting nodig eer een begin kan worden gemaakt. Een nieuwe methode, die in Nederland de Bouwprijs kreeg, maakt hier een einde aan. Door gebruik te maken van de zogenaamde spijkerbedmethode kan de bouw of wegaanleg zeer snel beginnen en worden zettingen flexibel opgevangen. Bij het eerste Nederlandse ‘spijkerbedproject’, een busbaan tussen Edam en Monnickendam, is gebleken dat de methode werkt.

In opdracht van de provincie Noord-Holland legt de Combinatie Busbaan over een lengte van ruim twee kilometer een busbaan aan langs de provinciale weg N247 tussen Edam-Volendam en Amsterdam. De bouwcombinatie (bestaande uit Ooms Avenhorn BV, HBG Civiel BV, Koninklijke Wegenbouw Stevin BV, NBM Infrastructuur en Milieu BV, en Vermeer Infrastructuur BV) koos er voor de busbaan te funderen op een spijkerbed.

In bouwteamverband, met de provincie en Grontmij voor geotechnische adviezen, heeft de bouwcombinatie deze methode verder uitgewerkt. Een speciale constructie zorgt voor een zettingsvrij of -arm fundament, afhankelijk van de ondergrond. Op de lange duur spaart dit enorme kosten uit voor herstel van weg, kabels en leidingen. Daarnaast is de bouwtijd korter en is er minder ruimte nodig dan bij een conventionele fundering van zand. De spijkerbedmethode wordt op de Nederlandse markt gebracht door de combinatie Spijkerbed, bestaande uit KWS, Tensar, CTN en Betonson.

Zettingen

Toen de provincie Noord-Holland een aantal jaren geleden besloot naast de bestaande weg een busbaan te laten aanleggen, bleek er een aantal praktische problemen te zijn. De provinciale weg loopt door venig gebied en is zelf nog aan geringe zettingen onderhevig. Een zettingvrije constructie voor de busbaan, door deze bijvoorbeeld te onderheien, was geen oplossing, omdat daardoor de weg ten opzichte van de busbaan zou kunnen verzakken. Voorbelasting van het traject was eveneens een probleem. Door de grondgesteldheid zou een zeer langdurige voorbelasting nodig zijn. Daardoor zou de weg ongetwijfeld verzakken aan de kant waar de busbaan komt.

De oplossing werd gevonden in een constructie waarbij de zetting van de busbaan gelijk is aan de zetting van de bestaande weg. De al eerder in Engeland beproefde spijkerbedmethode zou daar in principe aan kunnen voldoen. Voor Nederland is de methode aangepast. In plaats van de in Engeland gebruikelijke in de grond gevormde palen is gekozen voor prefabpalen met speciaal ontworpen paalkopplaten.

Een belangrijk voordeel van de methode is daarnaast dat het mogelijk is op een zeer smalle basis een funderende onderlaag aan te brengen. Bovendien tast de methode de grondwaterstand niet aan, omdat het water rond de dragende palen kan blijven stromen.

Proefvak

Om het principe in de praktijk te toetsen, werd in 1999 een proefvak van ongeveer tweehonderd meter aangelegd, dat daarna uitvoerig is getest en bekeken. Bij het busbaanproject zijn daartoe prefab palen in een ruitpatroon de grond in geheid tot op een tussenlaag. Deze laag heeft iets meer draagkracht dan de lagen die er juist boven liggen.

Doordat de palen rusten op de tussenlaag, zakt de busbaan in dezelfde mate als de bestaande weg. Geavanceerde rekenmethoden maakten het de bouwers mogelijk de zetting te sturen. De onderlinge paalafstand, de paaldoorsnede en inheidiepte zijn zodanig gekozen dat de busbaan in dezelfde mate zakt als de bestaande weg.

Op de geheide palen komt een constructief gewapende paalkopplaat. Hier bovenop komt een dunne zandlaag, een geogridlaag, een laag gebroken materiaal van 25 centimeter, opnieuw geogrid en een laag gebroken materiaal van 25 centimeter, gevolgd door nogmaals een geogridlaag en een laag gebroken materiaal van een halve meter.

Gewelf

Binnen twee tot drie maanden zijn de lagen gezet. In deze gewapende granulaat matras ontstaat een krachtenspel dat te vergelijken is met een gewelfconstructie. Daaraan ontleent de constructie zijn draagkracht. Zodra de lagen zijn gezet en de gewelfconstructie een feit is, kan na een herprofilering van de bovenlaag het asfalteren beginnen.

Uit de proef op het traject Edam-Monnickendam blijkt dat de constructie zich goed houdt. De provincie besloot daarom opdracht te geven het gehele traject van ruim twee kilometer met deze methode uit te voeren.

Inmiddels ligt het Spijkerbed er en zijn de asfalteringswerkzaamheden in volle gang. Terwijl normaliter minimaal een jaar gemoeid zou zijn geweest met de stabilisatie van de ondergrond, was de ondergrond nu al binnen een paar maanden klaar om de asfaltlaag te dragen. De oplevering van het project staat gepland voor eind april.

Reageer op dit artikel