nieuws

Winning in IJsselmeer biedt nog geen uitkomst voor tekort aan bouwzand

bouwbreed Premium

Soepeltjes tekent directeur ir. Ron van Megen van Nederzand BV de bodem van het IJsselmeer op een soort schoolbord. De bovenste veertig meter bestaat uit ophoogzand en slib. Daaronder ligt het zo felbegeerde grofzand, een van de grondstoffen die nodig zijn om beton van topkwaliteit te maken. Een grondstof ook, die in Nederland steeds schaarser dreigt te worden, omdat de belangrijkste zandleverende provincies – Gelderland, Noord-Brabant en Limburg – de rem zetten op de ontgrondingsprojecten.

Nederland kampt met een tekort aan zand voor de bouw. Van Megen, die met Nederzand BV het projectmanagement voert voor zeven van de negen landelijke zandwinbedrijven, voorspelt dat het de komende jaren alleen maar erger wordt.

“Het IJsselmeer kan in de toekomst mogelijk een deel van de oplossing zijn”, zegt hij. “Rijkswaterstaat heeft het bedrijfsleven opgeroepen mee te werken aan een proefproject. Als je gewoon gaat graven moet je vanwege de diepte een groot deel van de bodem aanpakken om een klein beetje grof zand te kunnen winnen. Daarom is het idee ontstaan buizen door de laag van ophoogzand te slaan en het grofzand er onder vandaan te zuigen, een geheel nieuwe winmethode. Rijkswaterstaat wil met het bedrijfsleven een proef nemen. Dat vinden wij heel interessant, maar het kan nog vele jaren duren eer de techniek is uitontwikkeld en door de overheid wordt toegestaan.”

Procedures

Nederzand BV is sinds vorige week in rep en roer. Toen besloten Gedeputeerde Staten van Gelderland een streep te zetten door de zandwinlocatie Watergoed bij Maasbommel. Al meer dan vijftien jaar liepen de procedures om op deze plek industriezand uit de bodem te halen. De zandwinbedrijven hebben er op basis van bindende afspraken vast op gerekend. Kostbare investeringen deden ze in nieuwe drijvende installaties, waarmee efficiënter kan worden gewerkt. Het ziet er echter naar uit dat een aantal van deze varende fabrieken op korte termijn al werkloos aan de wal ligt, omdat er geen grootschalige winprojecten meer zijn.

Bang

Watergoed is een binnendijkse locatie waar de zandwinbedrijven allang aan de slag hadden moeten zijn. Er zou 36 miljoen ton beton- en metselzand worden gewonnen. De provincie was al lang en breed akkoord en voerde tot vorige week een consistent beleid, maar de gemeente West Maas en Waal lag dwars. Onder druk van de bevolking, die in 1995 nog moest worden geëvacueerd voor het hoge water en ook vroeger al overstromingsellende meemaakte, verzette de gemeente zich. De bewoners waren bang dat de dijken zouden bezwijken als op korte afstand een veertig meter diepe zandput zou worden gegraven. Dus werd een nieuw bestemmingsplan gemaakt, waarin de zandwinlocatie weer een agrarische bestemming kreeg.

Het was een ultieme poging de zandwinning tegen te houden. Maar bij de provincie maakte het bestemmingsplan geen schijn van kans. Gelderland gaf er geen goedkeuring aan en wilde West Maas en Waal in het gareel dwingen. Dat was ook nodig omdat de provincie in 1996 kreeg opgedragen dat het tot 2008 een hoeveelheid van 59 miljoen ton industriezand moet leveren. Zonder Watergoed leek dat volstrekt onmogelijk.

Maar Gelderland maakte een kapitale fout. Nadat de provincie gedeeltelijk haar goedkeuring had onthouden aan het bestemmingsplan, wachtte zij een dag te lang met de officiële publicatie. Reden voor de Raad van State om later te beslissen dat het besluit van West Maas en Waal om de winlocatie een agrarische bestemming te geven, rechtsgeldig is.

Op pagina 3: Nederzand snapt niets van naïviteit bestuurders.

Reageer op dit artikel